දිව්‍යමය අභිනය

ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ 'ආරම්භය' ගැන කතා කිරීමේදී, එය ලෝකයේ අන් කිසිදු කලාවකට වඩා ගැඹුරු ආධ්‍යාත්මික සහ දාර්ශනික මුල් සොයා යන්නකි. මෙහි ආරම්භය මිනිස් ක්‍රියාවකට වඩා දිව්‍යමය සම්භවයක් ලෙසයි ඉන්දියානු මතය පිළිගන්නේ.

එම ආරම්භක පදනම මෙසේ සරලව විග්‍රහ කළ හැකිය

1. පංචම වේදය (පස්වන වේදය)

ඉන්දියානු විශ්වාසයට අනුව, ලොව පවතින සෘග්, යජුර්, සාම සහ අතර්වන් යන වේද හතරට අමතරව, බ්‍රහ්ම දෙවියන් විසින් 'නාට්‍ය වේදය' නිර්මාණය කරන ලදී.

භාරතීය නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය (Natya Shastra)

ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ "බයිබලය" ලෙස සැලකෙන්නේ භරත මුණිවරයා විසින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 200 ත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 200 ත් අතර කාලයේ රචනා කරන ලදැයි සැලකෙන "නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය" යි.

• මෙහි නර්තනය, සංගීතය සහ නාට්‍ය කලාව පිළිබඳ සියලුම මූලධර්ම අන්තර්ගත වේ.

• පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, බ්‍රහ්ම දෙවියන් විසින් වේද හතරේ (සෘග්, යජුර්, සාම, අතර්වන්) සාරය ගෙන පස්වන වේදයක් ලෙස "නාට්‍ය වේදය" නිර්මාණය කර භරත මුණිවරයාට උගන්වා ඇත.

• සෘග් වේදයෙන් - වචන (පාඨ්‍ය)

• සාම වේදයෙන් - සංගීතය (ගීත)

• යජුර් වේදයෙන් - අභිනය (ඉරියව්)

• අතර්වන් වේදයෙන් - රසය (හැඟීම්) මෙම අංග හතර එකතු කර නර්තනය නිර්මාණය කළේ සමාජයේ සියලු දෙනාටම අවබෝධ කරගත හැකි, විනෝදය මෙන්ම ශික්ෂණය ලබාදෙන මාධ්‍යයක් ලෙසයි.

2. විශ්වීය නර්තනය (Cosmic Dance)

නටරාජා සංකල්පය (The Concept of Nataraja)

හින්දු දහමට අනුව නර්තනයේ අධිපති දෙවියන් වන්නේ ශිව දෙවියන්ය. ශිව දෙවියන්ගේ "නටරාජා" (නර්තනයට අධිපති රජු) ස්වරූපය ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ පදනමයි.

• තාණ්ඩව (Tandava): ශිව දෙවියන් විසින් සිදුකරන ප්‍රචණ්ඩ හෝ ජව සම්පන්න නර්තනයයි. මෙය මැවීම, පැවැත්ම සහ විනාශය යන විශ්වීය ක්‍රියාවලිය නිරූපණය කරයි.

• ලාස්‍ය (Lasya): පාර්වතී දේවිය විසින් සිදුකරන මෘදු හා සුන්දර නර්තන විලාසයයි.

නර්තනයේ ආරම්භය විශ්වයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සමඟ බැඳී පවතී. ශිව දෙවියන්ගේ 'ආනන්ද තාණ්ඩවය' හරහා විශ්වයේ මැවීම, පැවැත්ම සහ විනාශය නිරූපණය විය. නර්තනය යනු හුදු විනෝදාංශයක් නොව, විශ්වය සමඟ එකඟ වීමේ මාර්ගයක් ලෙස අතීත ඉන්දියානුවන් දුටුවේය.

3. දේවාල ආශ්‍රිත පුහුණුව

ඉන්දියානු නර්තනයේ ආරම්භක යුගය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ දේවාල (Temples) කේන්ද්‍ර කරගත් එකකි.

• නර්තනය සැලකුණේ 'යෝගයක්' (ධ්‍යානයක්) ලෙසයි.

• පැරණි දේවාලවල කැටයම්වලින් පෙනී යන්නේ නර්තන ශිල්පීන් දෙවියන් සහ මිනිසා අතර සම්බන්ධය ගොඩනඟන පූජක පිරිසක් ලෙස කටයුතු කළ බවයි.

• දේවදාසි ක්‍රමය (Devadasi Tradition)

  ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය නැටුම්වල මුල් අවධිය විහාරස්ථාන හා බැඳී පැවතුණි. "දේවදාසීන්" ලෙස හැඳින්වූ නර්තන ශිල්පිනියන් දෙවියන් උදෙසා පූජාවක් ලෙස දේවාල තුළ නර්තනයේ යෙදුණහ. පසුකාලීනව මෙම නැටුම් දේවාලවලින් බැහැරව රජ මාළිගාවලට සහ වේදිකාවට පැමිණියේය.

4. ශාස්ත්‍රීය සම්පිණ්ඩනය

ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයේදී භරත මුණිවරයා විසින් 'නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය' ලියා තැබීමත් සමඟ, විසිරී තිබුණු නර්තන අංග විධිමත් 'සම්ප්‍රදායක්' ලෙස ස්ථාපිත විය. අද අප දකින සෑම ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය නැටුමකම ආරම්භක නීති රීති පද්ධතිය බිහිවූයේ එතැනිනි.

පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි

ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ පැරණි බව තහවුරු කරන ප්‍රධාන සාක්ෂියක් වන්නේ මොහෙන්ජොදාරෝ ශිෂ්ටාචාරයෙන් හමුවූ "නර්තන කන්‍යාවගේ" (Dancing Girl) ලෝකඩ පිළිමයයි. එයින් වසර දහස් ගණනකට පෙර සිටම ඉන්දියාවේ නර්තන කලාව පැවති බව සනාථ වේ.

ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ 'අවසානය' යන්න භෞතික අවසානයකට වඩා එහි නර්තන අංගයක නිමාව හෝ නර්තන ශිල්පියෙකු ලබන උත්තරීතර අධ්‍යාත්මික තත්ත්වය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. ශාස්ත්‍රීය නර්තන ප්‍රසංගයක අවසානය හඳුන්වන ආකාර කිහිපයක් මෙසේය:

---

1. මංගලම් (Mangalam) - සුබවාදී අවසානය

ඕනෑම ශාස්ත්‍රීය ඉන්දියානු නර්තන ප්‍රසංගයක් (උදා: භාරත නාට්‍යම් හෝ ඔඩිසි) අවසාන වන්නේ 'මංගලම්' පදයකිනි.

• මෙහිදී නර්තන ශිල්පියා දෙවියන්ට, ගුරුවරයාට සහ ප්‍රේක්ෂකයන්ට ස්තූතිය පුද කරයි.

• එමෙන්ම මුළු මහත් විශ්වයටම සාමය සහ සෙත පතා ආශිර්වාද කරමින් නර්තනය නිමා කරයි.

2. තිල්ලානා (Thillana) / මොක්ෂ (Moksha)

නර්තන අංග මාලාවක අවසාන කොටස සාමාන්‍යයෙන් ඉතා වේගවත් හා තාක්ෂණික අංගවලින් පිරි එකකි.

• තිල්ලානා: භාරත නාට්‍යම් ප්‍රසංගයක අවසාන ජව සම්පන්න කොටසයි.

• මොක්ෂ: ඔඩිසි නර්තනයේදී අවසාන අංගය 'මොක්ෂ' (නිවන/මිදීම) ලෙස හඳුන්වයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ නර්තන ශිල්පියා සිය නර්තනය හරහා ආත්මය පරමාත්මය සමඟ ඒකාබද්ධ කර නිදහස ලැබීමයි.

3. නර්තනයේ දාර්ශනික අවසානය

ඉන්දියානු සෞන්දර්ය වාදයට අනුව, නර්තනයක් අවසානයේ නර්තන ශිල්පියා සහ ප්‍රේක්ෂකයා යන දෙදෙනාම 'සාධාරණීකරණය' නම් තත්ත්වයට පත් විය යුතුය. එනම්, තමා යන පුද්ගලභාවයෙන් මිදී නර්තනයේ එන රසය තුළම තනි වීමයි. මෙහි අවසානය වන්නේ 'ශාන්ත රසය' හෙවත් මනසේ උපරිම සාමය අත්පත් කර ගැනීමයි.

4. නූතන ප්‍රවණතා සහ අභියෝග

කලා ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී (විශේෂයෙන් වික්ටෝරියානු යුගයේ බලපෑම නිසා) ඉන්දියානු නැටුම් කලාව 'අවසානයට' ආසන්න පරිහානියකට පත් විය. දේවදාසි ක්‍රමය තහනම් කිරීමත් සමඟ බොහෝ නැටුම් සම්ප්‍රදායන් අභාවයට යාමට පටන් ගත්තද, 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී ඇති වූ පුනරුදය නිසා ඒවා නැවත පණ ලැබීය.

---

නර්තනයක් අවසානයේ ප්‍රේක්ෂකයා තුළ ඉතිරි විය යුත්තේ තෘප්තියක් පමණක් නොව, ජීවිතය සහ විශ්වය පිළිබඳ යම් ගැඹුරු අවබෝධයකි. ඔබ මෙය යම් සාහිත්‍යමය කටයුත්තකට හෝ ලිපියකට භාවිතා කරන්නේ නම්, "නර්තනය අවසන් වුවද එහි දෝංකාරය (රසය) සදාකාලිකය" යන අදහසින් එය නිමා කළ හැකිය.

කඩා වැටීම යනු වඩාත් ප්‍රබල නැගිටීමක පෙරනිමිත්තයි

ජීවිතයේ ඔබ කුමන කාර්යයක නිරත වුවත්, ඒ සෑම තැනකදීම අපට හමුවන එක් තීරණාත්මක මොහොතක් තිබේ. එය නම් "ආගාධයේ කාලපරිච්ඡේදයයි".

මුලින්ම ඔබ ජිවිතයේ  යම් කිසි ඉලක්කයක් තබා ගත් විට, ඔබේ සිත තුළ ඇත්තේ විශාල උද්‍යෝගයකි;.

පිබිදීමකි. නමුත් ඔබ එම විෂය තුළට ගැඹුරින් කිමිදෙන්නට පටන් ගන්නා විට, ඔබේ වේගය අඩාල වන බව ඔබට දැනේවි. ඔබ ඒ තුළට වැඩි වැඩියෙන් කිමිදෙන තරමට, මේ පසුබෑම තදින්ම දැනෙන්නට ගනී. ඕනෑම අලුත් වැඩක් ආරම්භයේදී ඉතා හොඳින් සිදුවන බව පෙනුනද, සැබෑ ලෙසම ඒ තුළට අවතීර්ණ වන විට ප්‍රතිඵල කෙමෙන් අඩු වන්නට පටන් ගනී.

බොහෝ දෙනෙක් තම ගමන අත්හැර දමන්නේ මෙන්න මේ අසීරු මොහොතේදීය.

නමුත් ....  ඔබ තම අරමුණ  අත්නොහැර ඉදිරියටම ගියහොත්, ඉන්පසු උදාවන්නේ මින් පෙර නොවූ විරූ ප්‍රබල නැගිටීමකි. එම නැගිටීම ඉතා බලවත්ය. මන්ද, එය ගොඩනැගී ඇත්තේ ඔබ අත්පත් කරගත් ගැඹුරු දැනුම සහ අත්දැකීම් නමැති අත්තිවාරම මත බැවිනි. උපරිම ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ මෙන්න මේ දෙවන නැගිටීමෙන් පසුවයි.

එබැවින්, ගැටලුවකදී හමුවන ඒ "ආගාධය" ඉවසා දරාගත යුතුය. ජයග්‍රහණයේ රහස ඇත්තේ එතැනය. ඔබ යම් කාර්යයක් ආරම්භ කළ මුල් අවධියේදී ලෝකය ඔබව දකින්නේ "ආධුනිකයෙකු" ලෙසයි. නමුත් ඔබ එම විෂය තුළ ඉදිරියට යද්දී, ඔබව සංසන්දනය කෙරෙන්නේ "වෘත්තිකයන්" සමඟයි. එවිට ඔබ තවමත් අඩියක සිටින බව ඔබට හැඟේවි. මෙය සාමාන්‍ය දෙයකි. මෙයට සූදානම්ව සිටින්න.

සෙත් ගොඩින්ගේ "The Dip" (ආගාධය) පොතේ පවසන පරිදි, මේ දුෂ්කර කඩඉමේදී 95%ක්ම පිරිස හැලී යති. ඔබ එම ආගාධය තරණය කළහොත්, ඔබ සෙසු සැමටම වඩා හිසක් උසින් වැජඹෙනු ඇත.

මෙම ආගාධයන් සබඳතාවලදී පවා ඇති වේ. යම් ගැටලුවක් හමුවේ නොසැලී සිටින පෙම්වතුන් හෝ අඹුසැමියන්, එම ගැටලුව විසඳාගත් පසු වඩාත් ප්‍රබල සහ ගැඹුරු බැඳීමකට හිමිකම් කියති.

ඔබ මෙවැනි "ආගාධයක" සිටින විට, කිසිසේත්ම දැනටමත් හිණිපෙත්තේ සිටින අය සමඟ ඔබව සංසන්දනය නොකරන්න. ඔබ සැසඳිය යුත්තේ "ඊයේ සිටි ඔබ" සමඟ පමණි. විෂයයක් ප්‍රගුණ කිරීමේදී මෙවැනි පසුබෑම් චක්‍රීයව පැමිණේ. ඉන් ගොඩ ඒම යනු ඔබ වෘත්තීයවේදියෙකු ලෙස ඊළඟ මට්ටමට පිවිසෙන බවට ලැබෙන සහතිකයයි.

මතක තබා ගන්න, වරක් ඔබ යම් උසකට ළඟා වූ පසු, එම මට්ටම පවත්වාගෙන යාමට එදා ඔබ ඒ තැනට ඒමට වැය කළ ඒ දැවැන්ත වෙහෙස නැවතත් අවශ්‍ය නොවේ.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

27/03/2026.

ඔබ නිවැරදි මාවතේ යන බව පවසන ඔබ මුහුණ දෙන අප්‍රසන්න" හැඟීම් 16ක්

විශ්වය නිතරම අපට සංඥා එවයි. එය අප වැරදි මාවතක යන බව හෝ නිවැරදි මාවතේ යන බව පෙන්වීමට විය හැකිය. ඔබ නිවැරදි මාවතේ ගමන් කරන බව සැබවින්ම පෙන්නුම් කරන අප්‍රසන්න හැඟීම්වලට බිය විය යුතු නැත. මේවා ඔබව තවදුරටත් දිරිමත් කරන සහ ජිවිතයේ  ජයග්‍රහණ කරා මෙහෙයවන විශ්වයේ වැදගත් සංඥාවන්ය.

අසහනය යනු ජිවිතයේ විවිධ අවස්තාවන් වලදී අප මුහුණ දෙන  වෙනස් වීමේ ක්‍රියාවලින් හිදී  වෙන් කළ නොහැකි , මග  හැරිය සහකාරයෙකි. අවාසනාවකට මෙන්, අපි බොහෝ විට එය අසතුටක් ලෙස වටහාගෙන එම  වෙනස්කම් මඟහරවා ගැනීමට උත්සාහ කරමු. නමුත් නව අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට, සීමාකාරී විශ්වාසයන් අත්හැරීමට සහ සැබෑ වෙනසක් සඳහා අපව පොළඹවා ගැනීමට යම් මට්ටමක අසහනයක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ඔබ නිවැරදි මාවතේ සිටින බව පෙන්වන ලකුණු

ළමා කාලයේ ඔබ මුහුණ දුන්  බිය වැඩිහිටි වියේදීත් ඔබට නැවත දැනීම.

 ඔබ කුඩා කල මුහුණ දුන් ගැටලුවලට වැඩිහිටියෙකු ලෙස නැවත මුහුණ දෙන බව ඔබට හැඟෙනු ඇත. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔබ පාඩමක් ඉගෙන ගෙන නැති බව නොව, ඔබ සිතන සහ දැනෙන ආකාරය පිළිබඳව ඔබ දැන් අවබෝධ කරගනිමින් සිටින බවයි. මෙය වෙනසක පළමු පියවරයි.

අතරමං වූ බවක් සහ අරමුණක් නැති බවක් දැනීම.

 මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔබ ඔබේ ජීවිතය තුළ වැඩිපුර ජීවත් වන බවයි. ඔබ අතීතය හෝ අනාගතය ගැන සිතනවා වෙනුවට වර්තමානය තුළ වැඩිපුර රැඳී සිටියි. මෙයට හුරු වන තෙක් ඔබට මාවත වැරදී ඇති බවක් දැනිය හැකිය.

මොළයේ වම් අර්ධය අකර්මන්‍ය වීම.

 ඔබ වැඩිපුර බුද්ධිය සහ හැඟීම් භාවිතා කරන විට, තර්කනය, සංවිධානය සහ මතකය වැනි වම් මොළයේ කාර්යයන් දුර්වල වන බවක් දැනිය හැක.

නින්දේ රටාවන් වෙනස් වීම.

 ඔබ වෙනදාට වඩා වැඩියෙන් හෝ අඩුවෙන් නිදා ගැනීමට පෙළඹෙනු ඇත. හදිසියේ මැදියම් රාත්‍රියේ අවදි වී විවිධ දේ ගැන සිතීමට පටන් ගනී.

හුදකලාවට ප්‍රිය කිරීම.

 සති අන්තයේ මිතුරන් සමඟ කාලය ගත කිරීම ඔබට වෙහෙසක් ලෙස දැනිය හැක. අන් අයගේ ගැටලු ඔබට මානසික පීඩනයක් ගෙන දෙයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔබ "අභ්‍යන්තර වෙනසකට"  භාජනය වෙමින් පවතින බවයි.

 සිහින පෙනීම

ඔබේ යටි සිත ඔබ සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට උත්සාහ කරයි. මේවා ඔබේ අත්දැකීම්වල පිළිබිඹුවක් විය හැකිය.

මිතුරන් අඩු වීම

නිෂේධාත්මක මිතුරන් සමඟ සිටීම ඔබට අපහසු වනු ඇත. ඔවුන්ගේ අශුභවාදී බව ඔබට දරාගත නොහැකි වන නිසා ඔබ ක්‍රමයෙන් ඔවුන්ව මඟහරියි.

ඔබේ සිහින බිඳ වැටෙන බවක් දැනීම.

 ඔබ කලින් මැවූ සිහිනවලට වඩා උසස් සහ ඔබට වඩාත් ගැලපෙන සැබෑ යථාර්ථයක් කරා ඔබ ගමන් කරන බව මේ මොහොතේ ඔබට නොවැටහෙනවා විය හැක.

ඔබේ සිතුවිලි ඔබේ සතුරෙකු ලෙස දැනීම.

 ඔබේ සිතුවිලි ඔබේ අත්දැකීම් හැඩගස්වන බව ඔබ වටහා ගනී. ඔබ ඒවා පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන විට, ඔබ සැමවිටම ඒවායේ පාලකයා වූ බව අවබෝධ වේ.

ඔබ කවුද යන්න පිළිබඳ අවිනිශ්චිතභාවයකින් පෙලීම.

 ඔබ "කවුරුන් විය යුතුද" යන මායාවන් දිය වී යයි. ඔබ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බැවින් මෙම අවිනිශ්චිතභාවය ඔබට වැඩි වැඩියෙන් දැනෙන්නට පටන් ගනී.

ඔබ මෙතෙක් ඈ දුරට වඩා ජීවිතය තුළ තව යෑ යුතු දුර කොතරම් දිගුදැයි වැටහීම.

ඔබට යා යුතු ගමන ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ඇති නිසාම එය කොතරම් දුරදැයි ඔබට දැනේ.

ඔබ දැනගැනීමට අකමැති දේ ,පිළිගැනීමට අකමැති ව තිබු සත්‍ය පිලිබඳ අවබෝධ වීම/.

යම් සබඳතාවක් අවසන් වී ඇති බව හෝ රැකියාවෙන් ඉවත් විය යුතු බව වැනි දේ සහජයෙන්ම දැනීම.

තමා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට  ඇති දැඩි වුවමනාව.

 ඔබ මෙතෙක් කල් අන් අයට යටත් වී සිටීම ගැන ඔබටම කේන්තියක් දැනේ. මෙය ඔබ ඔබටම ආදරය කිරීමට සහ ගරු කිරීමට සූදානම් බවට ලකුණකි.

තම ජිවිතයේ  වගකීම ඇත්තේ  තමා සතු බව වටහා ගැනීම.

ඔබේ සතුට සහ ජීවිතය පිළිබඳ සම්පූර්ණ වගකීම ඇත්තේ ඔබ සතු බව වටහා ගැනීම බියකරු විය හැක. නමුත් සැබෑ නිදහස ලැබිය හැක්කේ එවිට පමණි.

"අධිරාජ්‍යයකට නොනැවුණු රාජ්පුත් ආත්මය"

මේවාර් හි දහසයවන රජු වූ මහාරාණා ප්‍රතාප් සිං යනු ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අභිමානය සහ නොසැලෙන ධෛර්යය සංකේතවත් කරන ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයෙකි. ඔහු සහ රාජ්පුත් බලකොටු අතර ඇත්තේ වෙන් කළ නොහැකි බැඳීමකි.ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවුණු පරිච්ඡේදයක් වේ නම්, ඒ අන් කිසිවක් නොව මේවාර් දේශයේ අභිමානය සහ එහි අසමසම නායකයා වූ මහාරාණා ප්‍රතාප් සිං ගේ වීර කතාවයි. එය හුදෙක් රජකු සහ රාජ්‍යයක් අතර පවතින සබඳතාවක් නොව, නිදහස වෙනුවෙන් දිවි පරදුවට තැබූ මිනිසෙකු සහ ඔහුට සෙවණ දුන් ගල් පවුරු අතර ඇති වූ ආත්මීය බැඳීමකි

මහාරාණා ප්‍රතාප්ගේ සුවිශේෂීත්වය පවතින්නේ ඔහුගේ ප්‍රතිපත්තිගරුක නායකත්වය තුළයි.

 එවකට ප්‍රබලම අධිරාජයා වූ අක්බර්ගේ පාලනයට නතු නොවී, තම මාතෘභූමියේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් කළ එකම රාජ්පුත් පාලකයා ඔහුය.

හල්දිකාටි සටන (Battle of Haldighati)

1576 දී මූගල් හමුදාවට එරෙහිව කළ මෙම සටන ඉතිහාසයේ අතිශය වැදගත් වේ. මෙහිදී ඔහුගේ විශ්වාසවන්ත අශ්වයා වූ 'චේතක්' (Chetak) පෙන්වූ පක්ෂපාතීත්වය අදටත් ජනප්‍රවාදවල කියවේ.

ප්‍රබල මූගල් හමුදාව පරාජය කිරීමට ඔහු ආරවල්ලි කඳුවැටිය ආශ්‍රිතව ගරිල්ලා යුද උපක්‍රම දක්ෂ ලෙස භාවිත කළේය.

තම රාජ්‍යය වෙනුවෙන් සැප සම්පත් අතහැර කැලෑවල ජීවත් වෙමින්, තණකොළවලින් සෑදූ රොටි පවා අනුභව කරමින් ඔහු කළ කැපවීම අසමසම වේ.

රාජස්ථානයේ ඇති රාජ්පුත් බලකොටු

 (උදා: චිටෝර්ගාර්, කුම්භල්ගාර්) ලෝක උරුමයන් ලෙස සැලකෙන්නේ ඒවායේ ඇති සුවිශේෂී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ ආරක්ෂක උපක්‍රම නිසාය.

 බොහෝ බලකොටු ඉදිකර ඇත්තේ උස් කඳු මුදුන් මතය (Giri Durg). මෙය සතුරාට ළඟා වීම අපහසු කළ අතර ඈතින් එන සතුරු හමුදා නිරීක්ෂණය කිරීමට උපකාරී විය.

කුම්භල්ගාර් බලකොටුව (Kumbhalgarh)

මහාරාණා ප්‍රතාප් උපත ලැබූ මෙම බලකොටුව ලොව දෙවන දිගම තාප්පයට (චීන මහා ප්‍රාකාරයට පසු) හිමිකම් කියයි. එහි දිග කිලෝමීටර් 36ක් පමණ වේ.

• බලකොටුවලට ඇතුළු වන දොරටු (Pol) කිහිපයක් තිබූ අතර, ඒවා අලි ඇතුන් ලවා පවා බිඳිය නොහැකි ලෙස යකඩ උල්වලින් සන්නද්ධ කර තිබුණි.

• කාන්තාර බහුල කලාපයක පිහිටියද, වසර කිහිපයක වැටලීමකට වුවද ඔරොත්තු දෙන පරිදි බලකොටු තුළ විශාල ජල ටැංකි සහ වැව් පද්ධති නිර්මාණය කර තිබුණි.

• යුද්ධයකදී පරාජය නියත වූ විට, සතුරා අතින් අගෞරවයට පත්වීමට වඩා ගින්නට පැන දිවි පිදීමට රාජ්පුත් කාන්තාවන් ගත් තීරණය මෙම බලකොටුවල ඉතිහාසය හා බැඳී පවතී.

• රාජස්ථානයේ රත් පැහැ වැලි තලාවෙන් ඉහළට එසවුණු කුම්භල්ගාර් සහ චිටෝර්ගාර් වැනි බලකොටු, හුදු ගොඩනැගිලි පමණක් නොවේ. ඒවා රාජ්පුත් වීරත්වයේ ශේෂ පත්‍රයන්ය. ලොව දෙවන දිගම තාප්පයට හිමිකම් කියන කුම්භල්ගාර් බලකොටුව, මහාරාණා ප්‍රතාප් උපත ලැබූ තොටිල්ලයි. අඩි දහස් ගණනක් උස කඳු මුදුන් මත නිම වූ මේ බලකොටු, සතුරෙකුට ළඟා විය නොහැකි තරම් අභියෝගාත්මක විය. ඒවායේ සෑම ගලකම ලියැවී ඇත්තේ තම මාතෘභූමිය සතුරාට පාවා නොදුන් වීරයන්ගේ ලේ සහ දහඩියයි.

---

සාරාංශය

ලක්ෂණය	විස්තරය
ප්‍රධාන බලකොටුව	කුම්භල්ගාර් සහ චිටෝර්ගාර්
යුද උපක්‍රම	ගරිල්ලා සටන් සහ කඳුකර ආරක්ෂාව
ප්‍රතිපත්තිය	මරණය හෝ නිදහස (අක්බර්ට යටත් නොවීම)

මහාරාණා ප්‍රතාප්ගේ ජීවිත කතාව සහ මෙම බලකොටු අපට කියා දෙන්නේ තාක්ෂණයට වඩා මිනිසෙකුගේ පෞරුෂය සහ අරමුණ බලවත් බවයි.

ඔබ ඉහත රූපයෙන් දකින්නේ මහාරාණා ප්‍රතාප් සහ ඔහුගේ අසමසම අශ්වයා වූ 'චේතක්' ගේ වීරත්වයයි. ඒ පිටුපසින් දිස්වන්නේ ඔහු උපන්, ලොව දෙවන දිගම තාප්පය සහිත කුම්භල්ගාර් (Kumbhalgarh) බලකොටුවේ අභිමානයයි.

සමස්ත ඉන්දියාවම මූගල් අධිරාජ්‍යයා වූ අක්බර් ඉදිරියේ හිස නමද්දී, ඒ දැවැන්ත බලයට අභියෝග කළ එකම මිනිසා මහාරාණා ප්‍රතාප්ය. ඔහු රජ මාලිගයේ සැප සම්පත් අතහැර ආරවල්ලි කඳු පන්තියේ කටුක ගල් ගුහා තෝරා ගත්තේය.

"වහල්භාවයේ රන් තැටියට වඩා, නිදහසේ තණකොළ රොටිය මට මිහිරි ය."

ඔහුගේ මේ දැඩි අධිෂ්ඨානය රාජ්පුත් සටන්කාමීන්ගේ හදවත් තුළ නොනිමෙන ගින්නක් ඇති කළේය. 1576 දී පැවති හල්දිකාටි සටන, හුදෙක් හමුදා දෙකක් අතර සටනක් නොව, ආධිපත්‍යය සහ නිදහස අතර වූ සදාකාලික අරගලයකි.

ප්‍රතාප් ගැන කතා කිරීමේදී ඔහුගේ විශ්වාසවන්ත අශ්වයා වූ චේතක් අමතක කළ නොහැක. තුවාල ලැබූ තම ස්වාමියා සතුරු වළල්ලෙන් මුදාගෙන ඇළකින් එතෙර වී අවසන් හුස්ම හෙළුෑ චේතක්, තිරිසන් සතෙකුට පවා තම ස්වාමියා වෙනුවෙන් කළ හැකි උපරිම කැපවීම ලොවටම පසක් කළේය.

අදටත් රාජ්පුත් බලකොටු දෙස බලන ඕනෑම අයෙකුට හැඟී යන්නේ, ඒවා ගල්වලින් පමණක් නොව, ගෞරවය සහ අභිමානය (Self-respect) යන පදනම මත ගොඩනැගී ඇති බවයි. මහාරාණා ප්‍රතාප් යනු අතීතයට පමණක් අයිති චරිතයක් නොව, තම අයිතිවාසිකම් සහ අනන්‍යතාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ඕනෑම අයෙකුට සදාකාලික ආදර්ශයකි.

පකිස්ථාන ජන ජීවිතය වෙලාගත් ආර්ථික අවපාතය.

පකිස්ථානයේ වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය යනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති දුර්වල කළමනාකරණය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ බාහිර ගෝලීය බලපෑම්වල ප්‍රතිඵලයකි. මෙය මූලික වශයෙන් ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක් ඔස්සේ විග්‍රහ කළ හැකිය.

1. ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදය (Balance of Payments Crisis)

පකිස්ථානය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටළුව මෙයයි.

ආනයන මත යැපීම.

රටේ නිෂ්පාදනයට වඩා ආනයනය (විශේෂයෙන් ඉන්ධන සහ ආහාර) ඉහළ මට්ටමක පවතී.

රට සතුව පවතින ඩොලර් සංචිත අවම මට්ටමකට වැටී ඇති අතර, ඇතැම් අවස්ථාවලදී එය මාසයක ආනයන සඳහා පවා ප්‍රමාණවත් නොවීය.

 ලබාගෙන ඇති විදේශ ණය සඳහා වාරික ගෙවීමට පවා නැවත ණය ගැනීමට සිදුවීම නිසා රට "ණය උගුලක" සිරවී ඇත.

2. අධික උද්ධමනය (Hyper-inflation)

සාමාන්‍ය ජනතාවට දැඩිව දැනෙන බලපෑම මෙයයි.

 ආහාර ද්‍රව්‍ය, විදුලිය සහ ඉන්ධන මිල වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත (ඇතැම් කාලවලදී උද්ධමනය 30% - 40% ඉක්මවා ගියේය).

මුදල් ඒකකය අවප්‍රමාණය වීම.

පකිස්ථාන රුපියල ඩොලරයට සාපේක්ෂව දැඩි ලෙස කඩා වැටීම නිසා ආනයනික භාණ්ඩවල මිල තවදුරටත් ඉහළ ගොස් ඇත.

3. ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා (Structural Weaknesses)

අඩු බදු ආදායම: පකිස්ථානයේ බදු පදනම ඉතා පටුය. ධනවත් පන්තිය සහ විශාල ව්‍යාපාර බදු ගෙවීමෙන් මගහැරීම නිසා රජයේ ආදායම ඉතා අල්පය.

පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතන: පකිස්ථාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවය (PIA) වැනි රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කිරීමට රජයට විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවේ.

ආරක්ෂක වියදම්. 

ජාතික ආරක්ෂාව සඳහා වෙන් කරන අධික පිරිවැය නිසා සංවර්ධන කටයුතු සඳහා ඉතිරි වන මුදල සීමිතය.

4. බාහිර බලපෑම් සහ පාරිසරික සාධක

මහා ගංවතුර (2022): ඇති වූ විනාශකාරී ගංවතුරින් කෘෂිකාර්මික අස්වැන්න විනාශ වූ අතර ඩොලර් බිලියන 30 කට අධික දේපළ හානියක් සිදු විය.

යුක්රේන යුද්ධය.

 ගෝලීය වශයෙන් තිරිඟු සහ තෙල් මිල ඉහළ යාම පකිස්ථානය වැනි ආනයන මත යැපෙන රටකට දැඩි පහරක් විය.

ලොව විශාලතම ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදකයාගේ පාරිසරික අරගලය

චීනයේ ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සහ ඉන් එල්ල වන පාරිසරික බලපෑම වර්තමානයේ ලෝක අවධානය දිනාගත් ප්‍රධාන මාතෘකාවකි. ලොව විශාලතම ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදකයා මෙන්ම පරිභෝජනය කරන්නා ද වන චීනය, මෙම "ප්ලාස්ටික් උවදුර" පාලනය කිරීමට දැවැන්ත අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටී.

1. ගැටලුවේ ව්‍යාප්තිය

චීනය වාර්ෂිකව ප්ලාස්ටික් ටොන් මිලියන 60කට වඩා නිෂ්පාදනය කරන අතර, ඉන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් එක්වරක් පමණක් භාවිතා කර ඉවතලන (Single-use) ප්ලාස්ටික් වේ. විශේෂයෙන්ම එරට වේගයෙන් වර්ධනය වන අන්තර්ජාලය හරහා ආහාර ඇණවුම් කිරීම (Food Delivery) සහ පාර්සල් බෙදා හැරීමේ සේවා (E-commerce) හේතුවෙන් ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් භාවිතය අතිශය ඉහළ ගොස් ඇත.

ලොව සාගරවලට වැඩිම ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණයක් මුදාහරින රටවල් අතර චීනය ඉදිරියෙන්ම සිටී. යැංසි (Yangtze) වැනි ප්‍රධාන ගංගා හරහා මෙම අපද්‍රව්‍ය සාගරයට එක්වේ.

කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා යොදාගන්නා ප්ලාස්ටික් පටල (Plastic mulch) පසට එක්වීමෙන් පසෙහි සාරවත් බව අඩු වී අස්වැන්න කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල වේ.

මෙම උවදුර පාලනය කිරීමට චීන රජය මෑතකදී දැඩි නීතිරීති මාලාවක් හඳුන්වා දුන්නේය.

නැවත භාවිත කළ හැකි විකල්ප හඳුන්වා දුන්නද, ප්ලාස්ටික්වල ඇති ලාභදායී බව සහ පහසුව නිසා ජනතාව තවමත් ඒ සඳහා වැඩි නැඹුරුවක් දක්වයි. එසේම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ පද්ධති නාගරික ප්‍රදේශ තරම් දියුණු නොවීම තවත් ගැටලුවකි.

චීනය ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් දැඩි තීන්දු ගනිමින් සිටින මුත්, ඔවුන්ගේ සීඝ්‍ර ආර්ථික වර්ධනය සහ පාරිභෝගික රටාවන් පාලනය කිරීම විශාල අභියෝගයකි. මෙය හුදෙක් චීනයේ ගැටලුවක් නොව, ගෝලීය සැපයුම් දාමයට බලපාන පොදු ගැටලුවකි.

China Dialogue (chinadialogue.net)

The Third Pole (thethirdpole.net)

Phys.org / ScienceDaily

රාජ්පුත් වරුන් (Rajputs)

රාජ්පුත් වරුන් (Rajputs) යනු ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ, විශේෂයෙන්ම උතුරු සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය හැඩගැස්වූ ප්‍රබල රණශූර වංශාධිපති පිරිසකි. "රාජ්පුත්" යන නාමය සංස්කෘත භාෂාවෙන් "රාජ්පුත්‍ර" (රජෙකුගේ පුත්‍රයා) යන්නෙන් බිඳී ආවකි.

රාජ්පුත් වරුන් හින්දු කුල ක්‍රමයට අනුව ක්ෂත්‍රිය (රණශූර) පන්තියට අයත් වේ. ඔවුන්ගේ සම්භවය පිළිබඳව විවිධ මත පවතී:

සූර්ය වංශ.

සූර්යයාගෙන් පැවත එන්නන්.

චන්ද්‍ර වංශ

චන්ද්‍රයාගෙන් පැවත එන්නන්.

අග්නි කුල

 පූජනීය ගින්නෙන් උපන් පිරිසක් ලෙස සැලකේ.

රාජ්පුත් සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ගොඩනැගී තිබුණේ වීරත්වය සහ ගෞරවය මතය.

මොවුන් උපතින්ම සටන්කාමී පිරිසක් වූ අතර, යුධ පිටියේදී පරාජය පිළිගැනීමට වඩා මරණය වැළඳ ගැනීම උතුම් කොට සැලකූහ.

තමන්ගේ වචනය සහ පවුලේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් ඕනෑම කැපකිරීමක් කිරීමට ඔවුන් සූදානම් විය.

ජවුහාර් (Jauhar) චාරිත්‍රය.

යුද්ධයකදී පිරිමින් පරාජය වන බව ස්ථිර වූ විට, රාජ්පුත් කාන්තාවන් සතුරා අතට පත්වීමෙන් වැළකී තම ගෞරවය රැකගැනීම සඳහා සමූහ වශයෙන් ගින්නට පැන දිවි නසාගැනීමේ සිරිතක් අතීතයේ පැවතුණි.

ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසේ සිට 12 වන සියවස දක්වා කාලය ඉතිහාසඥයන් හඳුන්වන්නේ "රාජ්පුත් යුගය" ලෙසයි.

ඔවුන් රාජස්ථානය (රාජ්පුතානා), මලවා සහ ගුජරාටය වැනි ප්‍රදේශවල කුඩා රාජ්‍යයන් රැසක් පාලනය කළහ.

ඉන්දියාවට එල්ල වූ මුස්ලිම් ආක්‍රමණවලට එරෙහිව ප්‍රබලතම බාධකය වූයේ මොවුන්ය. ප්‍රධාන වශයෙන් පෘථිවිරාජ් චෞහාන්, මහාරාණා ප්‍රතාප් වැනි වීරයන් ඉතිහාසයේ කැපී පෙනේ.

රාජ්පුත් වරුන් යුද්ධයට පමණක් නොව කලාවටද දැක්වූයේ මහත් ලැදියාවකි.

චිට්ටෝර්ගාර්, මෙහ්රන්ගාර් සහ අම්බර් වැනි අති දැවැන්ත, කලාත්මක බලකොටු අදටත් ඔවුන්ගේ ප්‍රෞඪත්වය විදහා දක්වයි.


"රාජ්පුත් සිතුවම්" (Rajput Paintings) නමින් හැඳින්වෙන ස්වදේශීය කලා සම්ප්‍රදායක් ඔවුන් යටතේ දියුණු විය.
රාජ්පුත් වරුන් යනු ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ "වීරත්වයේ සංකේතය" බඳු පිරිසකි. මෝගල් අධිරාජ්‍යය වැනි ප්‍රබල බලවේග සමඟ පවා මුලදී සටන් කර, පසුව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා පවත්වා ගනිමින් ඉන්දියානු සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කිරීමට ඔවුන් විශාල මෙහෙවරක් ඉටු කළහ.

සීන දේශයේ අඳුරු සෙවනැලි: සාම්ප්‍රදායික විශ්වාස නිසා අකාලයේ මියයන ජීවිත

 

නවීන තාක්ෂණයෙන් සහ දැවැන්ත සංවර්ධනයෙන් ලොව මවිත කරන චීනය, තවමත් එක් පසෙකින් දහස් ගණනක් පැරණි මිත්‍යා විශ්වාස සහ ජනප්‍රවාදවල දැඩි ග්‍රහණයට නතුව පවතී. විද්‍යාවේ ප්‍රගමනය හමුවේ වුවද, බොහෝ චීන වැසියන් සිය සෞඛ්‍යය සහ ජීවිතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී වෛද්‍යවරයාට වඩා දේවගැතිවරයා හෝ පාරම්පරික මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම විශ්වාස කිරීමට පෙළඹී සිටිති."චීන සමාජයේ මුල් බැසගත් ඇතැම් මිත්‍යා විශ්වාසයන් නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ප්‍රගමනයට ද අභියෝගයක් වී තිබේ. ෆෙන්ෂුයි සහ අධ්‍යාත්මික ශක්තීන් පිළිබඳ පවතින අන්ධ විශ්වාසය නිසා බොහෝ දෙනා විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කරති. මෙහි ඛේදවාචකය වන්නේ වළක්වා ගත හැකිව තිබූ මරණ රැසක් මෙම මිත්‍යාවන් නිසා වාර්ෂිකව වාර්තා වීමයි."

ෆෙන්ෂුයි ශක්තීන්ගේ අසමතුලිතතාවය, භූත දෝෂ හෝ බටහිර ඖෂධ කෙරෙහි පවතින අහේතුක බිය නිසා නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අද වන විට චීනය මුහුණ දෙන නිහඬ ඛේදවාචකයක් බවට පත්ව ඇත. සුව කළ හැකි රෝගී තත්ත්වයන් පවා මාරාන්තික තත්ත්වයට පත්වන්නේ විද්‍යාත්මක යථාර්ථයට වඩා සංස්කෘතික මිත්‍යාවන් ප්‍රබල වන තැනය. 

1. ෆෙන්ෂුයි (Feng Shui) සහ රෝග නිවාරණය

ඇතැම් චීන වැසියන් විශ්වාස කරන්නේ රෝගාබාධ ඇතිවන්නේ නිවසේ හෝ ජීවත් වන පරිසරයේ ඇති "ශක්ති සමතුලිතතාවය" (Chi) බිඳ වැටීම නිසා බවයි. දරුණු රෝගාබාධයකදී වෛද්‍යවරයකු වෙත යනවා වෙනුවට, නිවසේ ගෘහ භාණ්ඩ වෙනස් කිරීම හෝ ආගමික වත්පිළිවෙත් මගින් රෝගය සුව කිරීමට උත්සාහ කරයි. නිසි කලට ප්‍රතිකාර නොලැබීම නිසා සුව කළ හැකි රෝග පවා මරණීය තත්ත්වයට පත්වීම.

2. සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව (TCM) කෙරෙහි පමණක් විශ්වාසය තැබීම

චීන සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉතා දියුණු වුවද, ඇතැම් පුද්ගලයන් බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව (Western Medicine) "විදේශීය" හෝ "අහිතකර" දෙයක් ලෙස සලකා ප්‍රතික්ෂේප කරයි.  පිළිකා හෝ හෘද රෝග වැනි සංකීර්ණ රෝග සඳහා ශල්‍යකර්ම හෝ රසායනික ප්‍රතිකාර (Chemotherapy) වෙනුවට ශාකසාර සහ මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම මත පමණක් යැපීම.

3. 'යැං' (Yang) සහ 'යින්' (Yin) සමතුලිතතාවය

ශරීරයේ රෝග ඇතිවන්නේ උණුසුම (Yang) සහ සීතල (Yin) අතර පවතින අසමතුලිතතාවයක් නිසා බවට පවතින විශ්වාසය මත, නවීන ඖෂධ ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථා තිබේ.  ඇතැම් රෝගීන් විශ්වාස කරන්නේ බටහිර ඖෂධ මගින් ශරීරයේ "ස්වභාවික ශක්තිය" විනාශ කරන බවයි.

4. ආගමික සහ අධ්‍යාත්මික ප්‍රතිකාර (Spiritual Healing)

ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල තවමත් "ශාමන්වරුන්" (Shamans) හෝ දේවගැතිවරුන් වැනි පුද්ගලයන් මාර්ගයෙන් රෝග සුව කළ හැකි බවට විශ්වාස කෙරේ. මානසික රෝග පවා භූත දෝෂ ලෙස සලකා දඩුවම් කිරීම හෝ විවිධ වත්පිළිවෙත් සිදු කිරීම නිසා රෝගීන්ගේ තත්ත්වය දරුණු වේ.

සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, චීන සමාජය මුහුණ දී සිටින්නේ සම්ප්‍රදාය සහ නවීනත්වය අතර පවතින දරුණු දෝලනයකටය. වසර දහස් ගණනක් පැරණි සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයන් රැක ගැනීම අගය කළ යුතු වුවත්, එම විශ්වාසයන් මිනිස් ජීවිත බිලිගන්නා මිත්‍යාවන් බවට පත්වන විට එය සමස්ත ජාතියකම පසුගාමීත්වයට හේතු වේ. වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කරමින් අදෘශ්‍යමාන ශක්තීන් හෝ මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම පසුපස හඹා යාම හුදෙක් පෞද්ගලික තේරීමකට වඩා සමාජීය ගැටලුවක් වී ඇත්තේ එමගින් වළක්වා ගත හැකි මරණ සංඛ්‍යාව ඉහළ නංවන බැවිනි.

නවීන විද්‍යාව සහ බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව යනු සම්ප්‍රදායට එරෙහි බලවේගයක් නොව, මිනිස් වර්ගයාගේ පැවැත්ම උදෙසා ලැබුණු දායාදයන් බව වටහා ගැනීම චීන සමාජයේ වර්තමාන අවශ්‍යතාවයයි. අන්ධ විශ්වාසයන්ගෙන් බැහැරව, තාර්කික බුද්ධියෙන් සහ විද්‍යාත්මක අවබෝධයෙන් යුතුව සෞඛ්‍ය ගැටලු දෙස බැලීමට ජනතාව නැඹුරු වන තාක් කල්, සීන දේශයට මෙම "නිහඬ මාරයාගෙන්" මිදීමට නොහැකි වනු ඇත. අවසාන වශයෙන්, සැබෑ සුවය රැඳී ඇත්තේ මිත්‍යාවේ අඳුරු මාවත්වල නොව, පර්යේෂණ සහ තහවුරු කරන ලද විද්‍යාත්මක යථාර්ථය මත පදනම් වූ නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර තුළම පමණි.

මුලාශ්‍ර 

The Guardian: The conflict between modern medicine and traditional beliefs in China

Sixth Tone: How Superstition Still Shapes Health Care in Rural China

"ධනුධ්ධරයන්ගේ දේශය

 

ඉන්දියාව යනු ලොව විශාලතම සහ විවිධාංගීකරණය වූ ගෝත්‍රික ජනගහනයකට උරුමකම් කියන දේශයකි. ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් "Scheduled Tribes" ලෙස හඳුන්වන මොවුන්, පොදු ව්‍යවහාරයේදී "ආදිවාසීන්" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. "ආදිවාසී" යන්නෙහි අර්ථය වන්නේ "මුල් පදිංචිකරුවන්" යන්නයි. ඉන්දියාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 8.6%ක් පමණ නියෝජනය කරන මෙම ප්‍රජාවන්, භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයේ මූලයන් හා බැඳී පවතින සජීවී පුරාණ උරුමයකි.

උතුරේ හිමාල කඳු වැටියේ සිට දකුණේ නිල්ගිරි කඳුකරය දක්වාත්, බටහිර රාජස්ථාන් කාන්තාරයේ සිට ඊසානදිග ඝන වනාන්තර දක්වාත් මෙම ගෝත්‍රික ජන සමාජ ව්‍යාප්ත වී ඇත. ඔවුන් හුදෙක් ජනකොටසක් පමණක් නොව, සොබාදහම සහ මිනිසා අතර පවතින අවිචල්‍ය බැඳීම ලොවට කියාපාන සුවිශේෂී සංස්කෘතික පද්ධතියකි. තමන්ටම ආවේණික වූ භාෂා, ඇදහිලි, කලා ශිල්ප සහ පාලන ක්‍රම හරහා ඔවුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ තමන්ගේ අනන්‍යතාවය රැකගෙන සිටිති.

මෙම ලිපිය මගින් ඉන්දියාවේ වෙසෙන ප්‍රධානතම ගෝත්‍රයක් වන භිල් (Bhil) ගෝත්‍රය කේන්ද්‍ර කර ගනිමින්, ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික පසුබිම, සංස්කෘතික සිරිත් විරිත් සහ නූතන ලෝකය හමුවේ ඔවුන් මුහුණ දෙන අභියෝග පිළිබඳව පුළුල් විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.

භිල් ගෝත්‍රිකයන් යනු ඉන්දියාවේ වෙසෙන පැරණිතම ජන වර්ගයක් ලෙස මානව විද්‍යාඥයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇත. ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය හුදෙක් වාර්තාගත දත්තවලට වඩා ජනප්‍රවාද සහ මහා කාව්‍යයන් සමඟ දැඩිව බද්ධ වී පවතී.ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම සහ බටහිර ඉන්දියාවේ ජීවත් වන අතර, ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා දිවයන බව සමහර ඉතිහාසඥයෝ විශ්වාස කරති.

හින්දු මහා කාව්‍යයක් වන රාමායණයේ එන "ශබරී" සහ මහාභාරතයේ එන අසමසම ධනුර්ධරයා වන "ඒකලව්‍ය" භිල් ගෝත්‍රිකයන් ලෙස සැලකේ. මෙය ඔවුන්ගේ වසර දහස් ගණනක පැරණි ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ මනා සාක්ෂියකි. "භිල්" යන වචනය ද්‍රවිඩ භාෂාවේ 'බිල්ලු' (Billu) යන වචනයෙන් උපත ලැබූ බව කියවේ. එහි අර්ථය "දුන්න" යන්නයි. මේ නිසා ඔවුන්ව ලෝකප්‍රකට වී ඇත්තේ "දුනු ශිල්පීන්ගේ ගෝත්‍රය" ලෙසයි.

මහාභාරතයේ එන ඒකලව්‍ය සහ රාමායණයේ එන ශබරී භිල් ගෝත්‍රයට අයත් වූවන් ලෙස බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරති

මධ්‍යතන යුගයේදී, රාජස්ථානයේ රාජ්පුත් රජවරුන්ට (විශේෂයෙන් මහාරාණා ප්‍රතාප් වැනි වීරයන්ට) මෝගල් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව සටන් කිරීමට භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සහාය අත්‍යවශ්‍ය විය. ඔවුන්ගේ දක්ෂ ගරිල්ලා සටන් ක්‍රම සහ දුනු ශිල්පය නිසා ඔවුන්ව රාජකීය ආරක්ෂකයන් ලෙස සලකනු ලැබීය. මේ හේතුවෙන් "මේවාර්" රාජ්‍ය ලාංඡනයේ එක් පසෙක භිල් සෙබළෙකුගේ රූපය අදටත් දැකගත හැකිය.

භිල් ගෝත්‍රිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ මධ්‍යම සහ බටහිර කලාපයේ විසිරී සිටිති. ඔවුන්ගේ ජනාවාස පිහිටීම අනුව ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික ලක්ෂණ ද සුළු වශයෙන් වෙනස් වේ.

රාජස්ථාන්, මධ්‍ය ප්‍රදේශ්, ගුජරාට් සහ මහාරාෂ්ට්‍ර යන ප්‍රාන්ත හතර පුරා මොවුන් වැඩි වශයෙන් ව්‍යාප්ත වී ඇත. මීට අමතරව ත්‍රිපුරාව වැනි ඊසානදිග ප්‍රාන්තවල ද සුළු වශයෙන් පදිංචි වී සිටිති.

ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් කඳුකර ප්‍රදේශ (අරාවලි සහ වින්ධ්‍යා කඳු පන්ති) සහ ඝන වනාන්තර ආශ්‍රිතව ජීවත් වීමට ප්‍රිය කරති. ඔවුන්ගේ ගම්මාන "පාල්" (Pal) ලෙස හඳුන්වන අතර, සෑම ගමකටම ස්වාධීන නායකයෙක් සිටී. මොවුන්ගේ සංස්කෘතිය සහ ජීවන රටාව ගතහොත්, භිල් පිරිමින් සාමාන්‍යයෙන් දෝති සහ තලප්පා පළඳින අතර, කාන්තාවන් වර්ණවත් 'ඝාග්‍රා චෝලි' (Ghagra Choli) සහ විශාල රිදී ආභරණවලින් සැරසී සිටිති.

භිල් ගෝත්‍රිකයන්ටම ආවේණික වූ පිථෝරා (Pithora) නම් සිතුවම් කලාවක් ඇත. මොවුන් නිවෙස්වල බිත්ති මත තිත් සහ රේඛා භාවිතා කරමින් සතුන්ගේ (විශේෂයෙන් අශ්වයන්ගේ) සහ සොබාදහමේ රූප ඇඳීම සිදු කරයි.භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ "පිථෝරා" සිතුවම් යනු හුදෙක් අලංකාරයට කරන නිර්මාණයක් නොව, එය දෙවියන් උදෙසා කෙරෙන පූජාවක් ලෙස සැලකේ.

•  පවුලේ යම් බලාපොරොත්තුවක් ඉටු වූ විට හෝ දියුණුව පතා ඔවුන් තම නිවසේ ප්‍රධාන බිත්තිය මත මෙම සිතුවම් අඳිනු ලබයි.

• මෙහි ප්‍රධානතම රූපය වන්නේ අශ්වයාය. මීට අමතරව හිරු, සඳු, කුරුල්ලන් සහ එදිනෙදා ගොවිතැන් කටයුතු කරන ආකාරය මෙහි නිරූපණය වේ.

• සිතුවම් ඇඳීමට පෙර බිත්තිය ගොම සහ සුදු මැටි මිශ්‍රණයකින් පිරියම් කරනු ලැබේ. ඔවුන් ස්වභාවික වර්ණ (කොළ, මල් සහ පස් වලින් ගත් වර්ණ) මේ සඳහා භාවිතා කරයි.

වර්තමානය වන විට භිල් ගෝත්‍රිකයන් හින්දු ආගමික බලපෑමට ලක්ව සිටියත්, ඔවුන්ටම ආවේණික වූ දේශීය දෙවිවරුන් සහ ආත්මයන් වන්දනා කරති. බානේෂ්වර් උත්සවය (Baneshwar Fair): මෙය රාජස්ථානයේ පවත්වන ඔවුන්ගේ විශාලතම උත්සවයයි. මෙය භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ "කුම්භ මේලා" උත්සවය ලෙසත් හඳුන්වයි.
ගව්රි (Gavri) යනු  ශිව දෙවියන් සහ පාර්වතී දේවිය වෙනුවෙන් පවත්වන සති 5ක් පුරා දිවෙන නාට්‍යමය වන්දනා ක්‍රමයකි.

ඓතිහාසිකව භිල් ගෝත්‍රිකයන් රාජ්පුත් රජවරුන්ගේ සමීපතම සගයන් ලෙස කටයුතු කර ඇත. විශේෂයෙන් මහා රාණා ප්‍රතාප් සිං රජු මෝගල්වරුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගේ සහාය නොමදව ලැබුණි. මේ නිසා මේවාර් රාජවංශයේ රාජ්‍ය ලාංඡනයේ පවා භිල් සොල්දාදුවෙකුගේ රූපයක් ඇතුළත් කර ඇත.

භගෝරියා හතා (Bhagoria Haat) - සුවිශේෂී විවාහ චාරිත්‍රය

භිල් සහ භිලාලා ගෝත්‍රිකයන් අතර පවතින "භගෝරියා" උත්සවය ලෝක ප්‍රකට වී ඇත්තේ එහි ඇති අපූරු විවාහ තේරීම් ක්‍රමය නිසයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් හෝලි (Holi) උත්සවයට පෙර පවත්වනු ලැබේ.

•  තරුණයන් සහ තරුණියන් තම අභිමතය පරිදි සහකරුවෙකු තෝරා ගැනීමට මෙම උත්සවයට පැමිණෙති.

•  තරුණයෙකු තමන් කැමති තරුණියගේ මුහුණේ රතු පැහැති 'ගුලාල්' (කුඩු) තවරයි. එම තරුණිය ද ඔහුට කැමති නම්, ඇය ද ආපසු ඔහුගේ මුහුණේ ගුලාල් තවරයි.

• දෙදෙනාම කැමති වූ විට, ඔවුන් දෙදෙනා උත්සව භූමියෙන් පලා යන අතර පසුව ඔවුන් විවාහක යුවළක් ලෙස සමාජය පිළිගනී. මෙය "භගෝරියා" (Bhagoria යනු පලායාමයි) ලෙස හඳුන්වන්නේ එබැවිනි.

භිල් ගෝත්‍රික සමාජය ඉතා විනයගරුක පාලනයකට යටත් වන අතර , තද්වි (Tadvi): ගෝත්‍රයේ නායකයා ලෙස හඳුන්වන්නේ මොහුයි. ඕනෑම ආරවුලකදී අවසාන තීරණය ගන්නේ මොහුය. ඔවුන් අතර වැරදි කරන අයට දඬුවම් දීමේ සහ සමගිය පවත්වා ගැනීමේ ස්වාධීන පද්ධතියක් තවමත් පවතී.

වර්තමානයේ භිල් ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ඉන්දියාවේ නූතන අධ්‍යාපනය ලබා වෛද්‍යවරුන්, ඉංජිනේරුවන් සහ ගුරුවරුන් ලෙස සේවය කරති. එසේ වුවත්, තවමත් තමන්ටම ආවේණික වූ භිලී (Bhili) භාෂාව කතා කිරීමට සහ තම පාරම්පරික උත්සව සැමරීමට ඔවුන් දැඩි කැමැත්තක් දක්වති.

Ministry of Tribal Affairs

Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India

#BhilTribeHistory #IndigenousPeopleIndia #Socio-Cultural Identity #ඉන්දියාවේආගමික විශ්වාස සහ ජනප්‍රවාද

 

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද සහ ජනකතා ඉතාමත් පුළුල් පරාසයක විහිදුණු ඒවා වන අතර, ඒවා බොහෝ විට ආගමික, සදාචාරාත්මක සහ සංස්කෘතික වටිනාකම්වලින් යුක්ත වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකිය:

1. සම්භාව්‍ය සහ උපදේශාත්මක ජනකතා

මෙම කතාන්දර දරුවන්ට මෙන්ම වැඩිහිටියන්ට ද වැදගත් පාඩම් කියා දීම සඳහා නිර්මාණය වී ඇත.

• පංචතන්ත්‍රය (Panchatantra): සතුන් චරිත ලෙස යොදා ගනිමින් රචිත, ලොව ප්‍රසිද්ධම උපදේශාත්මක කතා එකතුවකි.

• ජාතක කතා (Jataka Tales): බුදුන් වහන්සේගේ පෙර ආත්ම භවයන් පිළිබඳ කියවෙන කතා.

• හිතෝපදේශය (Hitopadesha): මිත්‍රත්වය, යුද්ධය සහ සාමය වැනි කරුණු පිළිබඳ ප්‍රායෝගික උපදෙස් ඇතුළත් කතා.

2. එපික් සහ පුරාණ කතා (Epics & Mythology)

ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ පදනම වන මහා කාව්‍යයන්ගෙන් බිහි වූ ජනප්‍රවාද මෙයට අයත් වේ.

• රාමායණය (Ramayana): රාම, සීතා සහ හනුමාන්ගේ වීර ක්‍රියා ඇතුළත් කතා.

• මහාභාරතය (Mahabharata): පාණ්ඩව සහ කෞරව සහෝදරයන් අතර ඇති වූ මහා යුද්ධය සහ ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන්ගේ භූමිකාව.

• වික්‍රම් සහ බේතාල් (Vikram and Betal): වික්‍රමාදිත්‍ය රජු සහ බේතාල් නම් යක්ෂයා අතර ඇති වන ප්‍රහේලිකාමය කතා මාලාව.

3. ප්‍රාදේශීය සහ වීර කතා

ඉන්දියාවේ විවිධ ප්‍රාන්තවලට ආවේණික වූ ජනකතා රැසක් ඇත.

• තෙනාලි රාමන් (Tenali Raman): දකුණු ඉන්දියාවේ විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ විසූ බුද්ධිමත් හා හාස්‍යජනක ඇමතිවරයෙකු වටා ගෙතුණු කතා.

• අක්බර් සහ බීර්බල් (Akbar and Birbal): මෝගල් අධිරාජ්‍යයා සහ ඔහුගේ බුද්ධිමත්ම ඇමතිවරයා වන බීර්බල්ගේ චමත්කාරජනක කතා.

• හිමාලය ආශ්‍රිත ජනප්‍රවාද: කෛලාශ කූටය සහ විවිධ දේව කතා.

"කොල්කටාවේ නිහඬ සාක්ෂිකරු: සවුත් පාර්ක් වීදියේ ඓතිහාසික සුසාන භූමිය"

"කොල්කටාවේ කාර්යබහුල මව්තොට මාවතේ (Mother Teresa Sarani) එක් කෙළවරක, උස් තාප්පයකින් වටවුණු අක්කර අටක භූමි භාගයක් ඇත. එම ගේට්ටුවෙන් ඇතුළු වන ඕනෑම අයෙකුට දැනෙන්නේ තමන් කාල යන්ත්‍රයකින් වසර 250ක් අතීතයට ගිය බවකි. ඒ, බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ අභිරහස් සහ ඉතිහාසය නිහඬව රකින 'සවුත් පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය'යි."කොල්කටා නගරයේ කාර්යබහුල පරිසරය මැද පිහිටි South Park Street Cemetery (දකුණු පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය) යනු ඉතිහාසය, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ අභිරහස මුසු වූ අපූරු ස්ථානයකි. 1767 දී ආරම්භ කරන ලද මෙය, යුරෝපයෙන් බැහැරව 18 වන සියවසේ ඉදිකරන ලද විශාලතම ක්‍රිස්තියානි සුසාන භූමිවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ, එනම් 'ඊස්ට් ඉන්ඩියා සමාගම' (East India Company) ඉන්දියාව පාලනය කළ කාලයේ මියගිය ඉහළ පෙළේ බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් භූමදානය කිරීම සඳහා මෙය නිර්මාණය කරන ලදී. 1790 වසර වන විට මෙය භාවිතයෙන් ඉවත් වූ අතර අද වන විට එය පුරාවිද්‍යාත්මක ස්මාරකයක් ලෙස සුරැකේ.

මෙහි ඇති සොහොන් කොත් හුදෙක් ගල් පුවරු පමණක් නොවේ. ඒවා ගොතික් (Gothic) සහ ඉන්දු-සාරසනික් (Indo-Saracenic) ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයන්ගේ එකතුවකි.

Obelisks: උස්ව විහිදුණු කුළුණු හැඩැති ස්මාරක.

Cupolas & Pyramids

 පිරමිඩ හැඩැති සහ කුළුණු මත රැඳි ගෝලාකාර වහල සහිත සොහොන් ගෙවල්.

අද වන විට මෙම භූමිය ඝන පර්ණාංග ශාක හා විශාල ගස්වලින් වැසී පවතී. පාසි බැඳුණු අළු පැහැති ස්මාරක නිසා මෙහි පැතිර පවතින්නේ ඉතා නිහඬ, අඳුරු සහ ගුප්ත සුන්දරත්වයකි. බොහෝ දෙනා මෙය "Haunted" (භූත බලපෑම් ඇති) ස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වුවද, ඉතිහාස ලෝලීන්ට මෙය නිහඬ කෞතුකාගාරයකි.

මෙහි භූමදානය කර ඇති පිරිස අතර ඉතිහාසගත වැදගත්කමක් ඇති පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකි:

Henry Louis Vivian Derozio: බෙංගාල පුනරුදයට පදනම දැමූ තරුණ කවියෙකු සහ ගුරුවරයෙකි.

Sir William Jones: ආසියාතික සංගමය (Asiatic Society) පිහිටුවූ ප්‍රකට විද්වතා.

"සවුත් පාර්ක් වීදියේ සුසාන භූමිය යනු හුදෙක් මියගියවුන් සැතපෙන නිසල බිමක්ම පමණක් නොවේ; එය බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය, කලාව සහ මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ අස්ථිර බව පසක් කර දෙන ජීවමාන ස්මාරකයකි. කොල්කටා නගරයේ නූතන ඝෝෂාව මැද, පාසි බැඳුණු මෙම දැවැන්ත සොහොන් කොත් අපට මතක් කර දෙන්නේ අමතක වී ගිය යුගයක අභිමානය සහ වේදනාවයි. ඔබ ඉතිහාසයට ආදරය කරන්නෙකු වුවද, ගුප්ත සුන්දරත්වයට කැමති අයෙකු වුවද, මෙම භූමිය තුළ සැඟවී ඇති නිහඬ බව ඔබේ සිතට කිසියම් හෝ අපූර්ව හැඟීමක් එක් කරනු නොඅනුමානය. අවසානයේදී, කාලය විසින් මැකී යාමට ඉඩ නොදුන් මෙම ඓතිහාසික උරුමය, අතීතයේ සෙවණැලි අතර අතරමං වීමට කැමති ඕනෑම අයෙකුට විවෘත වූ අපූර්ව කවුළුවකි."

මූලාශ්‍ර

• Archeological Survey of India (ASI)

The Christian Burial Board, Kolkata

"The South Park Street Cemetery, Calcutta

අතීතයේ අභිමානය සහ සොබාදහමේ අසිරිය මුසු වූ බිහාර්

 

"ඉන්දියාවේ හදවත බඳු වූ බිහාර් ප්‍රාන්තය යනු හුදෙක් සිතියමක සලකුණක් නොව, සහස්‍ර ගණනාවක ඉතිහාසය සහ අධ්‍යාත්මික සුවය නිහඬව රකිනා පින්බිමකි. ලොවට අහිංසාව දේශනා කළ බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වූ බුද්ධගයාවේ සිට, ලොව පැරණිතම දැනුම් කේන්ද්‍රස්ථානය වූ නාලන්දාව දක්වා විහිදෙන මෙම භූමිය සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයන්ගෙන් ද පොහොසත් ය. කකුලාට් දිය ඇල්ලේ සිසිලසත්, රාජ්ගීර්හි කඳු පන්ති අතරින් නැගෙන සාමයත් පිරික්සන කල, බිහාර් යනු සංචාරකයෙකුගේ දෑසට අලංකාරයක් මෙන්ම මනසට ඔසුවක් ද සපයන අසිරිමත් නවාතැනකි.

බිහාර් ප්‍රාන්තයේ නවාඩා (Nawada) දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති කකුලාට් දිය ඇල්ල (Kakolat Falls) යනු එම ප්‍රාන්තයේ ඇති සුන්දරම ස්වභාවික ආකර්ෂණයයි. මෙය "බිහාර්හි නයගරා දිය ඇල්ල" ලෙසත් ප්‍රදේශවාසීන් හඳුන්වනු ලබයි.

කකුලාට් දිය ඇල්ල අඩි 150ත් 160ත් අතර උසක සිට පහළට කඩා හැලෙයි. මෙය පිහිටා ඇත්තේ කකුලාට් කඳු පන්තිය මධ්‍යයේ බැවින්, දිය ඇල්ල වටා ඉතා ඝන හරිත වර්ණ වනාන්තරයක් පවතී. දිය ඇල්ල පහළින් ස්වභාවික ජලාශයක් (Natural Pool) නිර්මාණය වී ඇති අතර, එහි ස්නානය කිරීමට සංචාරකයන් බෙහෙවින් ප්‍රිය කරති.

මෙම දිය ඇල්ල හා බැඳුණු අපූරු හින්දු ජනප්‍රවාදයක් පවතී.

#බිහාර් #BiharTourism #IncredibleIndia #TravelIndia #HeritageIndia

• මහාභාරත යුගයේදී, සර්පයෙකු වීමට ශාප ලත් රජෙකු මෙම දිය ඇල්ලේ ජීවත් වූ බව පැවසේ.

• පාණ්ඩවයන් වනවාසයේ සිටියදී මෙහි පැමිණි බවත්, ඔවුන්ගේ ස්නානයෙන් පසු එම රජු ශාපයෙන් මිදුණු බවත් විශ්වාස කෙරේ.

• මේ නිසා, චෛත්‍ර මාසයේදී (අප්‍රේල් මැද) විශාල පිරිසක් ආගමික වතාවත් සඳහා මෙහි පැමිණෙති

•  බිහාර්හි දැඩි රශ්නයක් පවතින කාලවලදී පවා කකුලාට් දිය ඇල්ලේ ජලය ඉතා සිසිල්ව පවතී.

• මෙය පවුලේ පිරිස් සමඟ විනෝද චාරිකා (Picnics) යාම සඳහා බිහාර්හි ඇති ජනප්‍රියම ස්ථානයකි.

• "අවසාන වශයෙන්, බිහාර් යනු ඉතිහාසයේ නටබුන් සහ ස්වභාවධර්මයේ අසිරිය එකම නූලක අමුණන ලද අපූර්ව මාලයක් වැන්න. එහි ඇති සෑම ගල් පුවරුවකම කතාවක් සැඟවී ඇති අතර, සෑම දිය ඇල්ලකම හඬ තුළ පැරණි ජනප්‍රවාදයක රාවය රැඳී පවතී. කාර්යබහුල ලෝකයෙන් මොහොතකට මිදී, ආධ්‍යාත්මික සුවයත් සොබාදහමේ චමත්කාරයත් සොයා යන ඕනෑම සංචාරකයෙකුට බිහාර් ප්‍රාන්තය පිරිනමන්නේ කිසිදා අමතක නොවන අත්දැකීම් සමුදායකි. කාලය විසින් මැකී නොගිය ඒ ඓතිහාසික උරුමය විඳගැනීමට බිහාර් වෙත යන සංචාරයක් යනු සැබවින්ම අතීතයට සහ සොබාදහමට කරන ගෞරවයකි."

• මුලාශ්‍ර.

• Bihar Tourism Official Website , Archaeological Survey of India

ආත්මය සුවපත් කරන ජීවිතයේ පහරදීම්

"ජීවිත ගමනේදී ඔබට මුණගැසෙන සෑම පුද්ගලයෙකුම දේවදූතයෙකි. ඔහු ඔබට  සහයකයෙකි.  ඔහු ඔබව මුණගැසුණේ නිකම්ම නොවේ. ඔහු එක්කෝ ඔබව පරීක්ෂා කරයි, නැතහොත් ඔබට ආදරය කරයි. මින් එහා කිසිවක්ම නැත..

මා තරුණ කාලයේ සිදු වූ එක් සිදුවීමක් තිබේ. මා සහ මගේ මිතුරා එදින මත්පැන් පානය කර ප්‍රමාද වී එකිනෙකාගෙන්  සමුගත්තෙමු. පසුදා උදෑසන ඔහු නිවසට ගියේ කෙසේදැයි බැලීමට මා ඇමතුමක් ගත් විට මට දැනගන්නට ලැබුණේ ඔහු දුම්රියට යට වී ඔහුගේ කකුල් දෙකම කපා දමා ඇති බවයි. 

දෙවියනේ ! 

එය දරාගත නොහැකි තරම් ලොකු විපත්තියක් නේද?

 මා ඔහුව බලන්නට රෝහලට ගිය විට ඔහු කීවේ, 'ඔයාට නම් හොඳයි, ඒත් මට...' කියා බ්ලැන්කට්ටුව ඉවත් කළා. එහි තිබුණේ බියකරු දසුනකි!

ඔහු ඉතා උඩඟු හැසිරීමකින් යුක්තව සිටි මිනිසෙකි. නමුත් මේ සිදුවීමෙන් පසු ඔහු ඉතාමත් නිහතමානී,නිරන්තර සිනහවෙන් යුතුව ප්‍රීතිමත් මිනිසෙකු බවට පත් විය. කෘතිම පාද සවිකර ගත් ඔහු, විවාහ වී දරුවන් හතර දෙනෙකු ලැබ, පසුකාලීනව ළමා ලේඛකයෙකු වී මහත් සතුටින් ජීවිතය ගත කළේය. 

දෛවය මිනිසුන්ව වෙනස් කරන්නේ මෙලෙසිනි.  ශාරීරික රෝගාබාධ මගින් දෙවියන් වහන්සේ ආත්මයන් සුවපත් කරන්නේ මෙලෙසයි!  සමහර විට "මේ විපත්තිය සිදු නොවූවා නම්, ඔහු තවදුරටත් අහංකාරයෙන් ජීවත් වී, ආත්මය වියළී ගිය මිනිසෙකු ලෙස ජීවිතය අවසන් කරන්නට ඉඩ තිබුණි.

"මෙය දුෂ්කර වුවත්, ආධ්‍යාත්මික පවිත්‍රතාවයට ඇති සමීපතම මාවතයි. ඔබ හැම මොහොතකම ඉගෙන ගත යුතුය, කුමක් කිව යුතුදැයි හැම මොහොතකම සිතිය යුතුය. එමෙන්ම නිර්මාණය කළ යුතුය.

ජීවිතය සමහර විට ඔබට දරුණු ලෙස පහර දෙයි, නමුත් ඒ පහරවල් ඔසුවකි. දඬුවමක් යනු ඉගැන්වීමකි.  පාඩමකි. සැලකිලිමත් පියෙකු මෙන් දෙවියන් වහන්සේ අපට උගන්වයි. තම කුඩා පුතු මීළඟ වතාවේ නරක දෙයක් නොකරනු පිණිස පියා ඔහුව වලක්වයි. දරුවා ඉන් මිදෙන්නට දඟලන විට, පියා ඔහුගේ අත තදින් අල්ලා ගන්නේ ඔහු ට්‍රෑම් රථයකට යට නොවනු පිණිසයි. දෙවියන් වහන්සේ ද එසේමය.

පරීක්ෂාවන් යනු විභාගයකි. ඇයි විභාගයක්? එයින් සමත් වීමටයි. මෙම පරීක්ෂාවන් තුළින් අප වඩ වඩාත් පවිත්‍ර හදවතක් , සිතක් ඇත්තෝ වෙමු. රත්තරන් පවිත්‍ර වන්නේ ගින්නෙන් දැවෙන විටය. අපේ ආත්මයන්ද එසේමය. අප 'ඇයි?' කියා ප්‍රශ්න නොකර, මැසිවිලි නොනගා දුක් වේදනා ඉවසා සිටිය යුතුය. එය අපේ මාවතයි."

මෙම ප්‍රකාශය රුසියානු ජාතික කලාකරුවෙකු, සංගීතඥයෙකු සහ රංගන ශිල්පියෙකු වූ පීටර් මාමනොව් (Pyotr Mamonov) විසින් කරන ලද්දකි.ඔහු සිය ජීවිතයේ අවසන් කාලයේදී ක්‍රිස්තියානි ඕතඩොක්ස් (Orthodox Christian) දහම කෙරෙහි දැඩි ලෙස යොමු වූ අතර, එහිදී ඔහු ලත් ආධ්‍යාත්මික අත්දැකීම් ඇතුළත් "Aphorisms" (ප්‍රකාශන) හෝ "Rules of Life" වැනි ලිපි එකතුවන්හි මෙම කොටස ඇතුළත් වේ.

"ඉන්දියානු ජනප්‍රවාදවල සැඟවුණු රහස් සහ දර්ශනය ගැන ඔබ දන්නවාද?

"භාරතීය සංස්කෘතිය යනු සහස්‍ර ගණනාවක් පුරා ගලා ආ මහා ගංගාවක් වැනිය. එහි අතු ගංගාවන් සේ විහිදී යන ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද, හුදු මනඃකල්පිත කතන්දර මාලාවක් නොව, ආසියාතික චින්තනයේ සහ දර්ශනයේ පදනමයි. හිමාලයේ හිම කඳු මුදුන්වල සිට දකුණු ඉන්දියාවේ සාගර තීරය දක්වා විහිදී ඇති මෙම ජනශ්‍රැතිය තුළ දේව කතා, වීර කාව්‍ය සහ උපදේශාත්මක ගැමි කතා අසිරු ලෙස මුසුව පවතී. මිනිස් වර්ගයාට ජීවිතය, සදාචාරය සහ යුක්තිය පිළිබඳ අගනා පාඩම් කියා දෙන මෙම අපූර්ව කතා සාහිත්‍යය, ඉන්දියානු අනන්‍යතාවයේ නොමැකෙන සලකුණක් ලෙස අදටත් විරාජමාන වේ."

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදෙක් කතන්දර සමුච්චයක් පමණක් නොව, එය වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසය, දර්ශනය සහ සමාජ විද්‍යාව මුසු වූ කැඩපතකි. මෙම ජනප්‍රවාද ගැඹුරින් විග්‍රහ කිරීමේදී ප්‍රධාන මට්ටම් තුනක් ඔස්සේ අපට කරුණු හඳුනාගත හැකිය.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද බොහොමයක් ගොඩනැගී ඇත්තේ "ධර්මය" (Dharma) සහ "කර්මය" (Karma) යන සංකල්ප මතය.

සෑම කතාවකම පාහේ අවසානය වන්නේ අසත්‍යය පරදා සත්‍යය ජය ගැනීමයි.

(උදා: රාම-රාවණ යුද්ධය).

'පංචතන්ත්‍රය' වැනි කතා මාලාවලින් උගන්වන්නේ රාජ්‍ය පාලනය, මිත්‍රත්වය සහ ප්‍රායෝගික බුද්ධිය (Common sense) භාවිතා කරන ආකාරයයි. එය හුදෙක් ළමා කතා නොව, දේශපාලන විද්‍යාව ඉගැන්වීමට යොදාගත් මාධ්‍යයකි.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ථර දෙකකට බෙදිය හැකිය:

මහා සම්ප්‍රදාය (Great Tradition)

සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියවුණු, බ්‍රාහ්මණ ආධිපත්‍යය සහිත රාමායණය, මහාභාරතය සහ පුරාණ ග්‍රන්ථ මෙයට අයත් වේ. මේවා විශ්වීය දේවවාදී සංකල්ප ඉදිරිපත් කරයි.

චූල සම්ප්‍රදාය (Little Tradition)

ගම් මට්ටමින් පැවත එන ගැමි ජනකතා, ප්‍රාදේශීය වීරයන් සහ ග්‍රාම දේවතාවුන් වටා ගෙතුණු කතා. මේවායේ බොහෝ විට පවතින සමාජ අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටින "බුද්ධිමත් සාමාන්‍ය මිනිසා" නිරූපණය වේ (උදා: තෙනාලි රාමන්, අක්බර්-බීර්බල්).

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාදවල එන චරිත සහ සිදුවීම් ගැඹුරු සංකේත අර්ථවත් කරයි.

මෙම ජනප්‍රවාද ඉන්දියාවේ පමණක් නොව, මුළු අග්නිදිග ආසියාවේම (ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව) කලාව, නර්තනය සහ සාහිත්‍යය හැඩගැස්වීමට සමත් විය. උදාහරණයක් ලෙස, ඉන්දුනීසියාවේ 'වයැන්ග් කුලිට්' (Wayang Kulit) පෙනෙන රූකඩ කලාව පවා රාමායණ කතාව පදනම් කර ගත්තකි.

ජනප්‍රවාද මගින් එකල පැවති කුල ක්‍රමය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භූමිකාවන් සහ පවුල් සබඳතා පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දෙයි. බොහෝ ජනකතාවල ස්ත්‍රිය "ඉවසීමේ සහ පතිභක්තියේ" සංකේතයක් ලෙස දැක්වුවද, ඇතැම් ගැමි කතාවල ඉතා බලසම්පන්න සහ බුද්ධිමත් කාන්තා චරිතද හමුවේ.

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු අතීතය සහ වර්තමානය යා කරන සංස්කෘතික පාලමකි. තාක්ෂණයෙන් දියුණු නූතන ලෝකය තුළ පවා රාමායණයේ එන භක්තිය, පංචතන්ත්‍රයේ එන ප්‍රායෝගික බුද්ධිය සහ තෙනාලි රාමන්ගේ උපහාසය අපට මග පෙන්වන ආලෝක ටැඹක් බඳුය. මෙම ජනකතා තුළ ගැබ්ව පවත්නා විශ්වීය සත්‍යයන් කාලයත් සමග මැකී නොයන අතර, ඒවා ඉදිරි පරම්පරාවල චින්තනය හැඩගැස්වීම සඳහා තවදුරටත් ජීවමානව පවතිනු ඇත. අවසානයේදී, ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදු කියවා අමතක කර දමන කතා නොව, මනුෂ්‍යත්වයේ ගැඹුර විදහා දක්වන සදාකාලික කැඩපතකි."

ඉන්දියානු ජනප්‍රවාද යනු හුදු විනෝදාස්වාදය ඉක්මවා ගිය, මිනිසාට ජීවත් විය යුතු ආකාරය කියා දෙන "ජීවන අත්පොතක්" ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

#IndianFolklore #Mythology #ඉන්දියානු_ජනප්‍රවාද #ජනකතා  #SouthAsianCulture #FolkTalesOfIndia

නිහඬතාවයේ කුළුණ සහ පර්සි සංස්කෘතිය

මුම්බායි නගරයේ මලබාර් හිල් (Malabar Hill) ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති "නිහඬතාවයේ කුළුණ" (Tower of Silence) හෙවත් "ඩක්මා" (Dakhma) යනු පාර්සි (Parsi) ප්‍රජාවගේ අවමංගල්‍ය චාරිත්‍ර ඉටුකරන අතිශය පූජනීය සහ රහස්‍ය ස්ථානයකි. මෙය ඉන්දියාවේ වෙසෙන සොරොස්ට්‍රියානු (Zoroastrian) භක්තිකයන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය මැනවින් පිළිඹිබු කරන තැනකි.වසර 300කට වඩා පැරණි මෙම ස්ථානය අක්කර 54ක පමණ වපසරියකින් යුත් "දූන්ගර්වාඩි" (Doongerwadi) වනාන්තරය තුළ පිහිටා ඇත. සොරොස්ට්‍රියානු දහමට අනුව පෘථිවිය, ජලය සහ ගින්න අතිශය පූජනීය මූලද්‍රව්‍ය වේ. එම නිසා මියගිය ශරීරයක් භූමදානය කිරීමෙන් පස අපවිත්‍ර වන බවත්, ආදාහනය කිරීමෙන් ගින්න අපවිත්‍ර වන බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි.

නිහඬතාවයේ කුළුණ" නිර්මාණය කර ඇත්තේ ස්ථර තුනකින් යුත් කේන්ද්‍රීය වළලු ලෙසයි. මෙමගින් මරණයේදී පවා සමාජ වගකීම සහ විනය නිරූපණය කෙරේ:

පිටත වළල්ල (Outer Ring).

මෙය පිරිමි පුද්ගලයන්ගේ දේහයන් තැන්පත් කිරීම සඳහා වෙන් කර ඇත.

මැද වළල්ල (Middle Ring)

කාන්තාවන්ගේ දේහයන් සඳහා වෙන් කර ඇත.

ඇතුළත වළල්ල (Inner Ring)

කුඩා දරුවන්ගේ දේහයන් සඳහා වෙන් කර ඇත.

මෙම වළලු සියල්ල මැද පිහිටි විශාල වළ (Bhandar) වෙතට යොමු වන සේ බෑවුම් සහිතව නිර්මාණය කර තිබේ. එමගින් වර්ෂා ජලය සහ අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව පෙරී යාමට සැලසුම් කර ඇත.
සොරොස්ට්‍රියානු දහමේ සුවිශේෂී චාරිත්‍ර

සොරොස්ට්‍රියානුවන්ගේ ජීවිතය සහ මරණය හා බැඳුණු තවත් සුවිශේෂී චාරිත්‍ර කිහිපයක් තිබේ:

කුස්ති (Kusti) බැඳීම.

මෙය ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ආගමික සංකේතයකි. කුඩා කල පටන් දිනකට කිහිප වතාවක් යාඥා කරමින් ඉණ වටා පූජනීය නූලක් බැඳීම මෙහිදී සිදු කෙරේ.

සග්රි (Sagdid)

මරණයකදී සිදු කරන සුවිශේෂී චාරිත්‍රයකි. මෙහිදී "සුනඛයෙකු" ලවා මියගිය දේහය දෙස බැලීම සිදු කරයි. සුනඛයාට ආධ්‍යාත්මික බලයක් ඇති බවත්, එමගින් දේහයේ ඇති අශුද්ධ ආත්මයන් (Nasus) පලවා හරින බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි.

නිරන්තරයෙන් දැල්වෙන ගින්න (Fire Temples)

ඔවුන්ගේ පන්සල්වල (Agiyari) ගින්න කිසිදා නිවීමට ඉඩ නොදෙයි. සමහර පන්සල්වල ගින්න වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ නොනිවී පවත්වාගෙන යනු ලැබේ.

මෙම කුළුණ වටකුරු, විවෘත ව්‍යුහයකි. මෙහි අවමංගල්‍ය ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ මෙලෙසිනි:

මියගිය පුද්ගලයාගේ දේහය කුළුණ මුදුනේ තැන්පත් කරනු ලැබේ. එහිදී ගිජුලිහිණියන් වැනි සතුන් මගින් ශරීරයේ මස් කොටස් ආහාරයට ගැනීම සිදුවේ.
ඉතිරි වන ඇටකටු සූර්යාලෝකය සහ සුළඟ මගින් වියළී විනාශ වී යයි. ඉන්පසු ඒවා කුළුණ මැද ඇති ගැඹුරු වලකට (Pit) දමනු ලැබේ.

මෙම වල පතුලේ අඟුරු සහ වැලි ස්ථර ඇති අතර, වැසි ජලය සමග මිශ්‍ර වන අපද්‍රව්‍ය ගංගාවලට හෝ පසට එක්වීමට පෙර ඉන් පෙරීමකට ලක්වේ.

මෑත කාලීනව මෙම සම්ප්‍රදාය දැඩි අභියෝගයකට ලක්ව ඇත්තේ ගිජුලිහිණියන්ගේ ගහනය සීඝ්‍රයෙන් අඩුවීම හේතුවෙනි. මෙයට විසඳුම් ලෙස පාර්සි ප්‍රජාව වර්තමානයේදී ක්‍රම දෙකක් අනුගමනය කරයි:

ශරීරය ඉක්මනින් වියෝජනය කිරීම සඳහා ප්‍රබල සූර්ය පරාවර්තක (Solar Concentrators) කුළුණ මුදුනේ සවි කර ඇත.

ඇතැම් පාර්සි භක්තිකයන් දැන් විද්‍යුත් ආදාහනාගාර වැනි ක්‍රම වෙත යොමු වීමට පටන් ගෙන ඇත.

මෙම චාරිත්‍රය පිටුපස ඇති ප්‍රධාන දර්ශනය වන්නේ "මරණයේදී සියලු දෙනා සමාන වීම" යන්නයි. ධනවත් හෝ දුප්පත් වේවා, සැමගේ දේහයන් එකම කුළුණක තැන්පත් කෙරෙන අතර අවසානයේ සොබාදහමට මුසු වේමෙම ප්‍රදේශය මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා විවෘත නොවන අතර, එහි ඇතුල් විය හැක්කේ පාර්සි ප්‍රජාවට සහ අදාළ නිලධාරීන්ට පමණි. එය මුම්බායි නගරයේ මධ්‍යයේ පිහිටා තිබුණද, එහි ඇති දැඩි නිහඬතාවය සහ වනාන්තරමය ස්වභාවය නිසා එය "නිහඬතාවයේ කුළුණ" ලෙස හැඳින්වේ.

සොරොස්ට්‍රියානු දහමට අනුව, මිනිසාගේ වගකීම වන්නේ සොබාදහමේ පිරිසිදු බව ආරක්ෂා කිරීමයි. ඔවුන් මියගිය දේහයක් "අපවිත්‍ර" දෙයක් ලෙස සලකන්නේ එය වියෝජනය වීමේදී නිකුත් වන බැක්ටීරියා නිසාය. එම අපවිත්‍රතාවය පසට හෝ ජලයට මුදා නොහැර, සතුන් ලවා ස්වභාවිකව පිරිසිදු කිරීම (Excarnation) ඔවුන්ගේ දර්ශනයයි.

මුලාශ්‍ර

Bombay Parsi Punchayet - BPP

Zoroastrian.org / UNESCO Parsi Zoroastrian Project

BBC Religions - Zoroastrianism