"අධිරාජ්‍යයකට නොනැවුණු රාජ්පුත් ආත්මය"

මේවාර් හි දහසයවන රජු වූ මහාරාණා ප්‍රතාප් සිං යනු ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අභිමානය සහ නොසැලෙන ධෛර්යය සංකේතවත් කරන ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයෙකි. ඔහු සහ රාජ්පුත් බලකොටු අතර ඇත්තේ වෙන් කළ නොහැකි බැඳීමකි.ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවුණු පරිච්ඡේදයක් වේ නම්, ඒ අන් කිසිවක් නොව මේවාර් දේශයේ අභිමානය සහ එහි අසමසම නායකයා වූ මහාරාණා ප්‍රතාප් සිං ගේ වීර කතාවයි. එය හුදෙක් රජකු සහ රාජ්‍යයක් අතර පවතින සබඳතාවක් නොව, නිදහස වෙනුවෙන් දිවි පරදුවට තැබූ මිනිසෙකු සහ ඔහුට සෙවණ දුන් ගල් පවුරු අතර ඇති වූ ආත්මීය බැඳීමකි

මහාරාණා ප්‍රතාප්ගේ සුවිශේෂීත්වය පවතින්නේ ඔහුගේ ප්‍රතිපත්තිගරුක නායකත්වය තුළයි.

 එවකට ප්‍රබලම අධිරාජයා වූ අක්බර්ගේ පාලනයට නතු නොවී, තම මාතෘභූමියේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කළ එකම රාජ්පුත් පාලකයා ඔහුය.

හල්දිකාටි සටන (Battle of Haldighati)

1576 දී මූගල් හමුදාවට එරෙහිව කළ මෙම සටන ඉතිහාසයේ අතිශය වැදගත් වේ. මෙහිදී ඔහුගේ විශ්වාසවන්ත අශ්වයා වූ 'චේතක්' (Chetak) පෙන්වූ පක්ෂපාතීත්වය අදටත් ජනප්‍රවාදවල කියවේ.

ප්‍රබල මූගල් හමුදාව පරාජය කිරීමට ඔහු ආරවල්ලි කඳුවැටිය ආශ්‍රිතව ගරිල්ලා යුද උපක්‍රම දක්ෂ ලෙස භාවිත කළේය.

තම රාජ්‍යය වෙනුවෙන් සැප සම්පත් අතහැර කැලෑවල ජීවත් වෙමින්, තණකොළවලින් සෑදූ රොටි පවා අනුභව කරමින් ඔහු කළ කැපවීම අසමසම වේ.

රාජස්ථානයේ ඇති රාජ්පුත් බලකොටු

 (උදා: චිටෝර්ගාර්, කුම්භල්ගාර්) ලෝක උරුමයන් ලෙස සැලකෙන්නේ ඒවායේ ඇති සුවිශේෂී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ ආරක්ෂක උපක්‍රම නිසාය.

 බොහෝ බලකොටු ඉදිකර ඇත්තේ උස් කඳු මුදුන් මතය (Giri Durg). මෙය සතුරාට ළඟා වීම අපහසු කළ අතර ඈතින් එන සතුරු හමුදා නිරීක්ෂණය කිරීමට උපකාරී විය.

කුම්භල්ගාර් බලකොටුව (Kumbhalgarh)

මහාරාණා ප්‍රතාප් උපත ලැබූ මෙම බලකොටුව ලොව දෙවන දිගම තාප්පයට (චීන මහා ප්‍රාකාරයට පසු) හිමිකම් කියයි. එහි දිග කිලෝමීටර් 36ක් පමණ වේ.

• බලකොටුවලට ඇතුළු වන දොරටු (Pol) කිහිපයක් තිබූ අතර, ඒවා අලි ඇතුන් ලවා පවා බිඳිය නොහැකි ලෙස යකඩ උල්වලින් සන්නද්ධ කර තිබුණි.

• කාන්තාර බහුල කලාපයක පිහිටියද, වසර කිහිපයක වැටලීමකට වුවද ඔරොත්තු දෙන පරිදි බලකොටු තුළ විශාල ජල ටැංකි සහ වැව් පද්ධති නිර්මාණය කර තිබුණි.

• යුද්ධයකදී පරාජය නියත වූ විට, සතුරා අතින් අගෞරවයට පත්වීමට වඩා ගින්නට පැන දිවි පිදීමට රාජ්පුත් කාන්තාවන් ගත් තීරණය මෙම බලකොටුවල ඉතිහාසය හා බැඳී පවතී.

• රාජස්ථානයේ රත් පැහැ වැලි තලාවෙන් ඉහළට එසවුණු කුම්භල්ගාර් සහ චිටෝර්ගාර් වැනි බලකොටු, හුදු ගොඩනැගිලි පමණක් නොවේ. ඒවා රාජ්පුත් වීරත්වයේ ශේෂ පත්‍රයන්ය. ලොව දෙවන දිගම තාප්පයට හිමිකම් කියන කුම්භල්ගාර් බලකොටුව, මහාරාණා ප්‍රතාප් උපත ලැබූ තොටිල්ලයි. අඩි දහස් ගණනක් උස කඳු මුදුන් මත නිම වූ මේ බලකොටු, සතුරෙකුට ළඟා විය නොහැකි තරම් අභියෝගාත්මක විය. ඒවායේ සෑම ගලකම ලියැවී ඇත්තේ තම මාතෘභූමිය සතුරාට පාවා නොදුන් වීරයන්ගේ ලේ සහ දහඩියයි.

---

සාරාංශය

ලක්ෂණය	විස්තරය
ප්‍රධාන බලකොටුව	කුම්භල්ගාර් සහ චිටෝර්ගාර්
යුද උපක්‍රම	ගරිල්ලා සටන් සහ කඳුකර ආරක්ෂාව
ප්‍රතිපත්තිය	මරණය හෝ නිදහස (අක්බර්ට යටත් නොවීම)

මහාරාණා ප්‍රතාප්ගේ ජීවිත කතාව සහ මෙම බලකොටු අපට කියා දෙන්නේ තාක්ෂණයට වඩා මිනිසෙකුගේ පෞරුෂය සහ අරමුණ බලවත් බවයි.

ඔබ ඉහත රූපයෙන් දකින්නේ මහාරාණා ප්‍රතාප් සහ ඔහුගේ අසමසම අශ්වයා වූ 'චේතක්' ගේ වීරත්වයයි. ඒ පිටුපසින් දිස්වන්නේ ඔහු උපන්, ලොව දෙවන දිගම තාප්පය සහිත කුම්භල්ගාර් (Kumbhalgarh) බලකොටුවේ අභිමානයයි.

සමස්ත ඉන්දියාවම මූගල් අධිරාජ්‍යයා වූ අක්බර් ඉදිරියේ හිස නමද්දී, ඒ දැවැන්ත බලයට අභියෝග කළ එකම මිනිසා මහාරාණා ප්‍රතාප්ය. ඔහු රජ මාලිගයේ සැප සම්පත් අතහැර ආරවල්ලි කඳු පන්තියේ කටුක ගල් ගුහා තෝරා ගත්තේය.

"වහල්භාවයේ රන් තැටියට වඩා, නිදහසේ තණකොළ රොටිය මට මිහිරි ය."

ඔහුගේ මේ දැඩි අධිෂ්ඨානය රාජ්පුත් සටන්කාමීන්ගේ හදවත් තුළ නොනිමෙන ගින්නක් ඇති කළේය. 1576 දී පැවති හල්දිකාටි සටන, හුදෙක් හමුදා දෙකක් අතර සටනක් නොව, ආධිපත්‍යය සහ නිදහස අතර වූ සදාකාලික අරගලයකි.

ප්‍රතාප් ගැන කතා කිරීමේදී ඔහුගේ විශ්වාසවන්ත අශ්වයා වූ චේතක් අමතක කළ නොහැක. තුවාල ලැබූ තම ස්වාමියා සතුරු වළල්ලෙන් මුදාගෙන ඇළකින් එතෙර වී අවසන් හුස්ම හෙළුෑ චේතක්, තිරිසන් සතෙකුට පවා තම ස්වාමියා වෙනුවෙන් කළ හැකි උපරිම කැපවීම ලොවටම පසක් කළේය.

අදටත් රාජ්පුත් බලකොටු දෙස බලන ඕනෑම අයෙකුට හැඟී යන්නේ, ඒවා ගල්වලින් පමණක් නොව, ගෞරවය සහ අභිමානය (Self-respect) යන පදනම මත ගොඩනැගී ඇති බවයි. මහාරාණා ප්‍රතාප් යනු අතීතයට පමණක් අයිති චරිතයක් නොව, තම අයිතිවාසිකම් සහ අනන්‍යතාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ඕනෑම අයෙකුට සදාකාලික ආදර්ශයකි.

පකිස්ථාන ජන ජීවිතය වෙලාගත් ආර්ථික අවපාතය.

පකිස්ථානයේ වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය යනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති දුර්වල කළමනාකරණය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ බාහිර ගෝලීය බලපෑම්වල ප්‍රතිඵලයකි. මෙය මූලික වශයෙන් ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක් ඔස්සේ විග්‍රහ කළ හැකිය.

1. ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදය (Balance of Payments Crisis)

පකිස්ථානය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටළුව මෙයයි.

ආනයන මත යැපීම.

රටේ නිෂ්පාදනයට වඩා ආනයනය (විශේෂයෙන් ඉන්ධන සහ ආහාර) ඉහළ මට්ටමක පවතී.

රට සතුව පවතින ඩොලර් සංචිත අවම මට්ටමකට වැටී ඇති අතර, ඇතැම් අවස්ථාවලදී එය මාසයක ආනයන සඳහා පවා ප්‍රමාණවත් නොවීය.

 ලබාගෙන ඇති විදේශ ණය සඳහා වාරික ගෙවීමට පවා නැවත ණය ගැනීමට සිදුවීම නිසා රට "ණය උගුලක" සිරවී ඇත.

2. අධික උද්ධමනය (Hyper-inflation)

සාමාන්‍ය ජනතාවට දැඩිව දැනෙන බලපෑම මෙයයි.

 ආහාර ද්‍රව්‍ය, විදුලිය සහ ඉන්ධන මිල වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත (ඇතැම් කාලවලදී උද්ධමනය 30% - 40% ඉක්මවා ගියේය).

මුදල් ඒකකය අවප්‍රමාණය වීම.

පකිස්ථාන රුපියල ඩොලරයට සාපේක්ෂව දැඩි ලෙස කඩා වැටීම නිසා ආනයනික භාණ්ඩවල මිල තවදුරටත් ඉහළ ගොස් ඇත.

3. ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා (Structural Weaknesses)

අඩු බදු ආදායම: පකිස්ථානයේ බදු පදනම ඉතා පටුය. ධනවත් පන්තිය සහ විශාල ව්‍යාපාර බදු ගෙවීමෙන් මගහැරීම නිසා රජයේ ආදායම ඉතා අල්පය.

පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතන: පකිස්ථාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවය (PIA) වැනි රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කිරීමට රජයට විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවේ.

ආරක්ෂක වියදම්. 

ජාතික ආරක්ෂාව සඳහා වෙන් කරන අධික පිරිවැය නිසා සංවර්ධන කටයුතු සඳහා ඉතිරි වන මුදල සීමිතය.

4. බාහිර බලපෑම් සහ පාරිසරික සාධක

මහා ගංවතුර (2022): ඇති වූ විනාශකාරී ගංවතුරින් කෘෂිකාර්මික අස්වැන්න විනාශ වූ අතර ඩොලර් බිලියන 30 කට අධික දේපළ හානියක් සිදු විය.

යුක්රේන යුද්ධය.

 ගෝලීය වශයෙන් තිරිඟු සහ තෙල් මිල ඉහළ යාම පකිස්ථානය වැනි ආනයන මත යැපෙන රටකට දැඩි පහරක් විය.

ලොව විශාලතම ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදකයාගේ පාරිසරික අරගලය

චීනයේ ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සහ ඉන් එල්ල වන පාරිසරික බලපෑම වර්තමානයේ ලෝක අවධානය දිනාගත් ප්‍රධාන මාතෘකාවකි. ලොව විශාලතම ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදකයා මෙන්ම පරිභෝජනය කරන්නා ද වන චීනය, මෙම "ප්ලාස්ටික් උවදුර" පාලනය කිරීමට දැවැන්ත අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටී.

1. ගැටලුවේ ව්‍යාප්තිය

චීනය වාර්ෂිකව ප්ලාස්ටික් ටොන් මිලියන 60කට වඩා නිෂ්පාදනය කරන අතර, ඉන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් එක්වරක් පමණක් භාවිතා කර ඉවතලන (Single-use) ප්ලාස්ටික් වේ. විශේෂයෙන්ම එරට වේගයෙන් වර්ධනය වන අන්තර්ජාලය හරහා ආහාර ඇණවුම් කිරීම (Food Delivery) සහ පාර්සල් බෙදා හැරීමේ සේවා (E-commerce) හේතුවෙන් ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් භාවිතය අතිශය ඉහළ ගොස් ඇත.

ලොව සාගරවලට වැඩිම ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණයක් මුදාහරින රටවල් අතර චීනය ඉදිරියෙන්ම සිටී. යැංසි (Yangtze) වැනි ප්‍රධාන ගංගා හරහා මෙම අපද්‍රව්‍ය සාගරයට එක්වේ.

කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා යොදාගන්නා ප්ලාස්ටික් පටල (Plastic mulch) පසට එක්වීමෙන් පසෙහි සාරවත් බව අඩු වී අස්වැන්න කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල වේ.

මෙම උවදුර පාලනය කිරීමට චීන රජය මෑතකදී දැඩි නීතිරීති මාලාවක් හඳුන්වා දුන්නේය.

නැවත භාවිත කළ හැකි විකල්ප හඳුන්වා දුන්නද, ප්ලාස්ටික්වල ඇති ලාභදායී බව සහ පහසුව නිසා ජනතාව තවමත් ඒ සඳහා වැඩි නැඹුරුවක් දක්වයි. එසේම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ පද්ධති නාගරික ප්‍රදේශ තරම් දියුණු නොවීම තවත් ගැටලුවකි.

චීනය ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් දැඩි තීන්දු ගනිමින් සිටින මුත්, ඔවුන්ගේ සීඝ්‍ර ආර්ථික වර්ධනය සහ පාරිභෝගික රටාවන් පාලනය කිරීම විශාල අභියෝගයකි. මෙය හුදෙක් චීනයේ ගැටලුවක් නොව, ගෝලීය සැපයුම් දාමයට බලපාන පොදු ගැටලුවකි.

China Dialogue (chinadialogue.net)

The Third Pole (thethirdpole.net)

Phys.org / ScienceDaily

රාජ්පුත් වරුන් (Rajputs)

රාජ්පුත් වරුන් (Rajputs) යනු ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ, විශේෂයෙන්ම උතුරු සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය හැඩගැස්වූ ප්‍රබල රණශූර වංශාධිපති පිරිසකි. "රාජ්පුත්" යන නාමය සංස්කෘත භාෂාවෙන් "රාජ්පුත්‍ර" (රජෙකුගේ පුත්‍රයා) යන්නෙන් බිඳී ආවකි.

රාජ්පුත් වරුන් හින්දු කුල ක්‍රමයට අනුව ක්ෂත්‍රිය (රණශූර) පන්තියට අයත් වේ. ඔවුන්ගේ සම්භවය පිළිබඳව විවිධ මත පවතී:

සූර්ය වංශ.

සූර්යයාගෙන් පැවත එන්නන්.

චන්ද්‍ර වංශ

චන්ද්‍රයාගෙන් පැවත එන්නන්.

අග්නි කුල

 පූජනීය ගින්නෙන් උපන් පිරිසක් ලෙස සැලකේ.

රාජ්පුත් සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ගොඩනැගී තිබුණේ වීරත්වය සහ ගෞරවය මතය.

මොවුන් උපතින්ම සටන්කාමී පිරිසක් වූ අතර, යුධ පිටියේදී පරාජය පිළිගැනීමට වඩා මරණය වැළඳ ගැනීම උතුම් කොට සැලකූහ.

තමන්ගේ වචනය සහ පවුලේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් ඕනෑම කැපකිරීමක් කිරීමට ඔවුන් සූදානම් විය.

ජවුහාර් (Jauhar) චාරිත්‍රය.

යුද්ධයකදී පිරිමින් පරාජය වන බව ස්ථිර වූ විට, රාජ්පුත් කාන්තාවන් සතුරා අතට පත්වීමෙන් වැළකී තම ගෞරවය රැකගැනීම සඳහා සමූහ වශයෙන් ගින්නට පැන දිවි නසාගැනීමේ සිරිතක් අතීතයේ පැවතුණි.

ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසේ සිට 12 වන සියවස දක්වා කාලය ඉතිහාසඥයන් හඳුන්වන්නේ "රාජ්පුත් යුගය" ලෙසයි.

ඔවුන් රාජස්ථානය (රාජ්පුතානා), මලවා සහ ගුජරාටය වැනි ප්‍රදේශවල කුඩා රාජ්‍යයන් රැසක් පාලනය කළහ.

ඉන්දියාවට එල්ල වූ මුස්ලිම් ආක්‍රමණවලට එරෙහිව ප්‍රබලතම බාධකය වූයේ මොවුන්ය. ප්‍රධාන වශයෙන් පෘථිවිරාජ් චෞහාන්, මහාරාණා ප්‍රතාප් වැනි වීරයන් ඉතිහාසයේ කැපී පෙනේ.

රාජ්පුත් වරුන් යුද්ධයට පමණක් නොව කලාවටද දැක්වූයේ මහත් ලැදියාවකි.

චිට්ටෝර්ගාර්, මෙහ්රන්ගාර් සහ අම්බර් වැනි අති දැවැන්ත, කලාත්මක බලකොටු අදටත් ඔවුන්ගේ ප්‍රෞඪත්වය විදහා දක්වයි.


"රාජ්පුත් සිතුවම්" (Rajput Paintings) නමින් හැඳින්වෙන ස්වදේශීය කලා සම්ප්‍රදායක් ඔවුන් යටතේ දියුණු විය.
රාජ්පුත් වරුන් යනු ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ "වීරත්වයේ සංකේතය" බඳු පිරිසකි. මෝගල් අධිරාජ්‍යය වැනි ප්‍රබල බලවේග සමඟ පවා මුලදී සටන් කර, පසුව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා පවත්වා ගනිමින් ඉන්දියානු සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කිරීමට ඔවුන් විශාල මෙහෙවරක් ඉටු කළහ.

සීන දේශයේ අඳුරු සෙවනැලි: සාම්ප්‍රදායික විශ්වාස නිසා අකාලයේ මියයන ජීවිත

 

නවීන තාක්ෂණයෙන් සහ දැවැන්ත සංවර්ධනයෙන් ලොව මවිත කරන චීනය, තවමත් එක් පසෙකින් දහස් ගණනක් පැරණි මිත්‍යා විශ්වාස සහ ජනප්‍රවාදවල දැඩි ග්‍රහණයට නතුව පවතී. විද්‍යාවේ ප්‍රගමනය හමුවේ වුවද, බොහෝ චීන වැසියන් සිය සෞඛ්‍යය සහ ජීවිතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී වෛද්‍යවරයාට වඩා දේවගැතිවරයා හෝ පාරම්පරික මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම විශ්වාස කිරීමට පෙළඹී සිටිති."චීන සමාජයේ මුල් බැසගත් ඇතැම් මිත්‍යා විශ්වාසයන් නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ප්‍රගමනයට ද අභියෝගයක් වී තිබේ. ෆෙන්ෂුයි සහ අධ්‍යාත්මික ශක්තීන් පිළිබඳ පවතින අන්ධ විශ්වාසය නිසා බොහෝ දෙනා විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කරති. මෙහි ඛේදවාචකය වන්නේ වළක්වා ගත හැකිව තිබූ මරණ රැසක් මෙම මිත්‍යාවන් නිසා වාර්ෂිකව වාර්තා වීමයි."

ෆෙන්ෂුයි ශක්තීන්ගේ අසමතුලිතතාවය, භූත දෝෂ හෝ බටහිර ඖෂධ කෙරෙහි පවතින අහේතුක බිය නිසා නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අද වන විට චීනය මුහුණ දෙන නිහඬ ඛේදවාචකයක් බවට පත්ව ඇත. සුව කළ හැකි රෝගී තත්ත්වයන් පවා මාරාන්තික තත්ත්වයට පත්වන්නේ විද්‍යාත්මක යථාර්ථයට වඩා සංස්කෘතික මිත්‍යාවන් ප්‍රබල වන තැනය. 

1. ෆෙන්ෂුයි (Feng Shui) සහ රෝග නිවාරණය

ඇතැම් චීන වැසියන් විශ්වාස කරන්නේ රෝගාබාධ ඇතිවන්නේ නිවසේ හෝ ජීවත් වන පරිසරයේ ඇති "ශක්ති සමතුලිතතාවය" (Chi) බිඳ වැටීම නිසා බවයි. දරුණු රෝගාබාධයකදී වෛද්‍යවරයකු වෙත යනවා වෙනුවට, නිවසේ ගෘහ භාණ්ඩ වෙනස් කිරීම හෝ ආගමික වත්පිළිවෙත් මගින් රෝගය සුව කිරීමට උත්සාහ කරයි. නිසි කලට ප්‍රතිකාර නොලැබීම නිසා සුව කළ හැකි රෝග පවා මරණීය තත්ත්වයට පත්වීම.

2. සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව (TCM) කෙරෙහි පමණක් විශ්වාසය තැබීම

චීන සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉතා දියුණු වුවද, ඇතැම් පුද්ගලයන් බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව (Western Medicine) "විදේශීය" හෝ "අහිතකර" දෙයක් ලෙස සලකා ප්‍රතික්ෂේප කරයි.  පිළිකා හෝ හෘද රෝග වැනි සංකීර්ණ රෝග සඳහා ශල්‍යකර්ම හෝ රසායනික ප්‍රතිකාර (Chemotherapy) වෙනුවට ශාකසාර සහ මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම මත පමණක් යැපීම.

3. 'යැං' (Yang) සහ 'යින්' (Yin) සමතුලිතතාවය

ශරීරයේ රෝග ඇතිවන්නේ උණුසුම (Yang) සහ සීතල (Yin) අතර පවතින අසමතුලිතතාවයක් නිසා බවට පවතින විශ්වාසය මත, නවීන ඖෂධ ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථා තිබේ.  ඇතැම් රෝගීන් විශ්වාස කරන්නේ බටහිර ඖෂධ මගින් ශරීරයේ "ස්වභාවික ශක්තිය" විනාශ කරන බවයි.

4. ආගමික සහ අධ්‍යාත්මික ප්‍රතිකාර (Spiritual Healing)

ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල තවමත් "ශාමන්වරුන්" (Shamans) හෝ දේවගැතිවරුන් වැනි පුද්ගලයන් මාර්ගයෙන් රෝග සුව කළ හැකි බවට විශ්වාස කෙරේ. මානසික රෝග පවා භූත දෝෂ ලෙස සලකා දඩුවම් කිරීම හෝ විවිධ වත්පිළිවෙත් සිදු කිරීම නිසා රෝගීන්ගේ තත්ත්වය දරුණු වේ.

සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, චීන සමාජය මුහුණ දී සිටින්නේ සම්ප්‍රදාය සහ නවීනත්වය අතර පවතින දරුණු දෝලනයකටය. වසර දහස් ගණනක් පැරණි සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයන් රැක ගැනීම අගය කළ යුතු වුවත්, එම විශ්වාසයන් මිනිස් ජීවිත බිලිගන්නා මිත්‍යාවන් බවට පත්වන විට එය සමස්ත ජාතියකම පසුගාමීත්වයට හේතු වේ. වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කරමින් අදෘශ්‍යමාන ශක්තීන් හෝ මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම පසුපස හඹා යාම හුදෙක් පෞද්ගලික තේරීමකට වඩා සමාජීය ගැටලුවක් වී ඇත්තේ එමගින් වළක්වා ගත හැකි මරණ සංඛ්‍යාව ඉහළ නංවන බැවිනි.

නවීන විද්‍යාව සහ බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව යනු සම්ප්‍රදායට එරෙහි බලවේගයක් නොව, මිනිස් වර්ගයාගේ පැවැත්ම උදෙසා ලැබුණු දායාදයන් බව වටහා ගැනීම චීන සමාජයේ වර්තමාන අවශ්‍යතාවයයි. අන්ධ විශ්වාසයන්ගෙන් බැහැරව, තාර්කික බුද්ධියෙන් සහ විද්‍යාත්මක අවබෝධයෙන් යුතුව සෞඛ්‍ය ගැටලු දෙස බැලීමට ජනතාව නැඹුරු වන තාක් කල්, සීන දේශයට මෙම "නිහඬ මාරයාගෙන්" මිදීමට නොහැකි වනු ඇත. අවසාන වශයෙන්, සැබෑ සුවය රැඳී ඇත්තේ මිත්‍යාවේ අඳුරු මාවත්වල නොව, පර්යේෂණ සහ තහවුරු කරන ලද විද්‍යාත්මක යථාර්ථය මත පදනම් වූ නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර තුළම පමණි.

මුලාශ්‍ර 

The Guardian: The conflict between modern medicine and traditional beliefs in China

Sixth Tone: How Superstition Still Shapes Health Care in Rural China

"ධනුධ්ධරයන්ගේ දේශය

 

ඉන්දියාව යනු ලොව විශාලතම සහ විවිධාංගීකරණය වූ ගෝත්‍රික ජනගහනයකට උරුමකම් කියන දේශයකි. ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් "Scheduled Tribes" ලෙස හඳුන්වන මොවුන්, පොදු ව්‍යවහාරයේදී "ආදිවාසීන්" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. "ආදිවාසී" යන්නෙහි අර්ථය වන්නේ "මුල් පදිංචිකරුවන්" යන්නයි. ඉන්දියාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 8.6%ක් පමණ නියෝජනය කරන මෙම ප්‍රජාවන්, භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයේ මූලයන් හා බැඳී පවතින සජීවී පුරාණ උරුමයකි.

උතුරේ හිමාල කඳු වැටියේ සිට දකුණේ නිල්ගිරි කඳුකරය දක්වාත්, බටහිර රාජස්ථාන් කාන්තාරයේ සිට ඊසානදිග ඝන වනාන්තර දක්වාත් මෙම ගෝත්‍රික ජන සමාජ ව්‍යාප්ත වී ඇත. ඔවුන් හුදෙක් ජනකොටසක් පමණක් නොව, සොබාදහම සහ මිනිසා අතර පවතින අවිචල්‍ය බැඳීම ලොවට කියාපාන සුවිශේෂී සංස්කෘතික පද්ධතියකි. තමන්ටම ආවේණික වූ භාෂා, ඇදහිලි, කලා ශිල්ප සහ පාලන ක්‍රම හරහා ඔවුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ තමන්ගේ අනන්‍යතාවය රැකගෙන සිටිති.

මෙම ලිපිය මගින් ඉන්දියාවේ වෙසෙන ප්‍රධානතම ගෝත්‍රයක් වන භිල් (Bhil) ගෝත්‍රය කේන්ද්‍ර කර ගනිමින්, ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික පසුබිම, සංස්කෘතික සිරිත් විරිත් සහ නූතන ලෝකය හමුවේ ඔවුන් මුහුණ දෙන අභියෝග පිළිබඳව පුළුල් විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.

භිල් ගෝත්‍රිකයන් යනු ඉන්දියාවේ වෙසෙන පැරණිතම ජන වර්ගයක් ලෙස මානව විද්‍යාඥයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇත. ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය හුදෙක් වාර්තාගත දත්තවලට වඩා ජනප්‍රවාද සහ මහා කාව්‍යයන් සමඟ දැඩිව බද්ධ වී පවතී.ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම සහ බටහිර ඉන්දියාවේ ජීවත් වන අතර, ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා දිවයන බව සමහර ඉතිහාසඥයෝ විශ්වාස කරති.

හින්දු මහා කාව්‍යයක් වන රාමායණයේ එන "ශබරී" සහ මහාභාරතයේ එන අසමසම ධනුර්ධරයා වන "ඒකලව්‍ය" භිල් ගෝත්‍රිකයන් ලෙස සැලකේ. මෙය ඔවුන්ගේ වසර දහස් ගණනක පැරණි ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ මනා සාක්ෂියකි. "භිල්" යන වචනය ද්‍රවිඩ භාෂාවේ 'බිල්ලු' (Billu) යන වචනයෙන් උපත ලැබූ බව කියවේ. එහි අර්ථය "දුන්න" යන්නයි. මේ නිසා ඔවුන්ව ලෝකප්‍රකට වී ඇත්තේ "දුනු ශිල්පීන්ගේ ගෝත්‍රය" ලෙසයි.

මහාභාරතයේ එන ඒකලව්‍ය සහ රාමායණයේ එන ශබරී භිල් ගෝත්‍රයට අයත් වූවන් ලෙස බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරති

මධ්‍යතන යුගයේදී, රාජස්ථානයේ රාජ්පුත් රජවරුන්ට (විශේෂයෙන් මහාරාණා ප්‍රතාප් වැනි වීරයන්ට) මෝගල් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව සටන් කිරීමට භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සහාය අත්‍යවශ්‍ය විය. ඔවුන්ගේ දක්ෂ ගරිල්ලා සටන් ක්‍රම සහ දුනු ශිල්පය නිසා ඔවුන්ව රාජකීය ආරක්ෂකයන් ලෙස සලකනු ලැබීය. මේ හේතුවෙන් "මේවාර්" රාජ්‍ය ලාංඡනයේ එක් පසෙක භිල් සෙබළෙකුගේ රූපය අදටත් දැකගත හැකිය.

භිල් ගෝත්‍රිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ මධ්‍යම සහ බටහිර කලාපයේ විසිරී සිටිති. ඔවුන්ගේ ජනාවාස පිහිටීම අනුව ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික ලක්ෂණ ද සුළු වශයෙන් වෙනස් වේ.

රාජස්ථාන්, මධ්‍ය ප්‍රදේශ්, ගුජරාට් සහ මහාරාෂ්ට්‍ර යන ප්‍රාන්ත හතර පුරා මොවුන් වැඩි වශයෙන් ව්‍යාප්ත වී ඇත. මීට අමතරව ත්‍රිපුරාව වැනි ඊසානදිග ප්‍රාන්තවල ද සුළු වශයෙන් පදිංචි වී සිටිති.

ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් කඳුකර ප්‍රදේශ (අරාවලි සහ වින්ධ්‍යා කඳු පන්ති) සහ ඝන වනාන්තර ආශ්‍රිතව ජීවත් වීමට ප්‍රිය කරති. ඔවුන්ගේ ගම්මාන "පාල්" (Pal) ලෙස හඳුන්වන අතර, සෑම ගමකටම ස්වාධීන නායකයෙක් සිටී. මොවුන්ගේ සංස්කෘතිය සහ ජීවන රටාව ගතහොත්, භිල් පිරිමින් සාමාන්‍යයෙන් දෝති සහ තලප්පා පළඳින අතර, කාන්තාවන් වර්ණවත් 'ඝාග්‍රා චෝලි' (Ghagra Choli) සහ විශාල රිදී ආභරණවලින් සැරසී සිටිති.

භිල් ගෝත්‍රිකයන්ටම ආවේණික වූ පිථෝරා (Pithora) නම් සිතුවම් කලාවක් ඇත. මොවුන් නිවෙස්වල බිත්ති මත තිත් සහ රේඛා භාවිතා කරමින් සතුන්ගේ (විශේෂයෙන් අශ්වයන්ගේ) සහ සොබාදහමේ රූප ඇඳීම සිදු කරයි.භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ "පිථෝරා" සිතුවම් යනු හුදෙක් අලංකාරයට කරන නිර්මාණයක් නොව, එය දෙවියන් උදෙසා කෙරෙන පූජාවක් ලෙස සැලකේ.

•  පවුලේ යම් බලාපොරොත්තුවක් ඉටු වූ විට හෝ දියුණුව පතා ඔවුන් තම නිවසේ ප්‍රධාන බිත්තිය මත මෙම සිතුවම් අඳිනු ලබයි.

• මෙහි ප්‍රධානතම රූපය වන්නේ අශ්වයාය. මීට අමතරව හිරු, සඳු, කුරුල්ලන් සහ එදිනෙදා ගොවිතැන් කටයුතු කරන ආකාරය මෙහි නිරූපණය වේ.

• සිතුවම් ඇඳීමට පෙර බිත්තිය ගොම සහ සුදු මැටි මිශ්‍රණයකින් පිරියම් කරනු ලැබේ. ඔවුන් ස්වභාවික වර්ණ (කොළ, මල් සහ පස් වලින් ගත් වර්ණ) මේ සඳහා භාවිතා කරයි.

වර්තමානය වන විට භිල් ගෝත්‍රිකයන් හින්දු ආගමික බලපෑමට ලක්ව සිටියත්, ඔවුන්ටම ආවේණික වූ දේශීය දෙවිවරුන් සහ ආත්මයන් වන්දනා කරති. බානේෂ්වර් උත්සවය (Baneshwar Fair): මෙය රාජස්ථානයේ පවත්වන ඔවුන්ගේ විශාලතම උත්සවයයි. මෙය භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ "කුම්භ මේලා" උත්සවය ලෙසත් හඳුන්වයි.
ගව්රි (Gavri) යනු  ශිව දෙවියන් සහ පාර්වතී දේවිය වෙනුවෙන් පවත්වන සති 5ක් පුරා දිවෙන නාට්‍යමය වන්දනා ක්‍රමයකි.

ඓතිහාසිකව භිල් ගෝත්‍රිකයන් රාජ්පුත් රජවරුන්ගේ සමීපතම සගයන් ලෙස කටයුතු කර ඇත. විශේෂයෙන් මහා රාණා ප්‍රතාප් සිං රජු මෝගල්වරුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සහාය නොමදව ලැබුණි. මේ නිසා මේවාර් රාජවංශයේ රාජ්‍ය ලාංඡනයේ පවා භිල් සොල්දාදුවෙකුගේ රූපයක් ඇතුළත් කර ඇත.

භගෝරියා හතා (Bhagoria Haat) - සුවිශේෂී විවාහ චාරිත්‍රය

භිල් සහ භිලාලා ගෝත්‍රිකයන් අතර පවතින "භගෝරියා" උත්සවය ලෝක ප්‍රකට වී ඇත්තේ එහි ඇති අපූරු විවාහ තේරීම් ක්‍රමය නිසයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් හෝලි (Holi) උත්සවයට පෙර පවත්වනු ලැබේ.

•  තරුණයන් සහ තරුණියන් තම අභිමතය පරිදි සහකරුවෙකු තෝරා ගැනීමට මෙම උත්සවයට පැමිණෙති.

•  තරුණයෙකු තමන් කැමති තරුණියගේ මුහුණේ රතු පැහැති 'ගුලාල්' (කුඩු) තවරයි. එම තරුණිය ද ඔහුට කැමති නම්, ඇය ද ආපසු ඔහුගේ මුහුණේ ගුලාල් තවරයි.

• දෙදෙනාම කැමති වූ විට, ඔවුන් දෙදෙනා උත්සව භූමියෙන් පලා යන අතර පසුව ඔවුන් විවාහක යුවළක් ලෙස සමාජය පිළිගනී. මෙය "භගෝරියා" (Bhagoria යනු පලායාමයි) ලෙස හඳුන්වන්නේ එබැවිනි.

භිල් ගෝත්‍රික සමාජය ඉතා විනයගරුක පාලනයකට යටත් වන අතර , තද්වි (Tadvi): ගෝත්‍රයේ නායකයා ලෙස හඳුන්වන්නේ මොහුයි. ඕනෑම ආරවුලකදී අවසාන තීරණය ගන්නේ මොහුය. ඔවුන් අතර වැරදි කරන අයට දඬුවම් දීමේ සහ සමගිය පවත්වා ගැනීමේ ස්වාධීන පද්ධතියක් තවමත් පවතී.

වර්තමානයේ භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ඉන්දියාවේ නූතන අධ්‍යාපනය ලබා වෛද්‍යවරුන්, ඉංජිනේරුවන් සහ ගුරුවරුන් ලෙස සේවය කරති. එසේ වුවත්, තවමත් තමන්ටම ආවේණික වූ භිලී (Bhili) භාෂාව කතා කිරීමට සහ තම පාරම්පරික උත්සව සැමරීමට ඔවුන් දැඩි කැමැත්තක් දක්වති.

Ministry of Tribal Affairs

Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India

#BhilTribeHistory #IndigenousPeopleIndia #Socio-Cultural Identity #ඉන්දියාවේආගමික විශ්වාස සහ ජනප්‍රවාද

 

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද සහ ජනකතා ඉතාමත් පුළුල් පරාසයක විහිදුණු ඒවා වන අතර, ඒවා බොහෝ විට ආගමික, සදාචාරාත්මක සහ සංස්කෘතික වටිනාකම්වලින් යුක්ත වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකිය:

1. සම්භාව්‍ය සහ උපදේශාත්මක ජනකතා

මෙම කතාන්දර දරුවන්ට මෙන්ම වැඩිහිටියන්ට ද වැදගත් පාඩම් කියා දීම සඳහා නිර්මාණය වී ඇත.

• පංචතන්ත්‍රය (Panchatantra): සතුන් චරිත ලෙස යොදා ගනිමින් රචිත, ලොව ප්‍රසිද්ධම උපදේශාත්මක කතා එකතුවකි.

• ජාතක කතා (Jataka Tales): බුදුන් වහන්සේගේ පෙර ආත්ම භවයන් පිළිබඳ කියවෙන කතා.

• හිතෝපදේශය (Hitopadesha): මිත්‍රත්වය, යුද්ධය සහ සාමය වැනි කරුණු පිළිබඳ ප්‍රායෝගික උපදෙස් ඇතුළත් කතා.

2. එපික් සහ පුරාණ කතා (Epics & Mythology)

ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ පදනම වන මහා කාව්‍යයන්ගෙන් බිහි වූ ජනප්‍රවාද මෙයට අයත් වේ.

• රාමායණය (Ramayana): රාම, සීතා සහ හනුමාන්ගේ වීර ක්‍රියා ඇතුළත් කතා.

• මහාභාරතය (Mahabharata): පාණ්ඩව සහ කෞරව සහෝදරයන් අතර ඇති වූ මහා යුද්ධය සහ ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන්ගේ භූමිකාව.

• වික්‍රම් සහ බේතාල් (Vikram and Betal): වික්‍රමාදිත්‍ය රජු සහ බේතාල් නම් යක්ෂයා අතර ඇති වන ප්‍රහේලිකාමය කතා මාලාව.

3. ප්‍රාදේශීය සහ වීර කතා

ඉන්දියාවේ විවිධ ප්‍රාන්තවලට ආවේණික වූ ජනකතා රැසක් ඇත.

• තෙනාලි රාමන් (Tenali Raman): දකුණු ඉන්දියාවේ විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ විසූ බුද්ධිමත් හා හාස්‍යජනක ඇමතිවරයෙකු වටා ගෙතුණු කතා.

• අක්බර් සහ බීර්බල් (Akbar and Birbal): මෝගල් අධිරාජ්‍යයා සහ ඔහුගේ බුද්ධිමත්ම ඇමතිවරයා වන බීර්බල්ගේ චමත්කාරජනක කතා.

• හිමාලය ආශ්‍රිත ජනප්‍රවාද: කෛලාශ කූටය සහ විවිධ දේව කතා.

"කොල්කටාවේ නිහඬ සාක්ෂිකරු: සවුත් පාර්ක් වීදියේ ඓතිහාසික සුසාන භූමිය"

"කොල්කටාවේ කාර්යබහුල මව්තොට මාවතේ (Mother Teresa Sarani) එක් කෙළවරක, උස් තාප්පයකින් වටවුණු අක්කර අටක භූමි භාගයක් ඇත. එම ගේට්ටුවෙන් ඇතුළු වන ඕනෑම අයෙකුට දැනෙන්නේ තමන් කාල යන්ත්‍රයකින් වසර 250ක් අතීතයට ගිය බවකි. ඒ, බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ අභිරහස් සහ ඉතිහාසය නිහඬව රකින 'සවුත් පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය'යි."කොල්කටා නගරයේ කාර්යබහුල පරිසරය මැද පිහිටි South Park Street Cemetery (දකුණු පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය) යනු ඉතිහාසය, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ අභිරහස මුසු වූ අපූරු ස්ථානයකි. 1767 දී ආරම්භ කරන ලද මෙය, යුරෝපයෙන් බැහැරව 18 වන සියවසේ ඉදිකරන ලද විශාලතම ක්‍රිස්තියානි සුසාන භූමිවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ, එනම් 'ඊස්ට් ඉන්ඩියා සමාගම' (East India Company) ඉන්දියාව පාලනය කළ කාලයේ මියගිය ඉහළ පෙළේ බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් භූමදානය කිරීම සඳහා මෙය නිර්මාණය කරන ලදී. 1790 වසර වන විට මෙය භාවිතයෙන් ඉවත් වූ අතර අද වන විට එය පුරාවිද්‍යාත්මක ස්මාරකයක් ලෙස සුරැකේ.

මෙහි ඇති සොහොන් කොත් හුදෙක් ගල් පුවරු පමණක් නොවේ. ඒවා ගොතික් (Gothic) සහ ඉන්දු-සාරසනික් (Indo-Saracenic) ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයන්ගේ එකතුවකි.

Obelisks: උස්ව විහිදුණු කුළුණු හැඩැති ස්මාරක.

Cupolas & Pyramids

 පිරමිඩ හැඩැති සහ කුළුණු මත රැඳි ගෝලාකාර වහල සහිත සොහොන් ගෙවල්.

අද වන විට මෙම භූමිය ඝන පර්ණාංග ශාක හා විශාල ගස්වලින් වැසී පවතී. පාසි බැඳුණු අළු පැහැති ස්මාරක නිසා මෙහි පැතිර පවතින්නේ ඉතා නිහඬ, අඳුරු සහ ගුප්ත සුන්දරත්වයකි. බොහෝ දෙනා මෙය "Haunted" (භූත බලපෑම් ඇති) ස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වුවද, ඉතිහාස ලෝලීන්ට මෙය නිහඬ කෞතුකාගාරයකි.

මෙහි භූමදානය කර ඇති පිරිස අතර ඉතිහාසගත වැදගත්කමක් ඇති පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකි:

Henry Louis Vivian Derozio: බෙංගාල පුනරුදයට පදනම දැමූ තරුණ කවියෙකු සහ ගුරුවරයෙකි.

Sir William Jones: ආසියාතික සංගමය (Asiatic Society) පිහිටුවූ ප්‍රකට විද්වතා.

"සවුත් පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය යනු හුදෙක් මියගියවුන් සැතපෙන නිසල බිමක්ම පමණක් නොවේ; එය බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය, කලාව සහ මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ අස්ථිර බව පසක් කර දෙන ජීවමාන ස්මාරකයකි. කොල්කටා නගරයේ නූතන ඝෝෂාව මැද, පාසි බැඳුණු මෙම දැවැන්ත සොහොන් කොත් අපට මතක් කර දෙන්නේ අමතක වී ගිය යුගයක අභිමානය සහ වේදනාවයි. ඔබ ඉතිහාසයට ආදරය කරන්නෙකු වුවද, ගුප්ත සුන්දරත්වයට කැමති අයෙකු වුවද, මෙම භූමිය තුළ සැඟවී ඇති නිහඬ බව ඔබේ සිතට කිසියම් හෝ අපූර්ව හැඟීමක් එක් කරනු නොඅනුමානය. අවසානයේදී, කාලය විසින් මැකී යාමට ඉඩ නොදුන් මෙම ඓතිහාසික උරුමය, අතීතයේ සෙවණැලි අතර අතරමං වීමට කැමති ඕනෑම අයෙකුට විවෘත වූ අපූර්ව කවුළුවකි."

මූලාශ්‍ර

• Archeological Survey of India (ASI)

The Christian Burial Board, Kolkata

"The South Park Street Cemetery, Calcutta

අතීතයේ අභිමානය සහ සොබාදහමේ අසිරිය මුසු වූ බිහාර්

 

"ඉන්දියාවේ හදවත බඳු වූ බිහාර් ප්‍රාන්තය යනු හුදෙක් සිතියමක සලකුණක් නොව, සහස්‍ර ගණනාවක ඉතිහාසය සහ අධ්‍යාත්මික සුවය නිහඬව රකිනා පින්බිමකි. ලොවට අහිංසාව දේශනා කළ බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වූ බුද්ධගයාවේ සිට, ලොව පැරණිතම දැනුම් කේන්ද්‍රස්ථානය වූ නාලන්දාව දක්වා විහිදෙන මෙම භූමිය සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයන්ගෙන් ද පොහොසත් ය. කකුලාට් දිය ඇල්ලේ සිසිලසත්, රාජ්ගීර්හි කඳු පන්ති අතරින් නැගෙන සාමයත් පිරික්සන කල, බිහාර් යනු සංචාරකයෙකුගේ දෑසට අලංකාරයක් මෙන්ම මනසට ඔසුවක් ද සපයන අසිරිමත් නවාතැනකි.

බිහාර් ප්‍රාන්තයේ නවාඩා (Nawada) දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති කකුලාට් දිය ඇල්ල (Kakolat Falls) යනු එම ප්‍රාන්තයේ ඇති සුන්දරම ස්වභාවික ආකර්ෂණයයි. මෙය "බිහාර්හි නයගරා දිය ඇල්ල" ලෙසත් ප්‍රදේශවාසීන් හඳුන්වනු ලබයි.

කකුලාට් දිය ඇල්ල අඩි 150ත් 160ත් අතර උසක සිට පහළට කඩා හැලෙයි. මෙය පිහිටා ඇත්තේ කකුලාට් කඳු පන්තිය මධ්‍යයේ බැවින්, දිය ඇල්ල වටා ඉතා ඝන හරිත වර්ණ වනාන්තරයක් පවතී. දිය ඇල්ල පහළින් ස්වභාවික ජලාශයක් (Natural Pool) නිර්මාණය වී ඇති අතර, එහි ස්නානය කිරීමට සංචාරකයන් බෙහෙවින් ප්‍රිය කරති.

මෙම දිය ඇල්ල හා බැඳුණු අපූරු හින්දු ජනප්‍රවාදයක් පවතී.

#බිහාර් #BiharTourism #IncredibleIndia #TravelIndia #HeritageIndia

• මහාභාරත යුගයේදී, සර්පයෙකු වීමට ශාප ලත් රජෙකු මෙම දිය ඇල්ලේ ජීවත් වූ බව පැවසේ.

• පාණ්ඩවයන් වනවාසයේ සිටියදී මෙහි පැමිණි බවත්, ඔවුන්ගේ ස්නානයෙන් පසු එම රජු ශාපයෙන් මිදුණු බවත් විශ්වාස කෙරේ.

• මේ නිසා, චෛත්‍ර මාසයේදී (අප්‍රේල් මැද) විශාල පිරිසක් ආගමික වතාවත් සඳහා මෙහි පැමිණෙති

•  බිහාර්හි දැඩි රශ්නයක් පවතින කාලවලදී පවා කකුලාට් දිය ඇල්ලේ ජලය ඉතා සිසිල්ව පවතී.

• මෙය පවුලේ පිරිස් සමඟ විනෝද චාරිකා (Picnics) යාම සඳහා බිහාර්හි ඇති ජනප්‍රියම ස්ථානයකි.

• "අවසාන වශයෙන්, බිහාර් යනු ඉතිහාසයේ නටබුන් සහ ස්වභාවධර්මයේ අසිරිය එකම නූලක අමුණන ලද අපූර්ව මාලයක් වැන්න. එහි ඇති සෑම ගල් පුවරුවකම කතාවක් සැඟවී ඇති අතර, සෑම දිය ඇල්ලකම හඬ තුළ පැරණි ජනප්‍රවාදයක රාවය රැඳී පවතී. කාර්යබහුල ලෝකයෙන් මොහොතකට මිදී, ආධ්‍යාත්මික සුවයත් සොබාදහමේ චමත්කාරයත් සොයා යන ඕනෑම සංචාරකයෙකුට බිහාර් ප්‍රාන්තය පිරිනමන්නේ කිසිදා අමතක නොවන අත්දැකීම් සමුදායකි. කාලය විසින් මැකී නොගිය ඒ ඓතිහාසික උරුමය විඳගැනීමට බිහාර් වෙත යන සංචාරයක් යනු සැබවින්ම අතීතයට සහ සොබාදහමට කරන ගෞරවයකි."

• මුලාශ්‍ර.

• Bihar Tourism Official Website , Archaeological Survey of India

ආත්මය සුවපත් කරන ජීවිතයේ පහරදීම්

"ජීවිත ගමනේදී ඔබට මුණගැසෙන සෑම පුද්ගලයෙකුම දේවදූතයෙකි. ඔහු ඔබට  සහයකයෙකි.  ඔහු ඔබව මුණගැසුණේ නිකම්ම නොවේ. ඔහු එක්කෝ ඔබව පරීක්ෂා කරයි, නැතහොත් ඔබට ආදරය කරයි. මින් එහා කිසිවක්ම නැත..

මා තරුණ කාලයේ සිදු වූ එක් සිදුවීමක් තිබේ. මා සහ මගේ මිතුරා එදින මත්පැන් පානය කර ප්‍රමාද වී එකිනෙකාගෙන්  සමුගත්තෙමු. පසුදා උදෑසන ඔහු නිවසට ගියේ කෙසේදැයි බැලීමට මා ඇමතුමක් ගත් විට මට දැනගන්නට ලැබුණේ ඔහු දුම්රියට යට වී ඔහුගේ කකුල් දෙකම කපා දමා ඇති බවයි. 

දෙවියනේ ! 

එය දරාගත නොහැකි තරම් ලොකු විපත්තියක් නේද?

 මා ඔහුව බලන්නට රෝහලට ගිය විට ඔහු කීවේ, 'ඔයාට නම් හොඳයි, ඒත් මට...' කියා බ්ලැන්කට්ටුව ඉවත් කළා. එහි තිබුණේ බියකරු දසුනකි!

ඔහු ඉතා උඩඟු හැසිරීමකින් යුක්තව සිටි මිනිසෙකි. නමුත් මේ සිදුවීමෙන් පසු ඔහු ඉතාමත් නිහතමානී,නිරන්තර සිනහවෙන් යුතුව ප්‍රීතිමත් මිනිසෙකු බවට පත් විය. කෘතිම පාද සවිකර ගත් ඔහු, විවාහ වී දරුවන් හතර දෙනෙකු ලැබ, පසුකාලීනව ළමා ලේඛකයෙකු වී මහත් සතුටින් ජීවිතය ගත කළේය. 

දෛවය මිනිසුන්ව වෙනස් කරන්නේ මෙලෙසිනි.  ශාරීරික රෝගාබාධ මගින් දෙවියන් වහන්සේ ආත්මයන් සුවපත් කරන්නේ මෙලෙසයි!  සමහර විට "මේ විපත්තිය සිදු නොවූවා නම්, ඔහු තවදුරටත් අහංකාරයෙන් ජීවත් වී, ආත්මය වියළී ගිය මිනිසෙකු ලෙස ජීවිතය අවසන් කරන්නට ඉඩ තිබුණි.

"මෙය දුෂ්කර වුවත්, ආධ්‍යාත්මික පවිත්‍රතාවයට ඇති සමීපතම මාවතයි. ඔබ හැම මොහොතකම ඉගෙන ගත යුතුය, කුමක් කිව යුතුදැයි හැම මොහොතකම සිතිය යුතුය. එමෙන්ම නිර්මාණය කළ යුතුය.

ජීවිතය සමහර විට ඔබට දරුණු ලෙස පහර දෙයි, නමුත් ඒ පහරවල් ඔසුවකි. දඬුවමක් යනු ඉගැන්වීමකි.  පාඩමකි. සැලකිලිමත් පියෙකු මෙන් දෙවියන් වහන්සේ අපට උගන්වයි. තම කුඩා පුතු මීළඟ වතාවේ නරක දෙයක් නොකරනු පිණිස පියා ඔහුව වලක්වයි. දරුවා ඉන් මිදෙන්නට දඟලන විට, පියා ඔහුගේ අත තදින් අල්ලා ගන්නේ ඔහු ට්‍රෑම් රථයකට යට නොවනු පිණිසයි. දෙවියන් වහන්සේ ද එසේමය.

පරීක්ෂාවන් යනු විභාගයකි. ඇයි විභාගයක්? එයින් සමත් වීමටයි. මෙම පරීක්ෂාවන් තුළින් අප වඩ වඩාත් පවිත්‍ර හදවතක් , සිතක් ඇත්තෝ වෙමු. රත්තරන් පවිත්‍ර වන්නේ ගින්නෙන් දැවෙන විටය. අපේ ආත්මයන්ද එසේමය. අප 'ඇයි?' කියා ප්‍රශ්න නොකර, මැසිවිලි නොනගා දුක් වේදනා ඉවසා සිටිය යුතුය. එය අපේ මාවතයි."

මෙම ප්‍රකාශය රුසියානු ජාතික කලාකරුවෙකු, සංගීතඥයෙකු සහ රංගන ශිල්පියෙකු වූ පීටර් මාමනොව් (Pyotr Mamonov) විසින් කරන ලද්දකි.ඔහු සිය ජීවිතයේ අවසන් කාලයේදී ක්‍රිස්තියානි ඕතඩොක්ස් (Orthodox Christian) දහම කෙරෙහි දැඩි ලෙස යොමු වූ අතර, එහිදී ඔහු ලත් ආධ්‍යාත්මික අත්දැකීම් ඇතුළත් "Aphorisms" (ප්‍රකාශන) හෝ "Rules of Life" වැනි ලිපි එකතුවන්හි මෙම කොටස ඇතුළත් වේ.

"ඉන්දියානු ජනප්‍රවාදවල සැඟවුණු රහස් සහ දර්ශනය ගැන ඔබ දන්නවාද?

"භාරතීය සංස්කෘතිය යනු සහස්‍ර ගණනාවක් පුරා ගලා ආ මහා ගංගාවක් වැනිය. එහි අතු ගංගාවන් සේ විහිදී යන ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද, හුදු මනඃකල්පිත කතන්දර මාලාවක් නොව, ආසියාතික චින්තනයේ සහ දර්ශනයේ පදනමයි. හිමාලයේ හිම කඳු මුදුන්වල සිට දකුණු ඉන්දියාවේ සාගර තීරය දක්වා විහිදී ඇති මෙම ජනශ්‍රැතිය තුළ දේව කතා, වීර කාව්‍ය සහ උපදේශාත්මක ගැමි කතා අසිරු ලෙස මුසුව පවතී. මිනිස් වර්ගයාට ජීවිතය, සදාචාරය සහ යුක්තිය පිළිබඳ අගනා පාඩම් කියා දෙන මෙම අපූර්ව කතා සාහිත්‍යය, ඉන්දියානු අනන්‍යතාවයේ නොමැකෙන සලකුණක් ලෙස අදටත් විරාජමාන වේ."

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදෙක් කතන්දර සමුච්චයක් පමණක් නොව, එය වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසය, දර්ශනය සහ සමාජ විද්‍යාව මුසු වූ කැඩපතකි. මෙම ජනප්‍රවාද ගැඹුරින් විග්‍රහ කිරීමේදී ප්‍රධාන මට්ටම් තුනක් ඔස්සේ අපට කරුණු හඳුනාගත හැකිය.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද බොහොමයක් ගොඩනැගී ඇත්තේ "ධර්මය" (Dharma) සහ "කර්මය" (Karma) යන සංකල්ප මතය.

සෑම කතාවකම පාහේ අවසානය වන්නේ අසත්‍යය පරදා සත්‍යය ජය ගැනීමයි.

(උදා: රාම-රාවණ යුද්ධය).

'පංචතන්ත්‍රය' වැනි කතා මාලාවලින් උගන්වන්නේ රාජ්‍ය පාලනය, මිත්‍රත්වය සහ ප්‍රායෝගික බුද්ධිය (Common sense) භාවිතා කරන ආකාරයයි. එය හුදෙක් ළමා කතා නොව, දේශපාලන විද්‍යාව ඉගැන්වීමට යොදාගත් මාධ්‍යයකි.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ථර දෙකකට බෙදිය හැකිය:

මහා සම්ප්‍රදාය (Great Tradition)

සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියවුණු, බ්‍රාහ්මණ ආධිපත්‍යය සහිත රාමායණය, මහාභාරතය සහ පුරාණ ග්‍රන්ථ මෙයට අයත් වේ. මේවා විශ්වීය දේවවාදී සංකල්ප ඉදිරිපත් කරයි.

චූල සම්ප්‍රදාය (Little Tradition)

ගම් මට්ටමින් පැවත එන ගැමි ජනකතා, ප්‍රාදේශීය වීරයන් සහ ග්‍රාම දේවතාවුන් වටා ගෙතුණු කතා. මේවායේ බොහෝ විට පවතින සමාජ අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටින "බුද්ධිමත් සාමාන්‍ය මිනිසා" නිරූපණය වේ (උදා: තෙනාලි රාමන්, අක්බර්-බීර්බල්).

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාදවල එන චරිත සහ සිදුවීම් ගැඹුරු සංකේත අර්ථවත් කරයි.

මෙම ජනප්‍රවාද ඉන්දියාවේ පමණක් නොව, මුළු අග්නිදිග ආසියාවේම (ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව) කලාව, නර්තනය සහ සාහිත්‍යය හැඩගැස්වීමට සමත් විය. උදාහරණයක් ලෙස, ඉන්දුනීසියාවේ 'වයැන්ග් කුලිට්' (Wayang Kulit) පෙනෙන රූකඩ කලාව පවා රාමායණ කතාව පදනම් කර ගත්තකි.

ජනප්‍රවාද මගින් එකල පැවති කුල ක්‍රමය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භූමිකාවන් සහ පවුල් සබඳතා පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දෙයි. බොහෝ ජනකතාවල ස්ත්‍රිය "ඉවසීමේ සහ පතිභක්තියේ" සංකේතයක් ලෙස දැක්වුවද, ඇතැම් ගැමි කතාවල ඉතා බලසම්පන්න සහ බුද්ධිමත් කාන්තා චරිතද හමුවේ.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු අතීතය සහ වර්තමානය යා කරන සංස්කෘතික පාලමකි. තාක්ෂණයෙන් දියුණු නූතන ලෝකය තුළ පවා රාමායණයේ එන භක්තිය, පංචතන්ත්‍රයේ එන ප්‍රායෝගික බුද්ධිය සහ තෙනාලි රාමන්ගේ උපහාසය අපට මග පෙන්වන ආලෝක ටැඹක් බඳුය. මෙම ජනකතා තුළ ගැබ්ව පවත්නා විශ්වීය සත්‍යයන් කාලයත් සමග මැකී නොයන අතර, ඒවා ඉදිරි පරම්පරාවල චින්තනය හැඩගැස්වීම සඳහා තවදුරටත් ජීවමානව පවතිනු ඇත. අවසානයේදී, ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදු කියවා අමතක කර දමන කතා නොව, මනුෂ්‍යත්වයේ ගැඹුර විදහා දක්වන සදාකාලික කැඩපතකි."

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදු විනෝදාස්වාදය ඉක්මවා ගිය, මිනිසාට ජීවත් විය යුතු ආකාරය කියා දෙන "ජීවන අත්පොතක්" ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

#IndianFolklore #Mythology #ඉන්දියානු_ජනප්‍රවාද #ජනකතා  #SouthAsianCulture #FolkTalesOfIndia

නිහඬතාවයේ කුළුණ සහ පර්සි සංස්කෘතිය

මුම්බායි නගරයේ මලබාර් හිල් (Malabar Hill) ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති "නිහඬතාවයේ කුළුණ" (Tower of Silence) හෙවත් "ඩක්මා" (Dakhma) යනු පාර්සි (Parsi) ප්‍රජාවගේ අවමංගල්‍ය චාරිත්‍ර ඉටුකරන අතිශය පූජනීය සහ රහස්‍ය ස්ථානයකි. මෙය ඉන්දියාවේ වෙසෙන සොරොස්ට්‍රියානු (Zoroastrian) භක්තිකයන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය මැනවින් පිළිඹිබු කරන තැනකි.වසර 300කට වඩා පැරණි මෙම ස්ථානය අක්කර 54ක පමණ වපසරියකින් යුත් "දූන්ගර්වාඩි" (Doongerwadi) වනාන්තරය තුළ පිහිටා ඇත. සොරොස්ට්‍රියානු දහමට අනුව පෘථිවිය, ජලය සහ ගින්න අතිශය පූජනීය මූලද්‍රව්‍ය වේ. එම නිසා මියගිය ශරීරයක් භූමදානය කිරීමෙන් පස අපවිත්‍ර වන බවත්, ආදාහනය කිරීමෙන් ගින්න අපවිත්‍ර වන බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි.

නිහඬතාවයේ කුළුණ" නිර්මාණය කර ඇත්තේ ස්ථර තුනකින් යුත් කේන්ද්‍රීය වළලු ලෙසයි. මෙමගින් මරණයේදී පවා සමාජ වගකීම සහ විනය නිරූපණය කෙරේ:

පිටත වළල්ල (Outer Ring).

මෙය පිරිමි පුද්ගලයන්ගේ දේහයන් තැන්පත් කිරීම සඳහා වෙන් කර ඇත.

මැද වළල්ල (Middle Ring)

කාන්තාවන්ගේ දේහයන් සඳහා වෙන් කර ඇත.

ඇතුළත වළල්ල (Inner Ring)

කුඩා දරුවන්ගේ දේහයන් සඳහා වෙන් කර ඇත.

මෙම වළලු සියල්ල මැද පිහිටි විශාල වළ (Bhandar) වෙතට යොමු වන සේ බෑවුම් සහිතව නිර්මාණය කර තිබේ. එමගින් වර්ෂා ජලය සහ අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව පෙරී යාමට සැලසුම් කර ඇත.
සොරොස්ට්‍රියානු දහමේ සුවිශේෂී චාරිත්‍ර

සොරොස්ට්‍රියානුවන්ගේ ජීවිතය සහ මරණය හා බැඳුණු තවත් සුවිශේෂී චාරිත්‍ර කිහිපයක් තිබේ:

කුස්ති (Kusti) බැඳීම.

මෙය ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ආගමික සංකේතයකි. කුඩා කල පටන් දිනකට කිහිප වතාවක් යාඥා කරමින් ඉණ වටා පූජනීය නූලක් බැඳීම මෙහිදී සිදු කෙරේ.

සග්රි (Sagdid)

මරණයකදී සිදු කරන සුවිශේෂී චාරිත්‍රයකි. මෙහිදී "සුනඛයෙකු" ලවා මියගිය දේහය දෙස බැලීම සිදු කරයි. සුනඛයාට ආධ්‍යාත්මික බලයක් ඇති බවත්, එමගින් දේහයේ ඇති අශුද්ධ ආත්මයන් (Nasus) පලවා හරින බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි.

නිරන්තරයෙන් දැල්වෙන ගින්න (Fire Temples)

ඔවුන්ගේ පන්සල්වල (Agiyari) ගින්න කිසිදා නිවීමට ඉඩ නොදෙයි. සමහර පන්සල්වල ගින්න වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ නොනිවී පවත්වාගෙන යනු ලැබේ.

මෙම කුළුණ වටකුරු, විවෘත ව්‍යුහයකි. මෙහි අවමංගල්‍ය ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ මෙලෙසිනි:

මියගිය පුද්ගලයාගේ දේහය කුළුණ මුදුනේ තැන්පත් කරනු ලැබේ. එහිදී ගිජුලිහිණියන් වැනි සතුන් මගින් ශරීරයේ මස් කොටස් ආහාරයට ගැනීම සිදුවේ.
ඉතිරි වන ඇටකටු සූර්යාලෝකය සහ සුළඟ මගින් වියළී විනාශ වී යයි. ඉන්පසු ඒවා කුළුණ මැද ඇති ගැඹුරු වලකට (Pit) දමනු ලැබේ.

මෙම වල පතුලේ අඟුරු සහ වැලි ස්ථර ඇති අතර, වැසි ජලය සමග මිශ්‍ර වන අපද්‍රව්‍ය ගංගාවලට හෝ පසට එක්වීමට පෙර ඉන් පෙරීමකට ලක්වේ.

මෑත කාලීනව මෙම සම්ප්‍රදාය දැඩි අභියෝගයකට ලක්ව ඇත්තේ ගිජුලිහිණියන්ගේ ගහනය සීඝ්‍රයෙන් අඩුවීම හේතුවෙනි. මෙයට විසඳුම් ලෙස පාර්සි ප්‍රජාව වර්තමානයේදී ක්‍රම දෙකක් අනුගමනය කරයි:

ශරීරය ඉක්මනින් වියෝජනය කිරීම සඳහා ප්‍රබල සූර්ය පරාවර්තක (Solar Concentrators) කුළුණ මුදුනේ සවි කර ඇත.

ඇතැම් පාර්සි භක්තිකයන් දැන් විද්‍යුත් ආදාහනාගාර වැනි ක්‍රම වෙත යොමු වීමට පටන් ගෙන ඇත.

මෙම චාරිත්‍රය පිටුපස ඇති ප්‍රධාන දර්ශනය වන්නේ "මරණයේදී සියලු දෙනා සමාන වීම" යන්නයි. ධනවත් හෝ දුප්පත් වේවා, සැමගේ දේහයන් එකම කුළුණක තැන්පත් කෙරෙන අතර අවසානයේ සොබාදහමට මුසු වේමෙම ප්‍රදේශය මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා විවෘත නොවන අතර, එහි ඇතුල් විය හැක්කේ පාර්සි ප්‍රජාවට සහ අදාළ නිලධාරීන්ට පමණි. එය මුම්බායි නගරයේ මධ්‍යයේ පිහිටා තිබුණද, එහි ඇති දැඩි නිහඬතාවය සහ වනාන්තරමය ස්වභාවය නිසා එය "නිහඬතාවයේ කුළුණ" ලෙස හැඳින්වේ.

සොරොස්ට්‍රියානු දහමට අනුව, මිනිසාගේ වගකීම වන්නේ සොබාදහමේ පිරිසිදු බව ආරක්ෂා කිරීමයි. ඔවුන් මියගිය දේහයක් "අපවිත්‍ර" දෙයක් ලෙස සලකන්නේ එය වියෝජනය වීමේදී නිකුත් වන බැක්ටීරියා නිසාය. එම අපවිත්‍රතාවය පසට හෝ ජලයට මුදා නොහැර, සතුන් ලවා ස්වභාවිකව පිරිසිදු කිරීම (Excarnation) ඔවුන්ගේ දර්ශනයයි.

මුලාශ්‍ර

Bombay Parsi Punchayet - BPP

Zoroastrian.org / UNESCO Parsi Zoroastrian Project

BBC Religions - Zoroastrianism

ප්‍රේමයේ සෘතු විපර්යාසය

"සැබවින්ම, අප ආදරය කළ ඕනෑම අයෙකු තෝරාගෙන ඔහු සමඟ මුළු ජීවිතයම ගෙවා දැමීමේ නිදහස අප සතුය. මගේ අත්දැකීම් අනුව නම්, දිගුකාලීන යුග දිවියක් යනු මූලික වශයෙන්ම ස්වයං-විනය පිළිබඳ අභ්‍යාසයකි. ප්‍රේමයෙන් බැඳීම සුන්දරය; එය නිමක් නැතිව, එක පිට එක පැමිණිය හැකි චමත්කාරයකි. එහෙත්, එහි සැබෑ හරය පවතින්නේ එක් අයෙකු තෝරාගෙන, ඔහු සමඟම රැඳී සිටීමට ගන්නා ස්ථාවර තීරණය මතය.

"සැබවින්ම, අප ආදරය කළ ඕනෑම අයෙකු තෝරාගෙන ඔහු සමඟ මුළු ජීවිතයම ගෙවා දැමීමේ නිදහස අප සතුය. දිගුකාලීන යුග දිවියක් යනු මූලික වශයෙන්ම ස්වයං-විනය පිළිබඳ අභ්‍යාසයකි. ප්‍රේමයෙන් බැඳීම සුන්දරය. එය නිමක් නැති චමත්කාරයකි. එහෙත්, එහි සැබෑ හරය පවතින්නේ එක් අයෙකු තෝරාගෙන, ඔහු සමඟම රැඳී සිටීමට ගන්නා ස්ථාවර තීරණය මතය.

එලෙස තීරණය කළ පසු, ඔබට කාලයේ රිද්මයට මුළුමනින්ම අවනත විය හැකිය. එවිට, මුල් අවධියේ පැවති ආකර්ෂණය, ආශාව කෙමෙන් සෙනෙහස බවටත්, සීලීචාර බව ගැඹුරු ගෞරවය බවටත්, විශ්වාසවන්තකම පරම භක්තිය බවටත් පරිවර්තනය වන අයුරු ඔබට දැකගත හැකි වනු ඇත. එහිදී ඔබේ එකම කාර්යය වන්නේ, නිහඬව ඒ සියල්ල අත්දැකීම සහ විඳගැනීම පමණි. 

" අපි එක පුද්ගලයෙක් වෙනුවෙන් කැප වු විට , කාලයත් සමග ඒ ආදරය වෙනස් වෙන හැටි දකින්න පුළුවන්. සමහරු මේ වෙනස් වීමට බය වෙලා හැමදාම අලුත් ආදරයක් හෙව්වත්, එකම තැනක නැවතිලා ඉන්න කෙනා විතරයි ඒ ආදරයේ නියම පලදාව අත්විඳින්නේ.

එසේ නොමැති නම්, ඔබට මෙයට එරෙහි විය හැකිය;

මල් පරවී හැලෙන විට හඬා වැටෙමින්, ඉදුණු ඵල නැවත අතුවල ඵල දරවන්නට උත්සහකරමින් නොසිට, තවමත් නොපරවුණු අලුත් මල් සොයා පලා යා හැකිය. එයද එක්තරා අතකින් රසවත් මාවතක් විය හැකි වුවත්, එහිදී ඔබට අහිමි වන දෙයක් ඇත. එනම්, ඔබ ඉවසීමෙන් රැකබලා නොගත් ඒ පැරණි ආදරයේ බීජ, කාලයාගේ ඇවෑමෙන් දලුලා වැඩෙන අසිරිය දැකීමට ඔබට කිසිදා අවස්ථාවක් නොලැබෙනු ඇත."

වජූද්: කලාව සහ උමතුව අතර අතරමං වූ මිනිසෙකුගේ 'පැවැත්ම' සොයා යාම

"සමහර මිනිසුන් ලෝකය දකින්නේ අප දකින ඇසින් නොවේ. ඔවුන්ට ආදරය යනු අත්පත් කර ගැනීමකි, රංගනය යනු ජීවිතයයි. 

ඕනෑම මනුෂ්‍යයෙකුට තම පැවැත්ම (Wajood) තහවුරු කර ගැනීමට ආදරය සහ පිළිගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. නමුත් ඒ ආදරය සහ පිළිගැනීම අහිමි වූ තැන බිහිවන්නේ කවුද? 1998 වසරේ තිරගත වූ 'වජූද්' චිත්‍රපටයේ මල්හාර් යනු එවැනි සංකීර්ණ මිනිසෙකි. නානා පටේකර්ගේ සුවිශේෂී රංගනයෙන් පණ ලැබූ මල්හාර්ගේ චරිතය හරහා අපට හමුවන්නේ සුව නොකළ මානසික තුවාල වලින් පීඩා විඳින, අවසානයේදී කලාව සහ උමතුව අතර අතරමං වන අසරණ කලාකරුවෙකි..."හුදෙක් ආදර කතාවකට එහා ගිය ගැඹුරු මනෝවිද්‍යාත්මක විවරණයකි.

චිත්‍රපටයේ කතාව ගෙතී ඇත්තේ මල්හාර් (නානා පටේකර්) නම් දක්ෂ නමුත් සමාජයෙන් කොන් වූ රංග ශිල්පියෙකු වටා ය. ඔහු තමා රඟපාන චරිත වලට අසීමිත ලෙස ආදරය කරන, තරමක් සංකීර්ණ මානසිකත්වයක් ඇති අයෙකි. ඔහුට අපූර්වා (මධුරි ඩික්සිත්) නම් තරුණ මාධ්‍යවේදිනිය මුණගැසෙන අතර, ඇය ඔහුගේ දක්ෂතාවය අගය කරයි.

මල්හාර් ඇයගේ කාරුණික බව ආදරයක් ලෙස වරදවා වටහා ගන්නා අතර, එම ආදරය පසුව උමතුවක් (Obsession) දක්වා වර්ධනය වේ. අපූර්වා වෙනත් අයෙකුට (නිහාල් - මුකුල් දේව්) ආදරය කරන බව දැනගත් විට මල්හාර්ගේ ලෝකය කඩා වැටෙන අතර එය ප්‍රචණ්ඩකාරී මුහුණුවරක් ගනී.

Wajood චිත්‍රපටය යනු හුදෙක් ආදර කතාවක් නොව, මිනිස් මනසේ ඇති "සංකීර්ණත්වය" සහ "අඳුරු පැතිකඩ" ගවේෂණය කරන ගැඹුරු මනෝවිද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණයකි. විශේෂයෙන්ම නානා පටේකර් නිරූපණය කරන මල්හාර් ගේ චරිතය හරහා මනෝවිද්‍යාත්මක කරුණු කිහිපයක් ඉස්මතු වේ.මල්හාර් යනු අප අතරම වෙසෙන, එහෙත් සමාජයේ අවධානයට ලක් නොවූ තුවාල වූ ආත්මයක පරාවර්තනයකි. කුඩා කල පියාගෙන් ලැබුණු ප්‍රතික්ෂේප වීම් හමුවේ ඔහු තමාගේම ලෝකයක් ගොඩනඟා ගනී. ඔහුට යථාර්ථය සහ රංගනය පටලැවෙන්නේ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි. තමා රඟපාන චරිත වල ශක්තියෙන් තම දුර්වලතා වසා ගැනීමට උත්සාහ කරන ඔහු, තමාට හමු වූ එකම හිතෛෂී යුවතිය වන අපූර්වා කෙරෙහි දක්වන ආකර්ෂණය 'ආදරය' ඉක්මවා ගිය භයානක 'උමතුවක්' (Obsession) දක්වා වර්ධනය වන ආකාරය වජූද් තුළින් ඉතා මැනවින් නිරූපණය වේ.

මල්හාර් යනු දක්ෂ වේදිකා නළුවෙකි. ඔහු නිරන්තරයෙන් විවිධ චරිත රඟපෑම නිසා, තමාගේ සැබෑ අනන්‍යතාවය කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ඔහු තුළ ව්‍යාකූලත්වයක් පවතී. "මම කවුද?" යන ප්‍රශ්නය ඔහු නිතරම තමාගෙන්ම අසයි. සැබෑ ලෝකය සහ රංගන ලෝකය අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට ඔහුට අපහසු වීම මෙහි මනෝවිද්‍යාත්මක පදනමයි.

මල්හාර්, අපූර්වා (මධුරි ඩික්සිත්) කෙරෙහි දක්වන ආදරය සාමාන්‍ය එකක් නොවේ. මනෝවිද්‍යාවේ මෙය "Obsessive Love Disorder" ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

• ඔහු ඇයව දකින්නේ තමාට පමණක් අයිති "වස්තුවක්" ලෙසයි.

• ඇය වෙනත් අයෙකුට (නිහාල්ට) ආදරය කරන බව දැනගත් විට, ඔහු තුළ ඇතිවන අසීමිත ඊර්ෂ්‍යාව ප්‍රචණ්ඩත්වය දක්වා වර්ධනය වේ.

• තමාට හිමි නොවන දෙයක් අන් අයෙකුටද හිමි නොවිය යුතුය යන විකෘති මානසිකත්වය මෙහිදී දැකිය හැකිය. එය මනෝ විද්‍යාවේදී  "Dark Love" නමින් හැඳින්වේ.

• මල්හාර් කුඩා කල සිටම සමාජයෙන් සහ පියාගෙන් ප්‍රතික්ෂේප වූ අයෙකි. මෙම ප්‍රතික්ෂේප වීම නිසා ඔහු තුළ දැඩි හීනමානයක් සහ සමාජය කෙරෙහි වෛරයක් නිර්මාණය වී ඇත. ඔහු තම දක්ෂතාවය හරහා ලෝකයෙන් පළිගැනීමට උත්සාහ කරයි. මනෝවිද්‍යාත්මකව මෙය "Narcissistic Personality" (ආත්මකාමී පෞරුෂය) ලක්ෂණ වලට සමාන වේ.
  

  
  
  
  

•  එනම් තමා අන් අයට වඩා උසස් බව පෙන්වීමට ඇති දැඩි අවශ්‍යතාවයයි.චිත්‍රපටයේ අවසානය දෙසට යද්දී, මල්හාර්ගේ මානසික තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටේ. ඔහු නීතියට හෝ සදාචාරයට ගරු නොකරන මට්ටමට පත්වන්නේ තම අරමුණ ඉටු කර ගැනීමට ඇති උමතුව නිසාය. නානා පටේකර්ගේ රංගනය හරහා පෙන්වන්නේ මානසික පීඩනය උපරිමයට පත්වූ මිනිසෙකු හැසිරෙන අයුරුයි.

• Wajood චිත්‍රපටයේ මල්හාර්ගේ චරිතය තේරුම් ගැනීමට නම් ඔහුගේ ළමා කාලය දෙස බැලීම අත්‍යවශ්‍යයි. මනෝවිද්‍යාත්මකව බලන කල, පුද්ගලයෙකුගේ වැඩිහිටි ජීවිතයේ හැසිරීම් වලට ඔවුන්ගේ මුල් ළමාවියේ අත්දැකීම් (Early Childhood Experiences) සෘජුවම බලපාන ආකාරය මෙහි මැනවින් පෙන්වා දෙයි.

• මල්හාර්ගේ පියා ඔහුට කිසිවිටෙකත් ආදරය හෝ පිළිගැනීම ලබා දුන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු මල්හාර්ව සැලකුවේ "වැඩකට නැති," "අසාර්ථක" දරුවෙකු ලෙසයි. දරුවෙකු තම දෙමාපියන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වන මූලික ආරක්ෂාව සහ ආදරය අහිමි වූ විට, ඔහු තුළ සමාජය කෙරෙහි දැඩි බියක් සහ වෛරයක් ඇති වේ.මල්හාර්ගේ පියා නිතරම ඔහුව වෙනත් දක්ෂ දරුවන් සමඟ සසඳමින් අපහාස කළේය. මෙය මල්හාර් තුළ දැඩි හීනමානයක් (Inferiority Complex) ඇති කිරීමට හේතු විය. 

• ඔහු පසුව "මල්හාර්" යන ප්‍රබල නළුවා ලෙස පෙනී සිටින්නේ, තමා දුර්වලයෙකු යැයි පැවසූ පියාට සහ ලෝකයට තමා කවුදැයි ඔප්පු කර පෙන්වීමේ දැඩි පිපාසයෙනි.ළමා කාලයේ විඳි පීඩාවන්ගෙන් බේරීමට මල්හාර් භාවිතා කළ උපක්‍රමය වූයේ "වෙනත් චරිත රඟපෑමයි." සැබෑ ජීවිතයේ මල්හාර් පීඩිතයෙකු වුවත්, වේදිකාවේ රඟපාන රජෙකු හෝ වීරයෙකු ලෙස ඔහුට බලයක් දැනුණි. කාලයත් සමඟ ඔහු සැබෑ ලෝකය ප්‍රතික්ෂේප කර, තමා රඟපාන ප්‍රබල චරිත තුළම ජීවත් වීමට පටන් ගත්තේය.ඔහුට කුඩා කල අහිමි වූ "අගය කිරීම" (Validation) ඔහු වැඩිහිටියෙකු වූ පසු අපූර්වා (මධුරි ඩික්සිත්) හරහා ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. ඇය ඔහුගේ රංගනය අගය කළ විට, ඔහු එය දකින්නේ හුදෙක් රසිකත්වයක් ලෙස නොව, තමාට මෙතෙක් කල් අහිමි වූ ඒ "මහා ආදරය" ලැබීමක් ලෙසයි. ඇයව අහිමි වීම යනු නැවතත් තම පියා ඉදිරියේ අත්විඳි ඒ පීඩිත ළමයා බවට පත්වීම යැයි ඔහු බිය විය.

• අවසාන මොහොතේ මල්හාර් හැසිරෙන්නේ සැබෑ ජීවිතයේ පුද්ගලයෙකු ලෙස නොව, මහා ඛේදවාචකයක (Tragedy) රඟපාන නළුවෙකු ලෙසයි. ඔහු තමා වටා සිටින පොලිසිය සහ අපූර්වාව දකින්නේ ඔහුගේ නාට්‍යයේ චරිත ලෙසයි. ඔහුට අවශ්‍ය වන්නේ තම ජීවිතය "මහා වීරයෙකුගේ මරණයක්" ලෙස අවසන් කිරීමටයි.චිත්‍රපටය පුරාම මල්හාර්ගේ මනස තුළ ඔහුගේ පියාගේ අපහාසාත්මක හඬ දෝංකාර දෙයි. අවසාන දර්ශනයේදී ඔහු උත්සාහ කරන්නේ තමා "වැඩකට නැති" අයෙකු නොවන බවත්, මුළු ලෝකයම තමා දෙස බලා සිටින බවත් ඔප්පු කිරීමටයි. ඔහුගේ මරණය පවා ඔහු සැලසුම් කරන්නේ තම පියාට එරෙහිව කරන අවසාන විරෝධතාවයක් ලෙසයි.

• අවසානයේ මල්හාර් තේරුම් ගන්නවා අපූර්වා තමාට කිසිදා හිමි නොවන බව. නමුත් ඔහුගේ විකෘති මනසට අනුව, ඇයව මරා දැමීම හෝ ඇය ඉදිරියේ මියයාම මගින් ඔහු ඇයගේ මතකයේ සදාකාලිකව රැඳී සිටීමට උත්සාහ කරයි. මෙය "Extreme Attention Seeking" නම් මානසික තත්ත්වයේ උච්චතම අවස්ථාවයි.

• අවසාන දර්ශනයේදී මල්හාර් පවසන දෙබස් සහ ඔහුගේ මුහුණේ ඉරියව් මගින් පෙන්වන්නේ තමා පරාජය වූ බව දන්නා, නමුත් ඒ පරාජය පවා ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැමරීමට උත්සාහ කරන මිනිසෙකුගේ වේදනාවයි. ඔහු මිය යන්නේ නළුවෙකු ලෙස "අත්පොළසන්" (Applause) බලාපොරොත්තුවෙනි.

මල්හාර්ගේ චරිතය මගින් පෙන්වන්නේ "ළමා කාලයේදී මානසිකව තුවාල වූ දරුවෙකු (Wounded Child), වැඩිහිටියෙකු වූ පසු ලෝකයට භයානක පුද්ගලයෙකු විය හැකි" බවයි. ඔහු අපූර්වාට ආදරය කළාට වඩා කළේ, ඇය හරහා තම ළමා කාලයේ වේදනාවන් සුවපත් කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි.

චිත්‍රපටයේ සංගීතය පිළිබඳ කතා කිරීමේදී අනු මලික්ගේ සුමධුර තනු සහ ජාවෙඩ් අක්තාර්ගේ කාව්‍යමය පද රචනය 'වජූද්' හි ආත්මය හා බද්ධ වී පවතී. විශේෂයෙන්ම "Aur Hum Tum" (තවද අපි සහ ඔබ) යන ගීතය මල්හාර්ගේ චරිතය විවරණය කරන කැඩපතක් බඳුය. ජාවෙඩ් අක්තාර් මෙම ගීතය හරහා පෙන්වන්නේ තනි වූ හදවතක් තවත් හදවතක් සමඟ එකතු වීමට ඇති අසීමිත ආශාවයි. මල්හාර්ට අනුව අපූර්වා යනු හුදෙක් කාන්තාවක් නොව, ඔහුගේ ජීවිතයේ හිස්තැන පුරවන 'පැවැත්ම' (Wajood) වේ.ගීතයේ ඇති සිහිනමය ස්වභාවය මල්හාර්ගේ මානසික තත්ත්වය තවදුරටත් තහවුරු කරයි. ඔහු යථාර්ථයෙන් මිදී තමාගේම සිහින ලෝකයේ රජෙකු වන ආකාරය එමගින් මැනවින් සංකේතවත් වේ.

"මල්හාර් යනු අප අතරම වෙසෙන, එහෙත් කිසිවෙකුගේ අවධානයට ලක් නොවූ, තමාගේම මනසින් නිර්මාණය කරගත් ලෝකයක සිරවූ අසරණ මිනිසෙකුගේ පරාවර්තනයකි."

සිනමාව යනු හුදෙක් විනෝදාස්වාදය පමණක් නොව, එය මිනිස් මනසේ අඳුරු ගුහා ආලෝකමත් කරන පහනක් බව 'වජූද්' අපට පසක් කර දෙයි. මල්හාර් යනු එක් අතකින් දක්ෂ නළුවෙකි, තවත් අතකින් පීඩිත දරුවෙකි, අවසානයේදී ඔහු සියල්ල විනාශ කරගන්නා උමතු පෙම්වතෙකි.

ඔහුගේ මරණය අපට ඉතිරි කරන්නේ ශෝකයකි. ඒ ශෝකය ඔහු කළ අපරාධ නිසා නොව, ඔහු වැනි අසහාය දක්ෂයෙකු නිර්මාණය වීමටත්, පසුව විනාශ වී යාමටත් බලපෑ සමාජීය සහ පවුල් පසුබිම පිළිබඳවයි. ඔබ තවමත් 'වජූද්' නරඹා නොමැති නම්, එය නානා පටේකර් නම් අසමසම රංගවේදියාගේ රංගන දිය සලකුණක් ලෙස නැරඹිය යුතුම නිර්මාණයකි.

#Wajood #NanaPatekar #MadhuriDixit #BollywoodClassic #PsychologicalThriller #CinemaReview #SinhalaArticle

හිරු බැස ගිය පසු නිහඬ වන භාන්ගාර්

 

ඉන්දියාවේ රාජස්ථාන් ප්‍රාන්තයේ අල්වාර් (Alwar) දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති භාන්ගාර් බලකොටුව (Bhangarh Fort) ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ වී ඇත්තේ එහි ඇති අද්භූත හා බියකරු පසුබිම නිසාය. මෙය "ඉන්දියාවේ වඩාත්ම බියකරු ස්ථානය" (Most Haunted Place in India) ලෙස බොහෝ දෙනා හඳුන්වති.

මෙම බලකොටුව 16 වන සියවසේදී (1573 දී පමණ) අම්බර්හි රජු වූ භගවන්ත් දාස් (Bhagwant Das) විසින් ඔහුගේ බාල පුත් මාඩෝ සිං (Madho Singh) වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලදී.මෙය කඳු පාමුල පිහිටි ඉතා විශාල නගරයක් ලෙස පැවති අතර, එහි මාලිගා, විහාරස්ථාන, වෙළඳසැල් සහ උද්‍යාන රැසක් තිබුණි.

භාන්ගාර් බලකොටුව යනු හුදෙක් තනි මාලිගාවක් නොව, මැනවින් සැලසුම් කරන ලද නගරයකි. මෙය ස්ථර කිහිපයකින් සමන්විත වේ:

• නගරයට ඇතුළු වීමට 'ලහෝරි පෝල්', 'අජ්මේරි පෝල්', 'ෆුල්බාරි පෝල්' සහ 'දිල්ලි පෝල්' ලෙස ප්‍රධාන දොරටු හතරක් තිබුණි.

• ජොහාරි බසාර් (Johari Bazar)

• මාලිගාවට පිවිසෙන මාවත දෙපස දෙමහල් වෙළඳසැල් පේළියක නටබුන් අදටත් දැකිය හැකිය. මෙය එකල පැවති වාණිජමය දියුණුව පෙන්වන සාධකයකි.

• බලකොටු පරිශ්‍රය තුළ හින්දු දේවස්ථාන කිහිපයක් පිහිටා ඇති අතර, ඒවායේ ඇති සියුම් කැටයම් කලාව විශ්මයජනකයි:

  • ගෝපීනාත් විහාරය (Gopinath Temple).

  • මෙය උස් වේදිකාවක් මත ඉදිකර ඇති අතර, කිරිගරුඬ පාෂාණයෙන් නෙළන ලද ඉතා සියුම් කැටයම්වලින් සමන්විත වේ.

  • සෝමේෂ්වර් විහාරය (Someshwar Temple).

  •  මෙහි ඇති ස්වභාවික ජල පොකුණ සහ එහි නිර්මාණ ශෛලිය රාජස්ථාන ශිල්පීන්ගේ දක්ෂතාවයට නිදසුනකි.

  3. මාලිගා සංකීර්ණය (The Royal Palace)

  කඳු බෑවුමේ ඉහළින්ම පිහිටා ඇත්තේ රජුගේ මාලිගාවයි.

  • මුලින් මෙය මහල් හතකින් යුක්ත වූ බව පැවසුණද, අද ඉතිරිව ඇත්තේ මහල් හතරක් පමණි.

  • සතුරන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ඉදිකරන ලද දැවැන්ත ගල් පවුරු සහ මුර කුටි බලකොටුවේ ආරක්ෂක උපක්‍රම මැනවින් නිරූපණය කරයි.

  4. ස්වභාවික පිහිටීම සහ උද්‍යාන

  බලකොටුව වටා ඇති හරිත පැහැති වටපිටාව සහ උද්‍යාන නිර්මාණය කර ඇත්තේ පර්සියානු 'චාර් බාග්' (Charbagh) ශෛලියට සමාන අයුරිනි. වියළි රාජස්ථාන දේශගුණය තුළ ජලය කළමනාකරණය කරමින් මෙම උද්‍යාන පවත්වාගෙන ගිය ආකාරය විස්මිතය.

භාන්ගාර් බලකොටුව අතහැර දැමීමට හේතු වූ බව පැවසෙන ජනප්‍රවාදයන් දෙකක් ඇත.

ගුරු බාලු නාත්ගේ ශාපය.

බලකොටුව ඉදිකරන ස්ථානය අසල තපස් රකිමින් සිටි යෝගීවරයෙකු වූ බාලු නාත්, බලකොටුවේ සෙවණැල්ල තමාගේ වාසස්ථානය මතට නොවැටිය යුතු බවට කොන්දේසියක් පැනවීය. පසුව ආ ආක්‍රමණිකයන් එය උල්ලංඝනය කළ නිසා ඔහුගේ ශාපයෙන් නගරය විනාශ වූ බව පැවසේ.

රත්නාවතී කුමරිය සහ මන්ත්‍රවාදියා.

භාන්ගාර්හි සිටි රූමත් රත්නාවතී කුමරියට පෙම් කළ සිංහියා (Singhia) නම් මන්ත්‍රවාදියා, ඇයව වසඟ කිරීමට මන්ත්‍ර කළ තෙල් බෝතලයක් ලබා දුන්නේය. කුමරිය එය ගලක් මත හැලූ අතර, එම ගල පෙරළී මන්ත්‍රවාදියා මිය ගියේය. ඔහු මියයන මොහොතේ මුළු නගරයම විනාශ වී යන ලෙස ශාප කළ බවත්, එතැන් සිට එහි මිනිස් වාසය නැති වූ බවත් ජනප්‍රවාදයේ එයි.

වර්තමානයේ මෙය ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (Archaeological Survey of India) යටතේ පවතී.

මෙහි ඇති ප්‍රධානම විශේෂත්වය වන්නේ, හිරු බැස ගිය පසු සහ හිරු උදාවට පෙර කිසිදු සංචාරකයෙකුට බලකොටුව තුළ රැඳී සිටීම නීතියෙන් තහනම් කර තිබීමයි. මීට හේතුව රාත්‍රී කාලයේදී සිදුවන බව පැවසෙන අද්භූත ක්‍රියාකාරකම්ය.

බියකරු කතා පසෙක තැබුවහොත්, මෙය 17 වන සියවසේ වාස්තු විද්‍යාව මැනවින් නිරූපණය කරන ස්ථානයකි. එහි ඇති ගෝපීනාත් විහාරය, සෝමේෂ්වර් විහාරය සහ බලකොටුවේ ආරක්ෂක බැම්ම අදටත් ඉතා සිත්ගන්නා සුළුය.භාන්ගාර් බලකොටුව යනු ඉතිහාසය, අද්භූත කතා සහ ස්වභාවික සුන්දරත්වය එකට මුසු වූ අපූර්ව ස්ථානයකි. අද්භූත ගවේෂණයට ලැදි ලොව පුරා සංචාරකයින් මෙහි පැමිණීමට දැඩි උනන්දුවක් දක්වති.

"අද්භූත ජනප්‍රවාද නිසා භාන්ගාර් බලකොටුව ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ වුවද, එහි සැබෑ වටිනාකම ඇත්තේ අතීත ඉන්දියානු ශිල්පීන්ගේ හස්ත කර්මාන්තය සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක ඥානය තුළය. අද වන විට ජන ශුන්‍යව පැවතියද, එම නටබුන් මගින් එකල පැවති ප්‍රෞඩ ශිෂ්ටාචාරයක නිහඬ සාක්ෂි දරනු ලබයි."

ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන්ගේ කෙටි කතා ලෝකය

මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීර යනු සිංහල සාහිත්‍යය සහ ඉතිහාසය යන ක්ෂේත්‍ර ද්විත්වයේම හසළ දැනුමක් ඇති විද්වතෙකි. ඔහුගේ 'ශාලාධිපති' කෙටි කතා සංග්‍රහය වර්තමාන සමාජයේ විවිධ පැතිකඩයන් ඉතා සියුම්ව හා උපහාසාත්මකව විවරණය කරන කෘතියකි.ශාලාධිපති' කෘතියේ එන බොහෝ කතාන්දර ගොඩනැගී ඇත්තේ මධ්‍යම පන්තික සමාජයේ ගැටලු, විශ්වවිද්‍යාල පරිපාලනය තුළ සිදුවන සිදුවීම් සහ මිනිස් සබඳතාවල ඇති සංකීර්ණතා වටා ය. විශේෂයෙන්ම නිලතල දැරීමේදී ඇතිවන මානසිකත්වය සහ එමගින් පුද්ගල චරිත වෙනස් වන ආකාරය මෙහිදී මැනවින් නිරූපණය වේ

සිරිවීර මහතාගේ ලිවීමේ විලාසය තුළ දැකිය හැකි විශේෂතා කිහිපයකි:

ඉතාමත් ලිහිල්, කියවන්නාට සමීප භාෂාවක් භාවිතා කිරීම.

සමාජයේ ඇති කුහකකම් සහ දුර්වලතා හාස්‍යයට ලක් කරමින් පාඨකයා සිනහවට මෙන්ම චින්තනයටද යොමු කිරීම.

සංග්‍රහයේ ප්‍රධාන කතාව වන 'ශාලාධිපති' හරහා, නේවාසිකාගාර පාලකයෙකු ලෙස කටයුතු කරන පුද්ගලයෙකු මුහුණ දෙන අභියෝග, ශිෂ්‍ය මනෝභාවයන් සහ පරිපාලනමය ගැටලු මැනවින් ඉදිරිපත් කරයි. මෙය ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල උපසංස්කෘතිය පිළිබඳව ලියවුණු සාර්ථක නිර්මාණයකි. මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන් මෙම කෘතිය හරහා උත්සාහ කරන්නේ හුදෙක් කතා කීමට නොව, සැබෑ මිනිස් ස්වභාවය සහ සමාජ ස්ථරයන්හි විෂමතාවය දර්පණයකින් මෙන් පෙන්වා දීමටයි.

ඔබ ශාස්ත්‍රීය මෙන්ම රසවත් කෙටි කතා කියවීමට කැමති අයෙක් නම්, මෙය කියවිය යුතුම කෘතියකි.මහාචාර්යවරයෙකු ලෙස ඔහු ලැබූ අත්දැකීම් ඇසුරින්, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සහ සිසුන්ගේ ජීවිතවල අප්‍රකට පැතිකඩ මෙහි කතාවලට වස්තු විෂය වී ඇත. ප්‍රබන්ධයකට එහා ගිය, සමාජයේ ජීවත්වන සැබෑ මිනිසුන්ගේ දුබලතා සහ මානුෂීය ගතිගුණ ඔහු ඉතා සාධාරණව විවරණය කරයි.

'ශාලාධිපති' වැනි නමකින් පවා පුද්ගලයෙකු සතු බලය සහ එම බලය හමුවේ ඔහු හැසිරෙන ආකාරය පිළිබඳ සංකේතාත්මක අර්ථයක් ලබා දෙයි.බොහෝ කෙටි කතාකරුවන් හුදෙක් පරිකල්පනය මත යැපෙන විට, සිරිවීර මහතා තමා වටා ඇති සමාජ දේශපාලනික පසුබිම සහ ඓතිහාසික සන්දර්භය සිය කෙටි කතා තුළට ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස මුසු කරයි. සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස සිටි පුද්ගලයා, නිලතල සහ වගකීම් හමුවේ කෙමෙන් කෙමෙන් යාන්ත්‍රික වන ආකාරයත්, තීරණ ගැනීමේදී මානුෂීය ගුණයට වඩා නීති රීතිවලට මුල්තැන දීමට උත්සාහ කරන ආකාරයත් මැනවින් නිරූපණය වේ. ශාලාධිපතිවරයා තුළ ඇති වන මානුෂීය හැඟීම් සහ නිලධාරිවාදී වගකීම් අතර ඇති වන අරගලය සිරිවීර මහතා ඉතා සියුම්ව විග්‍රහ කරයි.

මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන්ගේ 'ශාලාධිපති' කෙටි කතා සංග්‍රහය තුළ හමුවන 'බටනලා වාදකයා' යනු මානුෂීය හැඟීම් සහ සමාජ යථාර්ථය ඉතා සියුම් ලෙස ස්පර්ශ කරන අපූර්ව නිර්මාණයකි.මෙම කතාව ගොඩනැගෙන්නේ වීදි ආශ්‍රිතව හෝ පොදු ස්ථානවල බටනලා වාදනය කරමින් ජීවිකාව ගෙනයන අසරණ කලාකරුවෙකු වටා ය. ඔහු සතු වාදන කුසලතාවය සහ ඔහු ජීවත් වන දිළිඳු සමාජ වටපිටාව අතර ඇති පරස්පර විරෝධී බව මෙහි මැනවින් නිරූපණය වේ. ඉහළ පෙළේ ප්‍රසංග ශාලාවල වාදනය කරන ශිල්පීන්ට ලැබෙන ගෞරවය, වීදියේ සිටින දක්ෂ වාදකයෙකුට හිමි නොවන ආකාරය මෙහි පෙන්වා දෙයි.

බටනලා හඬින් මොහොතකට ආශ්වාදයක් ලබන මධ්‍යම පන්තිකයන්, එම වාදකයාගේ ජීවිතය දෙස බලන "අනුකම්පා සහගත" හෝ "මගහැර යන" ස්වභාවය මෙහි උපහාසයට ලක් වේ.'බටනලා වාදකයා' යනු හුදෙක් දුප්පත්කම විකුණන චරිතයක් නොව, තමන්ගේ කලාව තුළ යම් ආත්ම තෘප්තියක් ලබන චරිතයකි. ඔහුගේ බටනලා හඬ හරහා ප්‍රකාශ වන්නේ ඔහුගේ ජීවිතයේ ඇති තනිකම, වේදනාව සහ නොවිසඳුණු බලාපොරොත්තු සමුදායකි.බටනලාවේ හඬ මෙහි සංකේතවත් කරන්නේ අසරණ මිනිසෙකුගේ අඳෝනාව නොව, සමාජය විසින් අමතක කර දමා ඇති "නිහඬ හඬ" යි.

ළහිරු පායා' කෙටි කතාව හරහා මහාචාර්ය සිරිවීරයන් උත්සාහ කරන්නේ සමාජයේ පවතින අසාධාරණත්වය සහ දරිද්‍රතාවය හමුවේ මිනිස්කම පරීක්ෂාවට ලක්වන ආකාරය පාඨකයාට පෙන්වා දීමටයි. මෙය හුදෙක් කතාවක් නොව, සමාජයේ එක් පැතිකඩක් දෙස බලා කරන ලද ගැඹුරු විවරණයකි.මිනිසුන් තුළ පවතින සෙනෙහස සහ එකිනෙකා කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප මෙහිදී සියුම්ව විග්‍රහ කෙරේ.ඉහළ පන්තිකයන්ගේ සුඛෝපභෝගී ජීවිත සහ පහළ පන්තිකයන්ගේ අරගලය අතර ඇති පරතරය ලේඛකයා සියුම් උපහාසයකින් යුතුව පෙන්වා දෙයි.ළහිරු පායා' යන්නෙන් අරුණෝදය හෝ සතුට සංකේතවත් කළත්, කතාව අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ ශෝකජනක හැඟීමකි. මෙය සිරිවීර මහතාගේ ලේඛන කලාවේ ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි. පාඨකයාට ඉතා ඉක්මනින් චරිත සමඟ බද්ධ විය හැකි සරල, ව්‍යවහාරික භාෂා ශෛලියක් ඔහු මෙහිදී භාවිතා කරයි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

02/02/2026.

"අභ්‍යන්තර ශක්තිය සහ සරලත්වයේ චමත්කාරය"

 

ලෝරා ඉන්ගල්ස් වයිල්ඩර්ගේ "ලිට්ල් හවුස්" (Little House) කතා පෙළ කියවන ඕනෑම අයෙකුට දැනෙන ප්‍රධානතම දෙය නම්, ඉතා සරල ජීවිතයක් තුළ වුවද කෙතරම් සතුටක් සහ අර්ථයක් සොයාගත හැකිද යන්නයි.

"සැබෑ සතුට රඳා පවතින්නේ ඔබට ඇති දේවල් මත නොව, ඔබ ඒ දේවල් දෙස බලන ආකාරය මතයි."

පැරණි කාලයේ ලෝරාට නත්තල් තෑග්ගක් ලෙස ලැබුණු සීනි කැටයක් හෝ රෙදි බෝනික්කෙකු ඇයව ඉමහත් සතුටට පත් කළාය. අද කාලයේ අප භෞතික සම්පත් පසුපස හඹා ගියද, ජීවිතයේ කුඩා ජයග්‍රහණ සහ සරල මොහොතවල් (උදා: පවුලේ අය සමඟ බොන තේ කෝප්පයක්) අගය කිරීමට හුරුවීම මානසික සහනයට මගකි.

"පවුලේ හැමෝම එකට සිටිනවා නම්, අපිට ඕනෑම අභියෝගයකට මුහුණ දිය හැකියි."

පැවී සහ මාවී (Pa and Ma) තම දරුවන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළේ ආරක්ෂිත සහ ආදරණීය පරිසරයකි. කොතරම් දැඩි ශීත කාලයක් හෝ ආහාර හිඟයක් පැමිණියද, ඔවුන් එකිනෙකාට ශක්තියක් වූහ. අපේ ජීවිතයේදී ද බාහිර ලෝකයේ ගැටලු කොතෙක් තිබුණත්, පවුලේ එකමුතුකම පවත්වා ගැනීමෙන් ඕනෑම අර්බුදයක් ජයගත හැකි බව මෙයින් උගන්වයි.ලෝරාගේ කතාවල යුද්ධ හෝ මහා වීර ක්‍රියා නැත. එහි ඇත්තේ දිනපතා මුහුණ දෙන කුඩා අභියෝග (දැඩි ශීතල, තනිකම, වගා පාළුවීම) පරාජය කරන ආකාරයයි.

 ජීවිතය ජය ගැනීම යනු ලෝක පූජිත වීරයෙකු වීමම නොවේ. තමන්ගේ දෛනික වගකීම් නිසි ලෙස ඉටු කිරීම, පවුල රැකබලා ගැනීම සහ බලාපොරොත්තු අත් නොහැරීම ද උතුම් වීරත්වයකි.

"සොබාදහමේ රිද්මයට ගරු කිරීම" 

ලෝරාගේ පියා නිතරම කීවේ සෑම දෙයකටම නියමිත කාලයක් ඇති බවයි. වැපිරීමට කාලයක්, අස්වැන්න නෙළීමට කාලයක් සහ විවේකයට කාලයක් එහි තිබුණි.

නූතන ලෝකයේ අප සෑම දෙයක්ම "ඉක්මනින්" ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරමු. නමුත් ලෝරාගේ ජීවිතය අපට උගන්වන්නේ ඉවසීම සහ ස්වභාවධර්මයේ නියමයන්ට අනුව ජීවත් වීම තුළින් මානසික සාමය ලැබෙන බවයි. ලෝරාගේ කතා තුළ පරිසරය යනු හුදෙක් පසුබිමක් නොව, එය ජීවිතයේ කොටසකි. ගස්වැල්, සතුන් සහ සෘතු විපර්යාසයන් ඇය මහත් උනන්දුවෙන් අත් වින්දාය. නූතන තාක්ෂණයට සිරවී සිටින අපට, සොබාදහම සමඟ කාලය ගත කිරීම සහ පරිසරයට ගරු කිරීම තුළින් සිතට මහත් සන්සුන් බවක් ලබාගත හැක.

ඉන්ගල්ස් පවුල තමන්ට අවශ්‍ය දේ තමන් විසින්ම නිපදවා ගැනීමට (ගොවිතැන, ඇඳුම් මැසීම, නිවාස තැනීම) උත්සාහ කළහ. මෙය වර්තමානයට ගළපා ගත් විට:

• තමාගේ වැඩ තමා විසින්ම කරගැනීමට උත්සාහ කිරීම.

• අලුත් කුසලතා ඉගෙන ගැනීමට පසුබට නොවීම.

• ඕනෑම දුෂ්කරතාවයකදී "අපට පුළුවන්" යන ධනාත්මක ආකල්පය තබා ගැනීම.

• සෑම දිනකම අවසානයේ පවුලේ අය එකතු වී "පැවී" ගේ වයලීන වාදනයට සවන් දුන්හ. අඳුරු සහ වෙහෙසකර දිනක වුවද සංගීතය හෝ කලාව මගින් මනස ප්‍රබෝධමත් කරගත හැකි බව මෙයින් පෙනේ.

ලිට්ල් හවුස්" කතා පෙළ අපට මතක් කර දෙන්නේ සතුට යනු "ලැබෙන දෙයක්" නොව, අප විසින් "නිර්මාණය කරගත යුතු දෙයක්" බවයි.මාලිගාවක ජීවත් වුවත්, කුඩා පැල්පතක ජීවත් වුවත්, ආදරය සහ සතුට රැඳී ඇත්තේ එම බිත්ති හතර ඇතුළත වසන මිනිසුන්ගේ හදවත් තුළයි."

🎬 බිලියන ගණනකගේ ආදරය දිනූ ඉන්දීය ගීත මහිමය! 🎶🇮🇳 YouTube හි වැඩිම නැරඹුම් වාර ලැබූ ගීතය මොකක්ද කියලා ඔබ දන්නවාද? 🤔 ඔස්කාර් වේදිකාව හොල්ලපු "Naatu Naatu" සිට මුළු ලෝකයම උමතු කරපු "Kolaveri Di" දක්වා ඉන්දීය සංගීත ලොව අලුත් කළ දැවැන්තම ගීත ගැන සම්පූර්ණ විස්තරය

 "සංගීතයට භාෂාවක් නැතැයි යන්න ඉන්දීය සංගීතය දෙස බැලීමේදී මැනවින් පැහැදිලි වන කරුණකි. දශක ගණනාවක සිට ඉන්දීය සිනමාව සහ ස්වාධීන සංගීතය ලොව පුරා ප්‍රේක්ෂක හදවත් දිනා ගැනීමට සමත්ව ඇත. කැසට් පට සහ රේඩියෝවෙන් ඇරඹි මේ ගමන, අද වන විට බිලියන සංඛ්‍යාත ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් නැරඹූ යූටියුබ් (YouTube) වීඩියෝ දක්වා ව්‍යාප්ත වී තිබේ. ඇතැම් ගීත සිනමා ශාලා තුළ ප්‍රේක්ෂකයින් උමතුවෙන් මෙන් නටවන්නට සමත් වූ අතර, තවත් සමහරක් ගීත ඩිජිටල් අවකාශයේ සර්වකාලීන වාර්තා තබමින් ඉන්දීය අනන්‍යතාව ලොව පුරා ප්‍රචලිත කළේය. මෙම ලිපිය හරහා අප විමසා බලන්නේ ඉන්දීය ඉතිහාසයේ වැඩිම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර ලැබූ සහ වැඩිම නැරඹුම් වාර සංඛ්‍යාවක් සටහන් කළ ඒ සුවිශේෂී ගීත නිර්මාණ පිළිබඳවයි."

ඉන්දියාවේ වැඩිම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර (Most Viewed/Popular) ලැබූ ගීතය ගැන කතා කිරීමේදී එය ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකියි.

ප්‍රධාන වශයෙන්ම යූටියුබ් (YouTube) දත්ත අනුව වර්තමානය වන විට තත්ත්වය මෙසේයි.

1. වැඩිම නැරඹුම් වාර (Most Viewed) ලැබූ ගීතය

වර්තමානය වන විට ඉන්දියාවේ වැඩිම පිරිසක් නැරඹූ ගීත කිහිපය මෙයයි:

• වැඩිම නැරඹුම් (All-time): "Masoom" චිත්‍රපටයේ එන "Lakdi Ki Kathi" ළමා ගීතය දැනට බිලියන 4 (කෝටි 400) ඉක්මවා නරඹා ඇත.

• 
  

  
  
  

• වැඩිම නැරඹුම් ලැබූ සිනමා ගීතය: "Dilbar" (Satyameva Jayate චිත්‍රපටය) ගීතය බිලියන 1.5 කට වඩා නරඹා ඇති අතර, "Mile Ho Tum" (Reprise) ගීතයද බිලියන 1.3 ඉක්මවා ඇත.

• මෑතකදී වාර්තා තැබූ ගීත: "Lut Gaye" (Emraan Hashmi) සහ "Vaaste" (Dhvani Bhanushali) යන ස්වාධීන ගීත (Music Videos) කෙටි කලකින් බිලියනයකට වඩා නැරඹුම් වාර ලබාගෙන තිබේ.

2. ජනප්‍රියම සිනමා ගීත (Most Popular Film Songs)

චිත්‍රපට ගීතයක් ලෙස ගත්කල, මෑත කාලයේ ලොව පුරාම අතිශය ජනප්‍රිය වූයේ RRR චිත්‍රපටයේ "Naatu Naatu" ගීතයයි. එය ඔස්කාර් සම්මානය පවා දිනාගනිමින් ඉන්දීය සංගීතය ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන ගියේය.ඉන්දීය සිනමා ඉතිහාසයේ ලෝක ප්‍රසිද්ධ වූ සහ ඔස්කාර් සම්මානය දිනූ පළමු ගීතය ලෙස සිනමා ශාලා තුළ විශාලම ප්‍රතිචාරය ලැබීය.

සිනමා ශාලාවලදී ප්‍රේක්ෂකයින් අසුන්වලින් නැගිට නටන තරමටම උමතුවක් ඇති කළ, වැඩිම ජනප්‍රියත්වයක් ලැබූ ගීත.

• "Why This Kolaveri Di (3): 2011 වසරේදී මෙය ඉන්දියාවේ පමණක් නොව ලොව පුරා අතිශය ජනප්‍රිය විය. "Digital Era" එක තුළ ඉන්දියාවේ පළමු ගෝලීය 'වයිරල්' ගීතය මෙයයි.

• 
  

  
  
  

• "Dilbar" (Satyameva Jayate): බිලියනයකට වඩා නැරඹුම් වාර ලබාගත් ප්‍රථම ඉන්දීය ගීත කිහිපයෙන් එකකි.

  
  
  

• "Raatan Lambiyan" (Shershaah): ස්පොටිෆයි (Spotify) වැනි සේවාවන්හි වැඩිම ශ්‍රාවක ප්‍රතිචාර ලැබූ ගීතයකි.

• .Shrivalli (Pushpa): 2021 වසරේදී මෙම ගීතය සිනමා ශාලා තුළ මෙන්ම සමාජ මාධ්‍ය (Reels) තුළ දකුණු ඉන්දියාවේ සිට උතුරු ඉන්දියාව දක්වා එක ලෙස ජනප්‍රිය විය.

• Jai Ho (Slumdog Millionaire): ඉන්දියාවේ නම ලෝකය පුරා රැගෙන ගිය තවත් අමතක නොවන අතිශය ජනප්‍රිය ගීතයකි

"කාලයත් සමඟ තාක්ෂණය සහ රසවින්දනය වෙනස් වුවද, හොඳ නිර්මාණයක් සඳහා ලැබෙන ප්‍රේක්ෂක ආදරය කිසිදා වෙනස් නොවන බව මෙම ගීත දෙස බැලීමේදී පෙනී යයි. ළමා ගීතයක සිට ඔස්කාර් සම්මානලාභී ගීත දක්වා ඉන්දීය සංගීතය ලබා ඇති මෙම ප්‍රගතිය සැබවින්ම විශ්මයජනකය. යූටියුබ් වාර්තා තැබීම පමණක් නොව, ප්‍රේක්ෂක මනසේ නොමැකෙන මතකයන් ඉතිරි කිරීම ඕනෑම නිර්මාණයක සැබෑ ජයග්‍රහණයයි. ඉදිරියේදී ද නව තාක්ෂණය සමඟින් මෙවැනිම අති දැවැන්ත නිර්මාණ රැසක් බිහිවනු ඇති බවට සැකයක් නැත. ඔබ වඩාත්ම ප්‍රිය කරන, ඔබේ මතකයේ රැඳුණු ඒ සුවිශේෂී ඉන්දීය ගීතය කුමක්ද?"

මූලාශ්‍ර

YouTube (Official Channels)

Sony Music India / Zee Music Company

 Forbes India Billboard

Kworb.net

#ඉන්දීයගීත #ඉන්දියාව #ජනප්‍රියගීත #MostViewedIndianSongs #IndianMusic

බලුකිස්තාන් අර්බුදය: සම්පත්වලින් පොහොසත්, අයිතිවාසිකම්වලින් දුප්පත් දේශයක සටන

 

පකිස්ථානයේ පවතින දීර්ඝතම සහ සංකීර්ණතම අභ්‍යන්තර ගැටුම ලෙස බලුකිස්ථාන අර්බුදය හැඳින්විය හැකිය. මෙය දේශපාලනික, ආර්ථික සහ මානුෂීය යන අංශ රැසකින් සමන්විත අර්බුදයකි.බලුකිස්ථානය පකිස්ථානයේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් $44\%$ ක් පමණ වන විශාලතම පළාත වුවද, එහි ජනගහනය ඉතා අඩුය. මෙම කලාපය ස්වභාවික වායු, රන් සහ තඹ වැනි ඛනිජ සම්පත්වලින් අතිශය පොහොසත් ය.ගැටළුව: බලුකිස්ථානයෙන් ලබාගන්නා සම්පත්වලින් ලැබෙන ලාභය පකිස්ථාන මධ්‍යම රජය (විශේෂයෙන් පන්ජාබ් පළාත) ලබාගන්නා බවත්, තමන්ට එහි ප්‍රතිලාභ නොලැබෙන බවත් බලුකි වැසියන් චෝදනා කරති.

චීන-පකිස්ථාන ආර්ථික කොරිඩෝව (CPEC) යටතේ බලුකිස්ථානයේ ගුවාඩර් (Gwadar) වරාය සංවර්ධනය කෙරේ. මෙම ව්‍යාපෘති හරහා බලුකි ජනතාවට රැකියා නොලැබෙන බවත්, පිටස්තර පුද්ගලයන් සහ චීන ජාතිකයන් පැමිණීම නිසා තමන්ගේ සංස්කෘතිය සහ භූමිය අහිමි වන බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි. මේ නිසා 'බලුකිස්ථාන විමුක්ති හමුදාව' (BLA) වැනි සන්නද්ධ කණ්ඩායම් චීන ව්‍යාපෘති සහ සේවකයන් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කරයි.

1948 වසරේදී බලුකිස්ථානය පකිස්ථානයට ඈඳාගත් දා සිට, එහි විවිධ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් "නිදහස් බලුකිස්ථානයක්" වෙනුවෙන් සටන් වදියි. පකිස්ථාන රජය මෙය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් ලෙස සලකන අතර, බලුකි කැරලිකරුවන් පවසන්නේ මෙය තම නිදහස වෙනුවෙන් කෙරෙන අරගලයක් බවයි.

බලුකිස්ථාන අර්බුදයේ ඇති අඳුරුතම පැත්ත වන්නේ  පකිස්ථාන ආරක්ෂක අංශ විසින් බලුකි ක්‍රියාකාරීන්, සිසුන් සහ බුද්ධිමතුන් බලහත්කාරයෙන් අත්අඩංගුවට ගෙන අතුරුදහන් කරන බවට ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන චෝදනා කරයි. මෑත කාලයේදී බලුකි කාන්තාවන් පවා මෙම අතුරුදහන් කිරීම්වලට එරෙහිව ඉස්ලාමාබාද් අගනුවර දක්වා පාගමන් පවත්වමින් විරෝධතා දැක්වීය.

බලුකිස්ථාන අර්බුදය යනු හුදෙක් යුධමය ගැටුමක් නොව, එය අසාධාරණ සම්පත් බෙදා හැරීම, දේශපාලන අයිතිවාසිකම් අහිමි වීම සහ මානුෂීය හිමිකම් උල්ලංඝනය වීම යන කරුණු මත පදනම් වූවකි. මෙය විසඳීමට නම් යුධමය ක්‍රියාමාර්ගවලට වඩා දේශපාලනමය ස්ථාවරත්වයක් සහ ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

" ඉන්දියානු සිනමාවේ නූතන පුනරුදය"

 

දශක ගණනාවක් පුරා ‘ඉන්දියානු සිනමාව’ යනු ‘බොලිවුඩය’ යැයි ලෝකය පුරා පැතිර තිබූ මතය දැන් වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. මුම්බායි නගරය කේන්ද්‍ර කරගත් හින්දි සිනමා කර්මාන්තය අබිබවා යමින්, දකුණු ඉන්දියානු සිනමාව අද වන විට සමස්ත ඉන්දියාවම පමණක් නොව ලෝකයම සිය ග්‍රහණයට ගෙන තිබේ. මෙය ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතියේ නව පුනරුදයක ආරම්භයයි.

ඉන්දියානු සිනමාව වර්තමානය වන විට ඉතාමත් තීරණාත්මක සහ පරිවර්තනීය යුගයක් පසු කරමින් සිටියි. දශක කිහිපයකට පෙර පැවති "බොලිවුඩ්" (හින්දි සිනමාව) කේන්ද්‍ර කරගත් ආධිපත්‍යය වෙනුවට දැන් සමස්ත ඉන්දියාවම වැළඳගත් "Pan-Indian" සිනමා සංස්කෘතියක් බිහි වී තිබේ.

වත්මන් ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ කිහිපයක් මෙසේය.

1. දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවේ නැගී සිටීම

වර්තමානයේ තෙළිඟු (Tollywood), දෙමළ (Kollywood), කන්නඩ (Sandalwood) සහ මලයාලම් සිනමා කර්මාන්ත බොලිවුඩයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින බව පෙනේ. RRR, Pushpa, KGF, සහ Kantara වැනි චිත්‍රපට මගින් භාෂා භේදයකින් තොරව ඉන්දියාව පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කරගෙන ඇත.

2. OTT වේදිකා වල බලපෑම

Netflix, Amazon Prime, සහ Disney+ Hotstar වැනි වේදිකා නිසා සිනමාව නැරඹීමේ රටාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී ඇත.

• දැන් ප්‍රේක්ෂකයින් සොයන්නේ හුදෙක් ‘සුපිරි තරු’ නොව, ප්‍රබල ‘කථා තේමාවන්’ (Content) ය. ප්‍රේක්ෂකයින්ට ලෝක සිනමාවට නිරාවරණය වීමට අවස්ථාව ලැබී ඇති බැවින්, ඔවුන් දැන් වඩාත් ගුණාත්මක තිර රචනයන් බලාපොරොත්තු වේ

• මේ නිසාම, විශාල පිරිවැයක් නොදැරූවත් මලයාලම් සිනමාව වැනි අන්තර්ගතයෙන් පොහොසත් සිනමා නිර්මාණ අද ඉන්දියාවේ වැඩිම ඉල්ලුමක් ඇති නිර්මාණ බවට පත්ව ඇත.

• විශාල පිරිවැයක් දැරිය නොහැකි නමුත් දක්ෂ නිර්මාණකරුවන්ට තම නිර්මාණ ජනගත කිරීමට OTT වේදිකා හොඳ මාවතක් වී ඇත.

3. "Pan-India" සංකල්පය

දැන් චිත්‍රපට නිපදවන්නේ එක් ප්‍රාන්තයකට හෝ එක් භාෂාවකට පමණක් සීමා වී නොවේ. විශාල අයවැයකින් නිපදවන චිත්‍රපට එකවර භාෂා කිහිපයකින් (හින්දි, දෙමළ, තෙළිඟු, මලයාලම්, කන්නඩ) මුදා හැරීම වත්මන් ප්‍රවණතාවයයි.නමුත් අද වන විට RRR, Baahubali, KGF සහ Pushpa වැනි චිත්‍රපට භාෂා භේදයකින් තොරව කාශ්මීරයේ සිට කන්‍යාකුමාරිය දක්වා එකලෙස ආදායම් වාර්තා තබයි.

4. තාක්ෂණික දියුණුව සහ VFX

ඉන්දියානු සිනමාව දැන් හොලිවුඩ් මට්ටමේ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග (VFX) භාවිතා කරයි. අති නවීන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග (VFX) සහ සවුන්ඩ් ඉංජිනේරු විද්‍යාව උපයෝගී කරගනිමින් නිර්මාණය වන Brahmastra සහ Kalki 2898 AD වැනි චිත්‍රපට මගින් ඉන්දියානු සිනමාවේ තාක්ෂණික සීමාවන් පුළුල් කර තිබේ.  ඉන්දියානු සිනමාව දැන් හොලිවුඩ් සිනමාවට තාක්ෂණිකව අභියෝග කරමින් සිටී. මෙය හුදෙක් විනෝදාස්වාදය ඉක්මවා ගිය දැවැන්ත ආයෝජනයක් සහ කර්මාන්තයක් බවට පත්ව තිබේ.

5. යථාර්ථවාදී සහ මලයාලම් සිනමාවේ ආකර්ෂණය

මෑත කාලීනව මලයාලම් සිනමාව (Mollywood) ඔවුන්ගේ සරල, යථාර්ථවාදී සහ අන්තර්ගතය මත පදනම් වූ කථා තේමාවන් නිසා ඉන්දියාව පුරා ඉහළ ඇගයීමකට ලක් වේ. Manjummel Boys, The Goat Life වැනි චිත්‍රපට මෙයට උදාහරණ වේ.

ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතිය අද පසුවන්නේ එහි ස්වර්ණමය යුගයකය. භාෂාමය සීමා මායිම් සහ ප්‍රාදේශීය බෙදීම් දියවී ගොස්, 'ඉන්දියානු සිනමාව' යන පොදු ලේබලය යටතේ ලෝකයම දිනාගත හැකි නිර්මාණ බිහිවීම මෙහි සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයයි. තාක්ෂණික දියුණුව සහ ප්‍රබල තිර රචනයන්ගෙන් සන්නද්ධ වූ මෙම නව ගමන් මඟ, හොලිවුඩ් ආධිපත්‍යයට පවා අභියෝග කළ හැකි මට්ටමකට වර්ධනය වී තිබේ.

එබැවින්, වත්මන් ඉන්දියානු සිනමාව යනු හුදෙක් විනෝදාස්වාදය සපයන මාධ්‍යයක් පමණක් නොව, ඉන්දියාවේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය සහ නිර්මාණශීලී හැකියාව ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන යන ප්‍රබලතම තානාපතිවරයා බව නිසැකය. සිනමා ශාලාවෙන් ඔබ්බට ගිය මෙම දෘශ්‍ය විප්ලවය, ඉදිරි දශකය තුළ ගෝලීය සිනමාවේ ගමන් මඟ තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්වනු ඇත.

මුලාශ්‍ර.

Variety (Variety.com) , The Hindu (thehindu.com) ,The Indian Express (indianexpress.com