ශ්රී ලාංකේය සාහිත්ය ප්රවාහය තුළ සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්රීසි බසින් ලියැවෙන කෘතීන් වාර්ෂිකව ප්රකාශයට පත් වුවද, භාෂාමය සීමාවන් හේතුවෙන් එම නිර්මාණ එකිනෙකා අතර හුවමාරු වීම අවම මට්ටමක පවතී මෙම හිස්තැන පුරවමින්, ජාතීන් අතර සංස්කෘතික පාලමක් නිර්මාණය කිරීමට වෙහෙසෙන ප්රමුඛතම සාහිත්යකරුවෙකු වන්නේ ජී. ජී. සරත් ආනන්ද මහතාය . හම්බන්තොට දිස්ත්රික්කයේ තිස්සමහාරාම ප්රදේශයේ පදිංචිව සිටින ඒ මහතා, දශක දෙකකට අධික කාලයක් පුරා දෙමළ බසින් ලියැවුණු විශිෂ්ට කෘති සිංහල පාඨකයා වෙත සමීප කිරීමට අප්රතිහත ධෛර්යයකින් කටයුතු කර ඇත. ජී. ජී. සරත් ආනන්ද මහතාගේ පරිවර්තනය උදෙසා රාජ්ය සාහිත්ය සම්මාන (2007, 2023) සහ ගොඩගේ ජාතික සාහිත්ය සම්මාන (2014, 2016, 2023) ඇතුළු සම්මාන රැසකින් ඇගයීමට ලක්ව ඇත . "වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා" කෘතියට අමතරව 'ලෙන්ගතුකම', 'මිථ්යාව', 'කාලයේ දොරටු', මෙන්ම දීපචෙල්වන්ගේ ප්රසිද්ධ නවකතා වන 'නාගුලන්' ('ස්මාරක ශිලාව') සහ 'ත්රස්තවාදියා' වැනි කෘති ද ඔහුගේ පරිවර්තන නාමාවලියට අයත් වේ .
මේ වන විට දෙමළ බසින් පළවූ කෘති 30 කට ආසන්න ප්රමාණයක් (ග්රන්ථ 29ක්) සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇති සරත් ආනන්ද මහතාගේ විශිෂ්ටතම පරිවර්තන කාර්යයක් වන "වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා" කෙටිකතා සංග්රහය කේන්ද්ර කරගනිමින්, එළඹෙන ජුනි 07 වැනිදා විශේෂ "ලිට් රූම්" (Lit Room) සාහිත්ය සංවාදය දිග හැරීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කර ඇත.
ජී. ඒ. සරත් ආනන්ද මහතා විසින් සිංහල බසට පරිවර්තනය කරන ලද “වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා” කෙටිකතා සංග්රහය, හුදෙක් සාහිත්ය කෘතියක් පමණක් නොව, ශ්රී ලාංකේය සමාජයේ ගැඹුරුතම තුවාල සහ මානුෂීය කම්පනයන් ස්පර්ශ කරන කැඩපතකි.මෙම කෘතිය හුදෙක් එකම තේමාවකට ලියැවුණු තනි නවකතාවක් නොව, ලාංකේය දෙමළ සාහිත්යයේ අනන්යතාවය සහ එහි විවිධත්වය සිංහල පාඨකයා වෙත රැගෙන එන පරිවර්තිත දෙමළ කෙටිකතා එකතුවකි. මෙජී. ජී. සරත් ආනන්ද මහතා ප්රකටව සිටින්නේ උතුරු-නැගෙනහිර සහ වතුකරයේ ලාංකේය දෙමළ ජන ජීවිතය, ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය සහ සමාජයීය අරගල සිංහල සාහිත්ය සමාජයට සමීප කරවන සංවේදී පරිවර්තකයෙකු ලෙසයි. මෙම කෘතිය හරහා සිංහල සහ දෙමළ සාහිත්ය ක්ෂේත්ර දෙක අතර ශක්තිමත් සාහිත්යමය පාලමක් නිර්මාණය වේ.
කෘතියේ මූලිකම සහ ප්රබලම තේමාව වන්නේ අප සමඟ එකට ජීවත් වන, එහෙත් අප විසින් හඳුනා ගැනීමට අතපසු කරන ලද අපගේම සහෝදර ජනතාවගේ (දමිළ සහ මුස්ලිම් ප්රජාවගේ) හදවතේ රිද්මය සහ වේදනාව වටහා ගැනීමයි.ජාති හෝ ආගම් භේදවලින් ඔබ්බට ගිය, මිනිස්සුන් අතර පවතින සැබෑ ලෙන්ගතුකම සහ ආදරය මේ කෙටි කතා ඔස්සේ පාඨකයාගේ හදවත ස්පර්ශ කරමින් ලියා ඇත.
ප්රියදර්ශන දයාරත්නයන් සිය පෙරවදනෙහි සඳහන් කරන පරිදි, අප මේ සමීපතමයන්ගේ හද ගැහෙන රිද්මය හඳුනා නොගැනීමේ හෝ අතපසු කිරීමේ බිහිසුණු සහ වේදනාකාරී ප්රතිඵල ඉතිහාසය පුරා අත්විඳ ඇත්තෙමු. මෙම කෘතිය එම ආගන්තුකභාවය බිඳ දමා, ඔවුන්ගේ ආත්මීය ආඳෝනාවට සවන් දීමට සිංහල පාඨකයාට කෙරෙන ආරාධනාවකි. මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය වන්නේ ශ්රී ලාංකේය දමිළ ජීවිතයේ විවිධ පැතිකඩ නියෝජනය වන පරිදි කතා තෝරාගෙන තිබීමයි. යුද්ධයේ සෘජු බලපෑමට ලක්වූ දේශපාලනික හා සමාජයීය වටපිටාව මෙහිදී ගෙනහැර පායි..ඉන්දීය සම්භවයක් සහිත, තවමත් මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් සහ පහසුකම් වෙනුවෙන් සටන් කරන වතුකරයේ කටුක ජීවිතය. යුද්ධය සහ වෙනත් හේතූන් මත අවතැන්ව විදේශගතව ජීවත්වන, එහෙත් මව්බිමේ මතකය හදවතේ දරා සිටින මුස්ලිම් ප්රජාව සහ විදේශගත ලාංකේය දමිළ ජනයාගේ සංවේදී කතාන්දර මේ ඔස්සේ පාඨකයාට ලංකරයි.
කෘතියේ නම සහ එහි කවරයේ ඇති (තල් ගස් සහ යාල්/වීණා වාදනය කරන දරුවෙකුගේ සිතුවම) මඟින් යාපනය (යාල්පාණම්) සංස්කෘතික අනන්යතාවය සංකේතවත් කරයි. යාල් (වීණාව) යනු කලාවේ සහ සංස්කෘතියේ සංකේතයකි. යුධ ගිනි දැල් හෝ සමාජ පීඩනයන් මධ්යයේ වුවද, දෙමළ සාහිත්යය සහ කලාව තුළ ඇති මානුෂීය සුන්දරත්වය (වීණාවේ නාදය) රැගෙන යන උපමාර්ථයක් මෙයින් මතු කෙරේ.
"කන්යා අරණ" (මල්ලිකෛ සී. කුමාර්)
මෙම කෘතිය මතුපිටින් පෙනෙන කථාන්දරයට එහා ගිය, ශ්රී ලාංකීය සමාජ දේපාලනයේ සහ ආර්ථිකයේ අඳුරුතම පැතිකඩක් නිරාවරණය කරන කැඩපතකි. මෙම කතාවෙන් දිගහැරෙන්නේ ඉන්දියාවේ සිට ලංකාවට පැමිණ, පසුව විවිධ කඳවුරුවල දුක් විඳ, නව ජීවිතයක් අපේක්ෂාවෙන් "කන්යා අරණ" නම් කටුක දේශගුණයක් සහිත ප්රදේශයකට පදිංචියට එන වතුකරයේ මිනිසුන්ගේ ඛේදවාචකයයි. මෙහි එන 'නල්ලසාමිගේ' මරණය හරහා මිනිසෙකුට ජීවත් වීමට තබා, මියගිය පසු ගෞරවනීය ලෙස වැලලීමට මිනී පෙට්ටියක් තැනීමට හෝ භූමදානයට අවසර ගැනීමට පාලකයන් ඉදිරියේ විඳින්නට සිදුවන අප්රමාණ දුක් ගැහැට සංවේදීව නිරූපණය වේ. මළ සිරුර කර තබාගෙන කන්ද නැගීමේ සහ බැසීමේ අත්දැකීම, සමස්ත නිර්පාක්ෂික පීඩිත ජනතාවගේම ජීවන බර සංකේතවත් කරයි. "මාතෘ භූමියට ආවේ ජීවිතයට ආලෝකයක් ලැබේ යැයි විශ්වාසයෙනි. එහෙත් ඒ ආලෝකය?" යනුවෙන් නැගෙන ප්රශ්නය පාඨක හදවත පාරවන්නකි.
ජීවත්ව සිටියදී මූලික මිනිස් අවශ්යතා අහිමි වුණු මිනිසෙකුට, මියගිය පසුව පවා අවසන් ගෞරවය අහිමි වීම තරම් ඛේදවාචකයක් තවත් නැත. මිනී පෙට්ටියක් තැනීමට ලී සපයා ගැනීමට හෝ භූමදානයට අවසර ගැනීමට නිලධාරිවාදය සහ පාලකයන් ඉදිරියේ වැඳ වැටෙන්නට සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ, පවත්නා ක්රමය මගින් පීඩිතයා වඳ කරන්නේ ජීවත්ව සිටියදී පමණක් නොව මියගිය පසුවත් බවයි. මරණ සහතිකයක්, අවසර පත්රයක් ලබා ගැනීමට පීඩිතයාට සිදුවන වෙහෙස හරහා ලාංකීය රාජ්ය යාන්ත්රණයේ ඇති අසංවේදී බව මැනවින් නිරූපණය වේ. මළ සිරුර කර තබාගෙන කන්ද නැගීමේ සහ බැසීමේ දර්ශනය මෙම කතාවේ එන ප්රබලම සංකේතයයි.එය හුදෙක් නල්ලසාමිගේ මළ සිරුරේ බර නොවේ; පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ වතුකරයේ ජනතාව (සහ සමස්ත පීඩිත පන්තිය) තමන්ගේ කර මත පටවාගෙන යන දරිද්රතාවයේ, නිදහස අහිමිවීමේ සහ වෙනස්කොට සැලකීමේ බරයි. කන්දක් නැගීම අපහසුය. පීඩිතයාට සමාජයීය වශයෙන් ඉහළට යාමට ඇති බාධාවන්, මළ සිරුරක් වැනි අධික බරක් කර තබාගෙන කන්ද නැගීම වැනි අතිශය දුෂ්කර ක්රියාවක් බව මෙයින් හැඟවේ.
මාතෘ භූමියට ආවේ ජීවිතයට ආලෝකයක් ලැබේ යැයි විශ්වාසයෙනි. එහෙත් ඒ ආලෝකය?"
මෙම ප්රශ්නය සමස්ත කතාවේම ආත්මය බඳුය. "මාතෘ භූමිය" යන්න වතුකරයේ මිනිසුන්ට සංකල්පීය මුළාවකි. ඉන්දියාව ඔවුන්ගේ මව්බිම නොවීය; ලංකාව ඔවුන්ව "පරදේශිකයන්" ලෙස සැලකීය. දෙලොවක් අතර අත්හැරුණු ඔවුන් ආලෝකය සෙව්වේ අඳුරුම නිම්නයන්ගෙනි. කතුවරයා මෙම ප්රශ්නය පාඨකයා වෙත යොමු කරන්නේ වගකිවයුත්තන් කවුදැයි සිතීමට සලස්වමිනි. නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකාව ආර්ථික වශයෙන් ශක්තිමත් කිරීමට ප්රධානතම දායකත්වයක් සැපයූ වතුකරයේ ශ්රමිකයාට, අවසානයේ ඉතිරි වූ "ආලෝකය" කුමක්දැයි කෘතිය ප්රශ්න කරයි. කන්යා අරණ යනු නව ජීවිතයක්" අපේක්ෂාවෙන් ඔවුන් පැමිණෙන කන්යා අරණේ කටුක දේශගුණය, ඔවුන්ගේ ජීවිතවල ඇති නිසරු බව සහ රළු බව බාහිර පරිසරය හරහා ප්රතිසංවිධානය කර පෙන්වීමකි.
"වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා" (දීපචෙල්වන්)
මෙම කතාව යුද්ධයෙන් පසු බිඳ වැටුණු, වෙඩි උණ්ඩවලින් සිදුරු වූ කිලිනොච්චි නගරයේ පසුබිම මත ගොඩනැගෙන්නකි. යුද්ධයේ බිහිසුණු බව ලොවට පෙන්වන වීඩියෝ දර්ශන පෙළක් අතරේ, සියල්ල අහිමිව, කඳුළු පිරුණු දෑසින් හිස් අතින් යන මිනිසුන් අතර, "ආරුක්කු වීණාවක්" පමණක් සුරක්ෂිතව උස්සාගෙන යන කුඩා දරුවෙකුගේ රූපය ලන්ඩනයේ සිට පැමිණි රෝහිත්ගේ නින්ද බිඳ දමයි.මෙහි ඇති ආරුක්කු වීණාව හුදෙක් සංගීත භාණ්ඩයක් පමණක් නොවේ; එය යාපනයේ (යාල්පාණම්) ඓතිහාසික, සංස්කෘතික අනන්යතාවයේ සංකේතයයි. යුද්ධයකදී මිනිසුන්ගේ ජීවිත, නිවාස, නීතිය සහ දේශපාලනය විනාශ වී යා හැකි වුවද, සංස්කෘතිය, කලාව සහ මනුෂ්යත්වයේ සුන්දරත්වය (වීණාවෙන් සංකේතවත් වන) විනාශ කළ නොහැකි බවත්, එය අනාගතය වෙත රැගෙන යන්නේ දරුවන් විසින් බවත් මෙමගින් මනාව පසක් කරයි.ජීවිතයත් මරණයත් අතර සටනකදී, කෑම බීම හෝ වස්තුව වෙනුවට දරුවා කලාව සහ තමන්ගේ සංස්කෘතික මුල් රැකගන්නට දරන උත්සාහය අතිශය ප්රබල රූපකයක් ලෙස ලේඛකයා භාවිත කර ඇත.
" මම බී බී සී එකට ආපු වීඩියෝ බල බලා හිටියෙ. ඒ දර්ශන දැකල හිත කැළඹුණා. මේ ලෝකෙ දකින්න ලැබෙන දුක්බර ම දර්ශන ඒ. දෙමළ මිනිස්සුන්ව අපි අපේ මිනිස්සු විදියට දැක්කෙ නෑ නේද කියන සිතුවිල්ල මාව පීඩාවට පත් කළා. වෙන රටවල නම් රජයක් මේ වගෙ දේවල් කරන්නෙ විදේශිකයො ඉලක්ක කරගෙන. මිනිස්සු කුඩා දරුවො ද වැඩිහිටියොද කියල වෙනසක් නැතුව මැරිල ගිහින් තිබුණ. හැම තැනම මළ කඳනුයි යුද්දෙ මහ දුමාරයයි. මම ඒ වීඩියෝ බල බල හිටියෙ. ඒ අතරෙ පොඩි දරුවෙක් දැක්ක. කාගෙවත් අත්වල මොකුත් තිබුණෙ නෑ. කඳුළු පුරෝගෙන හිස් අතින් යනව. යන තැනක්වත් දන්නැතුව යනඒ මිනිස්සු අතරෙ අර දරුව විතරක් ආරුක්කු වීණාවක් උස්සගෙන ගියා. ඒක දැකපු මොහොතෙ ඉඳන් ඒ කොල්ල මගේ නින්ද බිඳල දැම්ම. ඔහු කවුද? ඒ වීණාවයි ඔහුයි අතරෙ තියෙන සම්බන්ධය මොකක්ද...
දීපචෙල්වන් ලේඛකයාගේ, "වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා" කෙටිකතාවේ එන වඩාත්ම සංවේදී, කතාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්යය සනිටුහන් කරන ප්රකාශනයයි. බීබීසී මාධ්යවේදී රෝහිත් ගුණරත්නගේ මුවින් පිටවන මේ වදන් පෙළ තුළ මුළු මහත් යුද්ධයක ඛේදවාචකය සහ කලාකරුවෙකුගේ ආත්මය කැටිව තිබේ. රෝහිත් පවසන "දෙමළ මිනිස්සුන්ව අපි අපේ මිනිස්සු විදියට දැක්කෙ නෑ නේද..කියන සිතුවිල්ල මාව පීඩාවට පත් කළා.." යන සිතුවිල්ලෙන් පෙනෙන්නේ දකුණේ බහුතරයක් සමාජය තුළ පැවති දෘෂ්ටිවාදාත්මක බිඳවැටීමයි. යුද්ධය විසින් මනුෂ්යත්වය යටපත් කර, මිනිසුන්ව "අපේ" සහ "ඔවුන්ගේ" ලෙස බෙදා වෙන් කර තිබූ ආකාරයත්, මාධ්ය පටල හරහා සැබෑ මිනිස් දුක දකිද්දී ඇතිවන ඒ සාතිශය පශ්චාත්තාපයත් රෝහිත්ගේ චරිතය හරහා ලේඛකයා මතු කරයි.දෙමළ මිනිස්සුන්ව අපි අපේ මිනිස්සු විදියට දැක්කෙ නෑ " යනුවෙන් ඔහු කරන ප්රකාශය මුළු කතාවේම දේශපාලනික පදනමයි. යුද්ධය විසින් නිර්මාණය කරන ලද "අපේ" සහ "ඔවුන්ගේ" යන බෙදීම මානුෂීය ඇසකින් බිඳ දමන්නට රෝහිත් උත්සාහ කරයි. බිරිඳ අහිමි, දරුවන් නැති රෝහිත්, මේ අනාථ දෙමළ දරුවා තමාගේ කරගෙන ලන්ඩනයට රැගෙන යාමට සිහින මවන්නේ ජාතිවාදී වෛරයට සාහිත්යයෙන් දෙන කදිම පිළිතුරක් ලෙසිනි.
ඒ කොල්ල මගේ නින්ද බිඳල දැම්ම" යන්නෙන් අදහස් වන්නේ සාමාන්ය මිනිස් හෘද සාක්ෂිය අවදි කිරීමයි. යුද්ධයේ කුරිරුකම හමුවේ වුවද විනාශ කළ නොහැකි වූ මානුෂීය සුන්දරත්වයක්, බලාපොරොත්තුවක් ඒ දරුවා සහ වීණාව තුළ තිබේ. ඔහු කවුද, ඒ වීණාව සමඟ ඇති සබැඳියාව කුමක්දැයි සෙවීමට රෝහිත් ලංකාවට එන්නේ ඒ නිසාය. මෙම දෙබස් ඛණ්ඩය මුළු කෙටිකතාවේම ජීව ගුණයයි. යුධ ගිනිදැල්, මළසිරුරු සහ දුමාරය මැදින් වුවද, මනුෂ්යත්වයේ සහ කලාවේ සියුම් නාදය (වීණාව) අනාගතය වෙත රැගෙන යන්නේ "දරුවෙකු" විසින්ම වීම සුවිශේෂී කරුණකි. මන්ද, දරුවා යනු අනාගතයේ බලාපොරොත්තුවයි."
මෙහිදී කතුවරයා සංකේත ඇසුරින් ලබා දෙන පණිවිඩය අපුර්වය.
කිලිනොච්චියේ නාමපුවරුවේ වෙඩි උණ්ඩ සිදුරු අතර දෙමළිච්චන් (කුරුල්ලන්) පියාපත් සැලීම සහ කොටි ලාංඡනයේ පනින දෙපා පමණක් ඉතිරි වීමෙන් සංකේතවත් කරන්නේ දේශපාලනික බලඅරගල අවසන් වුවද සොබාදහම සහ ජීවිතය තවමත් ඉතිරි වී ඇති බවයි. කතාව අවසානයේ සඳ ද ආරුක්කු වීණාවක් මෙන් වක ගැසී තිබීමෙන් පෙන්වන්නේ රෝහිත්ගේ මරණය සහ මේගවණ්ණන්ගේ අනාථභාවය පිළිබඳ විශ්වයම හඬා වැටෙන බවයි.
කතාවේ අවසානය අතිශය ශෝකාන්තයකි. මුළු කතාව පුරාම පාඨකයා සහ රෝහිත් අපේක්ෂා කරන්නේ මේ දරුවා සහ රෝහිත්ගේ හමුවීමයි. දරුවා (මේගවණ්ණන්) සත්තියන් සොයා පැමිණෙන්නේ රෝහිත් ලන්ඩනයට ගිය පසුවයි. රෝහිත්ට දරුවා හමුවූ බව ලිවීමට සත්තියන් ලැප්ටොප් එක දිග හරිද්දීම දකින්නේ "රෝහිත් දිවියෙන් සමුගනියි" යන පුවතයි.
තමන් සොයා ආ, තමන්ට නව ජීවිතයක් දෙන්නට සිටි "සිංහල මාමා" තමා හඳුනාගැනීමටත් පෙර මියගිය බව දැනගත් විට මේගවණ්ණන් වීණාව වයයි. නමුත් එහි නාදය සුන්දර නැත.
"නහර වැල් කපන ලද මිනිසකුගේ හඬක් ලෙස එහි නාදය විකෘති වී ඇසුණි."
මෙමඟින් ලේඛකයා කියා පාන්නේ යුද්ධය විසින් තුවාල කරනු ලැබූ සමාජයක, සහජීවනයේ සහ මානුෂීයත්වයේ නාදය (වීණා නාදය) ද විකෘති වී ශෝකජනක වී ඇති බවයි.. දීපචෙල්වන් මෙම කෙටිකතාව තුළින් පෙන්වා දෙන්නේ යුද්ධය නතර වුවද, මිනිස් සිත් තුළ ඇතිවන මානසික පීඩාවන් සහ තුවාල සුව වීමට තවත් දශක ගණනාවක් ගතවන බවයි.
"වීදි පරඬැල්" (එම්. රීෂාන් ෂෙරීෆ්)
එම්. රීෂාන් ෂෙරීෆ්ගේ "වීදි පරඬැල්" කෙටිකතාව ඇසුරින්, සංවිධානාත්මක යාචක ව්යාපාරයක ඇති අතිශය අශීලාචාර සහ අනුකම්පාවිරහිත ඇතුළාන්තය (The Dark Underbelly of the Begging Racket) මනෝවිද්යාත්මක හා සමාජයීය ස්ථරයන් ඔස්සේ මෙසේ විග්රහ කළ හැකිය.
මිනිස් අසරණභාවය සහ ශාරීරික විකෘතිතා වෙළඳ භාණ්ඩකරණය කිරීම
කතාවේ එන යාචක නියෝජිතයන් අතර වයස අවුරුදු 19ක පුෂ්පමාලාට දැඩි ඉල්ලුමක් පවතී. ඊට හේතුව ඇගේ කළු පැහැති සිරුර, නාසය තෙක් විවර වූ උඩු තොල සහ වක් වූ අතයි. මෙම බාහිර විකෘතිතා නිසාම සාමාන්ය යාචකයෙකුට වඩා ඇගෙන් ලැබෙන ආදායම වැඩි බැවින් ව්යාපාරය තුළ ඇගේ "කුලිය" ද ඉහළ දමා ඇත. මිනිස් ශරීරයක ඇති අවාසනාවන්ත විකෘතිතා, ව්යාපාරික ලාභාංශ උපයන මෙවලම් ලෙස දකින සාතිශය දරුණු මානසිකත්වයක් මෙයින් හෙළි වේ.
යාචක ව්යාපාරයේ මූලිකම පදනම වන්නේ මිනිසුන්ගේ ශාරීරික දුර්වලතා සහ අනුකම්පාව මුදල් ඉපයීමේ "ප්රාග්ධනය" බවට පත්කර ගැනීමයි.
ළමා හා මානුෂීය අයිතිවාසිකම් දරුණු ලෙස උල්ලංඝනය කිරීම එමෙන්ම යාචක ව්යාපාරය තුළ දරුවන් යනු හුදෙක් පාරිභෝගිකයන් ආකර්ෂණය කරගන්නා "ප්රදර්ශන භාණ්ඩ" පමණි.
මරණය පවා ලාභ උපයන අවස්ථාවක් කරගැනීම.
කෙටිකතාවේ කූටප්රාප්තිය හරහා යාචක ව්යාපාරයේ ඇති අතිශය අමානුෂීය සහ නින්දිත ඇතුළාන්තය නිරූපණය වේ.මළ සිරුර "රන් බිත්තර දමන තාරාවෙකු" වීම දින කිහිපයක් රෝගාතුරව සිටි අටමස් ළදරුවා අලුයම මියගිය බව දැනගත් විට, ඒජන්ට් කාරයා මුලින් ළතැවෙන්නේ වෙසක් පෝය දින සිඟමන් යැදීමට දරුවෙකු නැතිවීම ගැනයි. නමුත් මියගිය දරුවාගේ මව රුපියල් දෙදහසකට මළ සිරුර කුලියට දීමට කැමති වූ විට ඒජන්ට් කාරයා එය දකින්නේ මහඟු ව්යාපාරික අවස්ථාවක් (Business Opportunity) ලෙසයි. මළ සිරුරකට කිරි දීමට, රෙදි මාරු කිරීමට හෝ තේ වතුර දීමට අනවශ්ය නිසා, එය "කිසිදු කරදරයක් නැති, බෝනික්කෙකු වැනි, රන් බිත්තර දමන තාරාවෙකු" ලෙස ඔහු උපකල්පනය කරයි. මිනිස් ජීවිතයක මරණය සහ මළ සිරුරේ ගෞරවය මුදලට යට කරන නරුමවාදී (Cynical) ව්යාපාරික මානසිකත්වය මෙතැනදී මනාව පැහැදිලි වේ.
උත්සව සහ ආගමික පූජනීයත්වයේ වාණිජකරණය
වෙසක් පෝය හෝ වෙනත් ආගමික උත්සව ළඟා වන විට, කොළඹ මුඩුක්කුවල සිටින යාචකයන් මුළුමනින්ම මිලට ගන්නා ඒජන්ට්වරු, ඔවුන්ව මහනුවර, අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව හෝ කතරගම වැනි පූජනීය ස්ථාන කරා වෑන් රථවලින් ප්රවාහනය කරති
සූරාකෑමේ ධුරාවලිය සහ ශ්රම මංකොල්ලය
පුෂ්පමාලා වැනි යාචකයන් මාසයකටත් වඩා වැඩි කාලයක් පූජනීය ස්ථානවල දුක් විඳ විශාල මුදලක් උපයා දුන්නද, අවසානයේ ඒජන්ට් කාරයා ඇයට දෙන්නේ රුපියල් 1000ක් හෝ 2000ක් වැනි සුළු මුදලකි. ඉතිරි කොටස හිමිවන්නේ මුඩුක්කුවේ සිටින ප්රධාන ඒජන්තවරුන්ට සහ යාචක නියෝජිතයන්ටයි. යාචකයා යනු මෙම දැවැන්ත කළු සූරාකෑමේ ජාලය ඇතුළත සිටින, තමන් උපයන ධනයේ අයිතිය අහිමි කරන ලද, වහලෙකු හා සමාන අසරණයෙකු පමණි.
"වීදි පරඬැල්" කෙටිකතාව හරහා ලේඛකයා සමාජයට නිරාවරණය කරන්නේ අප දිනපතා මහමඟ දකින අහිංසක යාචකභාවය පිටුපස ඇති, මනුෂ්යත්වය සහ සදාචාරය මුළුමනින්ම තුරන් වූ, නීතිවිරෝධී මෙන්ම අතිශය සංවිධානාත්මක "යාචක මාෆියාවේ" බියකරු ඇතුළාන්තයයි.
පුෂ්පමාලා යනු කුඩා කල සිටම දරුණු මානසික කම්පනයන්ට මුහුණ දුන් තැනැත්තියකි. මනෝවිද්යාත්මකව බලන කල, ඇය දරුණු ලෙස පශ්චාත් ව්යසන ආතතියෙන් පෙළෙන බව පැහැදිලි වේ.ඇයට ප්රශ්නයක් වී ඇත්තේ කිසිවක් අමතක කර දැමීමට නොහැකි වීම සහ පුංචි පුංචි කාරණා පවා මතකයේ රැඳී තිබීමයි. ඇය ඒවා අමතක කිරීමට අඛණ්ඩව උත්සාහ කළත් එය සාර්ථක වන්නේ නැත. කුඩා කල ඇගේ පියා පොලිස් පහරදීමෙන් මියගිය අයුරුත්, ඇගේ නිවසේ (ගබ්සා කිරීම් නිසා) තැන්පත් කර තබන මළ සිරුරුවල කටවල් රෙදි කඩින් වසා තිබුණ ද, ඔවුන් සිහිනෙන් විලාප නඟන හඬ ඇයට ඇසෙයි. මේ හේතුවෙන් ඇයට රාත්රියට නින්ද නොයන අතර, මෙය කම්පන සහගත අත්දැකීම් නිසා මනස අසමතුලිත වීමේ ප්රධාන ලක්ෂණයකි.
"කතාවේ වඩාත්ම සංවේදී මනෝවිද්යාත්මක අවස්ථාව මතු වන්නේ ඇය මියගිය දරුවා (මළ සිරුර) දෑතට ගෙන හැසිරෙන ආකාරය තුළිනි."
මියගිය අටමස් ළදරුවා කුලියට ගෙන, දවස පුරා උකුළේ තබාගෙන සිටින ඇය, පසුව දන්සලෙන් කෑම ගැනීමට යද්දී එම මළ සිරුර පපුවට තබා වැළඳ ගෙන නැළවිලි ගීයක් මුමුණයි. ඒ මොහොතේ ඇගේ යටි සිත තුළ අපූර්ව මානසික විපර්යාසයක් සිදු වේ. තමා ඉදිරියෙන් යන නපුරු ඒජන්ට් කාරයා තමාගේ සැමියා ලෙසත්, උකුළේ සිටින මළ සිරුර තමන් දෙදෙනාගේ දරුවා ලෙසත් ඇයට හැඟෙන්නට ගනියි. කුඩා කල සිටම පවුලක ආදරය, රැකවරණය නිසි ලෙස නොලද, සමාජයෙන් කොන් වූ ගැහැනියකගේ මනස, තාවකාලිකව හෝ සාමාන්ය පවුල් ජීවිතයක "මනසින්" මවාගනිමින් මායාමය සැනසීමක යෙදෙන ආකාරය මෙයින් නිරූපණය වේ
එමෙන්ම පුෂ්පමාලා වයස අවුරුදු 4 සිටම සිඟමන් යැදීමට පුරුදු වූ තැනැත්තියකි. දීර්ඝකාලීන වෘත්තීය අත්දැකීම් නිසා ඇගේ යටි සිත ඉතා තියුණු ලෙස වර්ධනය වී ඇත . පන්සලට එන ඕනෑම පුද්ගලයෙකු දකිත්ම, ඔහුගෙන් සිඟමනක් ලැබේද, ලැබෙන ප්රමාණය කොපමණද යන්න තක්සේරු කිරීමට ඇගේ යටි සිතට පුළුවන. එය කිසිවිටෙකත් වැරදෙන්නේ නැත. බාහිර ලෝකය දෙස අවධානයෙන් සිටීමෙන් ඇය ලබාගත් මේ සංජානන හැකියාව ඇගේ පැවැත්ම තීරණය කරන සාධකයකි."වීදි පරඬැල්" කතාවේ පුෂ්පමාලා යනු බාහිර ලෝකයෙන් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් වුවද, තම මනස ඇතුළතින් මතකයන් සමඟ නිරන්තර අරගලයක යෙදෙන, අවසානයේ මළ සිරුරක් හරහා හෝ මාතෘත්වයේ සහ පවුල් ජීවිතයක ආස්වාදයක් මවාගනිමින් ජීවිතය දෙස බලන අතිශය සංකීර්ණ මානසිකත්වයක් සහිත චරිතයකි.
කෘතිය පුරාම දිවෙන්නේ දේශපාලන ලේබල්වලින් ඔබ්බට ගිය පරම මනුෂ්යත්වයයි. යුද්ධයේ හෝ පාලකයන්ගේ කෲරත්වය හමුවේ පීඩාවට පත් වන්නේ සාමාන්ය අහිංසක මිනිසුන් බවත්, ඔවුන්ගේ වේදනාවේ පාට සහ කඳුළුවල රසය එක හා සමාන බවත් මෙම පරිවර්තන කෘතිය අපට කියා දෙයි. දේශසීමා, ජාති හෝ ආගම් භේදවලින් තොරව මිනිසා මිනිසා ලෙස දැකීමේ නැවුම් හැඟීමක් පාඨකයා තුළ ජනිත කිරීමට මෙහි එන නිර්මාණ සමත් වේ.
නිගමනය
කතා 10න් 8ක්ම ලාංකේය පොළොව මත සිදුවන ඒවා වීම නිසා දකුණේ (සිංහල) පාඨකයාට මෙහි එන චරිත ආගන්තුක නොවේ. වතුකරයේ කඳුකර පරිසරය, යාපනයේ තල් අරණ, කොළඹ රජයේ කාර්යාල හෝ වීදි කොනක සිටින හිඟන ගැහැනිය මේ හැම කෙනෙක්ම අප දිනපතා දකින, නමුත් ඔවුන්ගේ භාෂාමය බාධකය නිසා අපට මෙතෙක් කියවාගත නොහැකි වූ "අපේම මිනිසුන්" ය.
යුද්ධයෙන් ඔබ්බට ගිය මානුෂීය ගැටලු, සමාජ විෂමතා සහ සංස්කෘතික ගැටුම් සිංහල පාඨකයාට සමීප කරවීමෙන්, ජී. ජී. සරත් ආනන්දයන් ජාතීන් අතර සහජීවනය උදෙසා නිශ්ශබ්ද, එහෙත් අතිශය ප්රබල සාහිත්යමය මෙහෙවරක් ඉටුකර ඇත.ජී. ඒ. සරත් ආනන්දයන්ගේ මෙම පරිවර්තන ප්රයත්නය හුදෙක් භාෂාමය කාර්යයක් නොව, ජාතීන් අතර සහයෝගීතාවය සහ සංවේදීතාවය ගොඩනැගීම වෙනුවෙන් කලාවෙන් කරන ලද උදාර මෙහෙවරකි. “වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා” යනු කියවා අමතක කර දැමිය හැකි පොතක් නොව, කියවා හමාර වූ පසුව ද පාඨක මනස තුළ මානුෂීය කම්පනයක් සහ ස්වයං-විවේචනයක් ඉතිරි කරන, හදවතින්ම වැළඳගත යුතු අග්රගණ්ය සාහිත්ය නිර්මාණයකි.
මෙම සංවාද මණ්ඩපයේදී "වීණාවක් රැගෙන ගිය දරුවා" කෙටිකතා සංග්රහයේ අන්තර්ගත දමිළ ප්රජාවගේ අනන්ය සංස්කෘතික ලක්ෂණ, යුද්ධය හේතුවෙන් ඔවුන් මුහුණ දුන් සමාජීය හා මනෝවිද්යාත්මක ගැටලු මෙන්ම පශ්චාත් යුද සමයේ ඔවුන්ගේ ජීවිතවල ඉරණම පිළිබඳව පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය. දීපචෙල්වන්, ආර්. එම්. නෞෂාද්, එම්. රීෂාන් ෂෙරීෆ් වැනි ප්රවීණ දමිළ සහ මුස්ලිම් ලේඛකයන්ගේ කෙටිකතා රැසක් මෙම කෘතියට අන්තර්ගත වන අතර, ඒවායින් සමාජයේ විවිධ පැතිකඩයන් නිරූපණය කෙරේ.
මෙම සාහිත්යමය කතාබහ වඩාත් අර්ථාන්විත සහ බහුමානීය එකක් කිරීම සඳහා ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයන් දෙදෙනෙකු සම්පත්දායකයින් ලෙස එක් වේ.
සිවගුරු මහතා
සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්රීසි යන ත්රිභාෂාවන් පිළිබඳව හසළ දැනුමක් ඇති ප්රවීණ භාෂා සහ කතා පරිවර්තකයෙකු මෙන්ම මෙරට සාම ක්රියාධරයෙකි. ඔහු විසින් කෘතියේ එන භාෂාමය සූක්ෂ්මතාවන් සහ ජාතික සහජීවනය උදෙසා පරිවර්තන සාහිත්යයෙන් ලැබෙන දායකත්වය විග්රහ කරනු ඇත.
අෂ් ෂේක් අල් හාෆිල් නාසික් ෆාරුක් මදනි මෞලවිතුමා
සෞදි අරාබියේ මදීනා නුවරින් අරාබි භාෂාව සහ අරාබි සාහිත්යය පිළිබඳ ශාස්ත්රවේදී (BA Hons) උපාධිය ද, කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ පාලි හා බෞද්ධ අධ්යයන අංශයෙන් ශාස්ත්රපති (MA) උපාධිය ද ලබා ඇති මෙතුමා, ශ්රී ලාංකේය මුස්ලිම් ලේඛකයන්ගේ කෙටිකතා සහ ඔවුන් සමාජ යථාර්ථය සිය නිර්මාණවලට නඟා ඇති ආකාරය පිළිබඳව විශේෂ විද්වත් විචාරයක් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
භාෂාවේ සීමාවන් බිඳ දමමින් මනුෂ්යත්වයේ නාද රටාවන් එකිනෙකාට හඳුන්වා දෙන මෙම අපූර්ව සාහිත්යමය සංවාදය, මෙරට සහජීවනය අගයන සියලුම පාඨකයන්ට මෙන්ම සාහිත්ය ලෝලීන්ට ද විවෘත, හරවත් අත්දැකීමක් වනු නොඅනුමානය.
