මේඝාලයාහි රාජකීය උරුමය වූ අරාවලී කඳු පංතියේ රාජකීය මුද්‍රාව

රාජස්ථානයේ රන්වන් හිරු එළියෙන් බැබළෙන ආරාවලී කඳු වැටිය පාමුල, අතීතයේ රාජකීයයන්ගේ පාදස්පර්ශයෙන් පූජනීය වූ අභිමානවත් භූමියක් පිහිටා ඇත. ඒ, හුදෙක් දැනුම ලබා දෙන පාසලකට එහා ගිය, ඉන්දියානු රාජකීය උරුමයේ සහ අසිරිමත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ජීවමාන සිහිවටනයක් බඳු 'මේයෝ විද්‍යාලයයි' (Mayo College). රජකුමරුවන්ට නායකත්වයේ මංපෙත් හෙළි කළ ඒ අතීත ශ්‍රී විභූතියත්, නූතන අධ්‍යාපනයේ මහිමයත් එකට කැටි වූ මෙම අසිරිමත් අධ්‍යාපන පීඨය, රාජස්ථාන් භූමියේ කිරුළ පළඳවන ලද තවත් එක් අභිමානවත් මැණික් කැටයකි.

රාජස්ථානයේ හදවත බඳු ආරාවලී කඳු වැටිය අසල පිහිටි අජ්මීර්හි මේයෝ විද්‍යාලය යනු හුදෙක් ප්‍රභූ නේවාසික පාසලක් පමණක් නොවේ; එය ඉන්දියාවේ රාජකීය උරුමයේ ජීවමාන සංකේතයක් මෙන්ම අසිරිමත් වාස්තු විද්‍යාත්මක නිර්මාණයකි. ඉන්දියානු රාජකීයයන්ගේ සහ අභිජාත පැලැන්තියේ දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීම සඳහා 1875 දී ඉන්දියාවේ 6 වන වයිස්රෝයිවරයා වූ මේයෝ සාමිවරයා (Lord Mayo) විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම ලෝකප්‍රකට ආයතනය, අද වන විට නායකත්වය, සංස්කෘතිය සහ අධ්‍යාපනික විශිෂ්ටත්වය පෝෂණය කරන රටේ වඩාත්ම සම්භාවනීය අධ්‍යාපන පීඨයක් බවට පත්ව ඇත.
රාජ්පුතානා වාස්තු විද්‍යාවේ අභිමානය

නරඹන්නෙකුගේ නෙත් සිත් වශී කරවන ප්‍රධානම අංගය වන්නේ එහි ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලයි. දීප්තිමත් සුදු ජෝද්පූර් කිරිගරුඬවලින් නිමවා ඇති මෙය, සම්ප්‍රදායික හින්දු කැටයම්, මූගල් ආරුක්කු සහ බ්‍රිතාන්‍ය කොලෝනියල් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ අලංකාර සංකලනයක් සහිත ඉන්දෝ-සාරසෙනික් (Indo-Saracenic) වාස්තු විද්‍යාත්මක විශිෂ්ට නිර්මාණයකි.

මේජර් මාන්ට් (Major Mant) විසින් සැලසුම් කර, ජයිපූර්හි රාජ්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාගේ අධීක්ෂණය යටතේ ඉදිකරන ලද මෙම ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල සියුම් කැටයම් ජාලා (jaalis), උසැති ඡත්‍ර (chhatris) සහ රාජස්ථාන් හිරු එළියෙන් බැබළෙන විශාල ආලින්දයන්ගෙන් සමන්විත වේ. අක්කර 300 කට වඩා වැඩි සරුසාර භූමි භාගයක පැතිරී ඇති මේයෝ විද්‍යාලීය පරිශ්‍රය, ඓතිහාසික නේවාසිකාගාර, දැවැන්ත ක්‍රීඩාංගණ, පෝලෝ (Polo) පිටි සහ නිදහස් ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතියකින් යුතු සුන්දර ක්ෂේම භූමියක් වැන්න.

මෙම පාසල නිර්මාණය කර ඇත්තේ  1875 දී මේයෝ හි 6 වන අර්ල්වරයා වූ රිචඩ් බෝර්ක් (Richard Bourke) විසිනි. පාසල් තේමා පාඨය වන්නේ  "ප්‍රඥාවේ ආලෝකය පැතිරේවා" (Gyanam Brahma / "Let There Be Light") ගීතයයි.  පාසලේ  භූමි ප්‍රමාණය රාජස්ථානයේ අජ්මීර් හි පිහිටි අක්කර 300+ ක භූමියක් පුරා විහිදේ.
නේවාසික නිවාස  පැරණි රාජකීය ප්‍රාන්තවල නම්වලින් හඳුන්වන අතර මෙම  ඓතිහාසික නේවාසිකාගාර ජයිපූර්, ජෝද්පූර්, උදායිපූර්  ලෙස නම් කර ඇත. මෙම පාසලේ ආදි ශිෂ්‍යයන් මහාරාජාවරුන්, තානාපතිවරුන්, හමුදා නිලධාරීන්, ව්‍යාපාරික නායකයින් සහ කලාකරුවන් රැසක් බිහි වී තිබේ.

මේයෝ විද්‍යාලය සිය සියවස් ගණනාවක් පැරණි පාරම්පරික සිරිත් විරිත් සුරකින අතරම, එහි අධ්‍යාපනික දර්ශනය පූර්ණ ලෙසම නූතන එකකි. අධ්‍යාපනය, ක්‍රීඩාව සහ නිර්මාණාත්මක කලාව යන සියල්ලටම එක හා සමාන වටිනාකමක් ලබා දෙන සර්වප්‍රකාර සංවර්ධන වැඩසටහනක් පාසල විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

පෝලෝ (Polo) රාජකීය ක්‍රීඩා සම්ප්‍රදාය පණපිටින් පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධ මේයෝ විද්‍යාලය, උසස්ම මට්ටමේ අශ්වාරෝහක පහසුකම්, ස්කොෂ් (Squash) අංගන, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණ සහ වෙඩි තැබීමේ පරාසයන්ගෙන් (Shooting ranges) සමන්විත වේ. පාසල් පරිශ්‍රයේම පිහිටා ඇති ‘දන්මාල් මාථූර්’ කෞතුකාගාරය (Danmal Mathur Museum) ලොව ඇති විශාලතම පාසල් කෞතුකාගාරවලින් එකක් වන අතර, එහි දුර්ලභ පුරාවස්තු, පුරාණ ආයුධ සහ ජෛව විද්‍යාත්මක නිදර්ශක රාශියක් අඩංගු වේ.

නේවාසික ජීවිතය මගින් සිසුන් තුළ දැඩි සහෝදරත්වයක්, ස්වයං විශ්වාසයක් සහ නායකත්වයක් ගොඩනංවයි. සිසුන් තම නේවාසික නිවාස තුළදී පාලනය, විනය සහ ජීවිත කාලයටම බලපාන සහෝදරත්වය ප්‍රගුණ කරති.

මේයෝ විද්‍යාලය යනු අතීත උරුමය, රාජකීය ගෞරවය සහ නූතන ගෝලීය අධ්‍යාපනය මනරම් ලෙස එකට හමුවන සදා බැබළෙන දීප්තිමත් සංකේතයකි.

අතීතයේ රාජකීය ශෝභමානත්වයත්, වර්තමානයේ නූතන ගෝලීය අධ්‍යාපනයේ විශිෂ්ටත්වයත් එකිනෙක යා කරන සැබෑ පාලමක් ලෙස මේයෝ විද්‍යාලය අදටත් නොසැලී බැබළෙයි. පරම්පරා ගණනාවක් පුරා නායකයින්, දාර්ශනිකයන් සහ කලාකරුවන් ලොවට දායාද කළ මෙම අසිරිමත් පූජනීය භූමිය, කාලයේ වැලි තලාවට යට නොවී තවත් සියවස් ගණනාවක් ඉදිරියටත් ඉන්දියානු අභිමානයේ ප්‍රභාස්වර ආලෝකය නායකත්වයේ මංපෙත් වෙත විහිදුවනු නොඅනුමානය.