‌විවිධ විෂය මානයන් ඔස්සේ ගවේශනය කිරීමට කැමති, ඒ තුලින් සමාජයට යහපත් පණිවිඩයක් දීමට උත්සහ කරන දෝණි

My photo
Ratnapura, Sabaragamuwa, Sri Lanka
පොතට ආදරය කරන ,සංගීතයට ආදරය කරන ඉංග්‍රිසි ගුරුවරියක්.ගී පද රචිකාවක්. පොත් විචාරකයෙක්. විශේෂාංග නිර්මාණකාරිණියක්. දැනුම බෙදන්නියක්.

Thursday, April 18, 2024

Nostlagia


 Dreams at the grandmother's house

 in the village under the spring drops,

Let there be old walls here, and the door will creak in places.

Our old dreams were born everywhere.

Friday, April 12, 2024

ඇමසන් වනයේ සැඟවුණු රහස් 1.




ඇමසන් වනාන්තරයේ ගැඹුරින් බාහිර ලෝකය සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැති ගෝත්‍ර තිබේ. බොහෝ අය නූතන ජීවිතය ගැන යම් දුරකට දනිති. අවාසනාවකට මෙන්, බොහෝ අය නීති විරෝධී දැව කැපීම සහ පතල් කැණීම් සිදු කරයි.

එහෙත් මානව විද්යාඥයින් තවමත් ඔවුන් ජීවත් වන ආකාරය ගැන බොහෝ දේ දන්නේ නැත. ඈත කැලෑවෙන් පිටතට යන විට, මෙම ගෝත්‍ර අතිශයින් හුදකලා වී ඇත. වඩාත්ම දුරස් වූ කණ්ඩායම්වලින් එකක් වන්නේ පිරිප්කුර ය. ඔවුන්ගේ ප්‍රජාව, බ්‍රසීලයේ බටහිර වල් ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇති අතර, මෑත අතීතයේ සාමාජිකයින් 20 ක් පමණ සිටියහ.

ඔවුන්ගේ අසල්වැසියන් පවා ඔවුන් ගැන වැඩි යමක් දන්නේ නැත. ඔවුන්ගේ සංචාරක ජීවන රටාව හේතුවෙන් අසල පිහිටි Gavião ගෝත්‍රිකයන් ඔවුන්ව "සමනල මිනිසුන්" ලෙස හඳුනයි. බ්‍රසීලයේ නිලධාරීන් ඔවුන්ගේ දුෂ්කරතා ගැන මුලින්ම දැනගත්තේ 1998 දී පමණි. ඒ අවුරුද්දේ පිරිප්කුරා මිනිස්සු දෙන්නෙක් ලෙඩක් හැදිලා ඉස්පිරිතාලෙට යන්න කැලේ දාලා ගියා. රැඳී සිටින අතරතුර, සතුරු ආක්‍රමණික කණ්ඩායමක් තම සගයන් බොහෝමයක් සමූලඝාතනය කළ ආකාරය ඔවුහු වෛද්‍යවරුන්ට පැවසූහ.

සමූහයේ අඩු සංඛ්‍යාව නිසා කලබල වූ බ්‍රසීලියානු විනිසුරුවරයෙක් අවසානයේ 2021 දී පියවර ගත්තේය. ඔහු පිරිප්කුර සඳහා ඉඩම් අක්කර 600,000ක් වෙන් කරන ලෙස FUNAI දේශීය දේශීය ආයතනයට නියෝග කළේය. නූතන ජීවිතයෙන් මිදීමට ගෝත්‍රයට ප්‍රමාණවත් ඉඩක් තිබීම බලාපොරොත්තුවයි. කෙසේ වෙතත්, කනස්සල්ල බොහෝය.

නීති විරෝධී ලෙස දැව කැපීමේ චෝදනාව මෙම ජනතාව වෙතට තල්ලු වෙමින් පවතී.සිදුවන වන විනාශය ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයන්ට ප්‍රචණ්ඩත්වය, අසනීප සහ මරණය ගෙන දී ඇත.

සෑම වසරකම ඔවුන්ගේ ජීවන රටාව වඩාත් තර්ජනයට ලක් වේ. ඔවුන්ගේ හුදකලාව නීති විරෝධී කර්මාන්ත ආක්‍රමණයෙන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත. අනෙක් අතට, මානව විද්‍යාඥයින් කනස්සල්ලට පත්ව සිටින්නේ පිරිප්කුර ඇත්ත වශයෙන්ම ජීවත් වන ආකාරය ඔවුන්ට කිසිදා නොතේරෙනු ඇති බවයි. ලෝකයේ වඩාත්ම අද්විතීය සහ හුදකලා සංස්කෘතියක් පිළිබඳ තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය ඉක්මනින් සදහටම නැති වී යා හැකිය.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

සියුම් චිත්ත වේගයන් (Melancholy) සාහිත්‍යයේ දී අපට වැදගත් වන අයුරු.









මෙම ලිපියෙන් අපට අවශ්‍ය වන්නේ සෞන්දර්යාත්මක හැඟීමක් ලෙස ශෝකයේ අදාළත්වය සහ වැදගත්කම පෙන්වීමටයි. කලා කෘති සමඟ අප බැඳෙන විට ශෝකය විසල්  භූමිකාවක් ඉටු කරයි, එය ස්වභාවික පරිසරයට සම්බන්ධ වන  අපගේ සමහර සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රතිචාරවල ද පවතී. Melancholy සෞන්දර්යාත්මක හැඟීම් සලකා  බැලීම් හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති සෞන්දර්යාත්මක සන්දර්භවල පමණක් නොව, ශෝකයට හේතු වන එදිනෙදා තත්වයන් තුළද ක්‍රියාත්මක වේ. නමුත් ශෝකයේ සංකීර්ණත්වය, එහි සිත් ඇදගන්නා සුළු බව, එය සෞන්දර්යාත්මක හැඟීමක් ලෙස සැලකිය හැකි යැයි තවදුරටත් සිතීම යෝජනා කරයි. මේ සඳහා, අපි තර්ක කරන්නේ එය ශෝකයේ සුවිශේෂී චරිතය, එහි ද්විත්ව චරිතය සහ දුක සහ මානසික අවපීඩනයෙන් ඇති වෙනස්කම්, එය සෞන්දර්යාත්මක චිත්තවේගයක් ලෙස වෙන්කර හඳුනා ගැනීමයි.

චිත්තවේගයන් සහ කලාව පිළිබඳ ගැටලුව සාකච්ඡා කරන විට, මෑතකාලීන දාර්ශනිකයන් එය බොහෝ විට සන්දර්භ දෙකකින් සලකා ඇත 
- සංගීතය සහ ප්‍රබන්ධ.


 සංගීතය,  පහසුවෙන් නිර්වචනය කළ හැකි ප්‍රස්තුත අන්තර්ගතයක් නොමැති ,මිනිස් චිත්තවේගයන් වඩාත් ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කරන කලා ආකෘතියකි; අපගේ බටහිර සම්ප්‍රදාය තුළ ඇතැම් ආකාරයේ චලනයන් 'දුක්' ලෙසත් තවත් ඒවා 'ප්‍රීතිමත්' ලෙසත් විස්තර කිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් වන අතර, යම් ආකාරයකට සංගීත ඛණ්ඩයකට සවන් දෙන විට මෙම හැඟීම් දැනීම සුදුසු ය. ගැටලුව වී ඇත්තේ සංයුතිය සහ එය ප්‍රකාශ කිරීමට යැයි කියන හැඟීම් අතර සම්බන්ධය වඩාත් නිශ්චිතව නිරූපණය කරන්නේ කෙසේද යන්නයි. 

ප්‍රබන්ධවලට අපගේ ප්‍රතිචාරයේ පෙනෙන පරස්පරතාව නිසා ප්‍රබන්ධ සහ චිත්තවේග පිළිබඳ ප්‍රශ්නය පෙරමුණ ගෙන ඇත.
         නිදසුනක් ලෙස, චිත්තවේගයේ වස්තුව සැබෑ එකක් නොව ප්‍රබන්ධයක් පමණක් බව අප දන්නා විට ප්‍රබන්ධ වීරයකුගේ හෝ වීරවරියකගේ ඉරණම පෙරළෙන ආකාරයෙන්  සිතීමට  අප පෙලඹෙන්නේ ඇයි? මෙම සන්දර්භයන් තුළ සලකා බලනු ලබන චිත්තවේගයන්, තරමක් සරල හා සංකීර්ණ නොවූ, උදාහරණයක් ලෙස, ප්‍රීතිය, දුක සහ විශේෂයෙන් ප්‍රබන්ධ සම්බන්ධයෙන් ගත්කල  එහි විවිධ මට්ටම්වල භීතිය, භීතිය  ලෙස  අන්තයක් ලෙස ඇත.


 මෙම ආකාරයේ චිත්තවේගයන් කලාව සහ චිත්තවේගයන්ගෙන් පැන නගින සමහර තාර්කික හා දාර්ශනික ගැටළු වෙත යොමු වන අතර, මෙම හැඟීම්වල ස්වභාවය පිළිබඳව ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු කර නොමැති බව  අවබෝධ කරගෙන  ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙයින් අදහස් කරන්නේ, තවත් බොහෝ වැදගත් හා රසවත් චිත්තවේගීය ගුණාංග නොසලකා හැර ඇති බවයි. 

 උදාරත්වය යනු නොසලකා හරින ලද මෙම චිත්තවේගීය ගුණාංගවලින් එකකි, නමුත් එය නව-කාන්ටියානු සෞන්දර්යය තුළ කුඩා ප්‍රබෝධයක් දක්නට ලැබේ. සමහර පැතිවලින් උදාරත්වයට සමාන තවත් චිත්තවේගීය ගුණාංගයක් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අමතක වී ඇත.


 Melancholy යනු උත්කෘෂ්ටත්වයට වඩා අඩු සංකීර්ණ සංසිද්ධියක් නොවන අතර බොහෝ කලා කෘතිවල එය ඉටු කිරීමට කාර්යභාරයක් ඇත. දර්ශනයේ සහ සාහිත්‍යයේ ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බලන විට, මාතෘකාව ස්පර්ශ වන පරිච්ඡේද තිබේ. 

ශෝකය පිළිබඳ බොහෝ අධ්‍යයනයන් ඇත, නමුත් සංකල්පයේ තිරසාර ප්‍රතිකාර 'සායනික' විය, එහිදී එය මූලික වශයෙන් මානසික රෝගයක් හෝ ප්‍රමුඛ ස්වභාවයක් සමඟ සමාන වේ. රොබට් බර්ටන්ගේ සම්භාව්‍ය, The Anatomy of Melancholy (1621),එහි විෂය පථය සායනික අර්ථ දැක්වීමට වඩා පුළුල් බැවින් එය එක් ව්‍යතිරේකයකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉතා වෙනස් සහ විවිධ ගිණුම්වල ශෝකය පැහැදිලිවම සෞන්දර්යාත්මක සලකා බැලීම්වලට සම්බන්ධ නොවේ (සමහර විට සමහර කාව්‍ය කෘතිවල හැර).



සෞන්දර්යාත්මක හැඟීමක් ලෙස ශෝකයේ අදාළත්වය සහ වැදගත්කම පෙන්වීමට අපට අවශ්‍යය. කලා කෘති සමඟ අපගේ හමුවීම්වලදී ශෝකය බොහෝ විට භූමිකාවක් ඇති අතර, එය ස්වභාවික පරිසරයට අපගේ සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රතිචාරවල ද වැදගත් විය හැකිය. 

නමුත් ශෝකයේ සංකීර්ණත්වය, එය තුළම සිත් ඇදගන්නා සුළු බව, තවත් අදහසක් යෝජනා කරයි . මලානිකත්වය සෞන්දර්යාත්මක හැඟීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. 

Melancholy සෞන්දර්යාත්මක සලකා බැලීම් වලදී  හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති සෞන්දර්යාත්මක සන්දර්භවල පමණක් නොව, ශෝකයට හේතු වන එදිනෙදා තත්වයන් තුළද ක්‍රියාත්මක වන ලෙස ආරාධනා කරයි. එය ශෝකයේ විශේෂ චරිත ලක්ෂණය  වන අතර එය දුක, ශෝකය, බලාපොරොත්තු සුන්වීම සහ මානසික අවපීඩනයෙන් වෙන්කර හඳුනා ගනි. 


එය සෞන්දර්යාත්මක හැඟීමක් ලෙස වෙන්කර හඳුනා ගනී. ශෝකය සෞන්දර්යාත්මක චිත්තවේගයක් බවට පත් කරන එක් ලක්ෂණයක් - උදාරත්වය වැනි - එහි ද්විත්ව ස්වභාවයයි. එහි සෘණාත්මක සහ ධනාත්මක පැති ඇත, ඒවා විකල්ප වන අතර, විනෝදයේ පරස්පරතා සහ රිද්මයන් නිර්මාණය කරයි. 

මෙම අංගයන් ශෝකයේ හදවතේ ඇති පරාවර්තකත්වය සහ චිත්තවේගයේ විශේෂිත ශෝධිත හැඟීම සමඟ ඒකාබද්ධ වේ. සෑම චිත්තවේගයක්ම මෙන්, ශෝකය පැන නගින්නේ යම් සන්දර්භයකින් වන නමුත්, ශෝකය සමඟ එහි විවිධ අංග එකතු වී සන්දර්භයට නව සෞන්දර්යාත්මක මානයක් ලබා දෙන සෞන්දර්යාත්මක තත්වයක් තමන් වටා නිර්මාණය කරයි. 


 අපි සිතන්නේ, අධ්‍යාපනික දෘෂ්ටි කෝණයෙන් ශෝකයේ අදාළත්වයයි. බොහෝ කලා කෘති අවබෝධ කර ගැනීමේදී මෙම සියුම් චිත්තවේගය ඉතා වැදගත් වන අතර එය දැනීමේ හැකියාව මිනිස් ජීවිතය බොහෝ ආකාරවලින් පොහොසත් කරයි, එසේම අපගේ ජීවිතයේ බොහෝ දුෂ්කර කරුණු සමඟ එකඟ වීමට අපට හැකියාව ලබා දෙයි. අප පෙන්වා දෙන පරිදි, ශෝකය යනු පරිණත චිත්තවේගයක් වන අතර එහි පරාවර්තනය කැලඹිලි සහිත ආත්මයක් සන්සුන් කරයි. 

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
102/4/2024.

Thursday, April 11, 2024

ඛලීල් ජිබ්රාන් ප්‍රේමය.

Uploading: 1595112 of 1595112 bytes uploaded.
 පරිසරයම වසා ගත් 

කාන්තාර සුලගේ මුමුණන හඬ 

පලස්තීනය  ......

සියාදා ගේ සතුටේ , සාමයේ නිවහනයි....

සතුටින් පිරි ගිය ඇගේ 

තරු කැට සේ දිලෙන දෙනෙත් 

පවසයි.....

අතීතයේ සතුට පිරි කතා...

ගලා ගියා ඔවුන්ගේ ආදර අන්දරය 

හිරු යටින්, සඳු යටින්.

ආත්ම දෙකක වෙලී .

කුල්මත් වුනා කාන්තාරය ,

ඛලීල් ගේ කට හඬ 

වෙලී ආවා 

හමන සුලගේ රැඳී 

කතරේ කෙම්බිම් 

මිරිඟුව සහ කඳු වැටි හරහා 

පැතිර ගියා ඔවුන්ගේ ප්‍රේමය 

නොසැලී... නොනැසී .

සැමදා හිරු බැස යාමත් සමග 

අලුත් වුනා ඔවුන්ගේ පොරොන්දුව.

ආදරයේ නිමක් නැති රළ පෙළ තුල.

වෙලී පැටලී ඇත...

හදවතේ බැඳී සෙනෙහස.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

11/047/2024.

Sunday, April 7, 2024

යථාර්ථයත් මිත්‍යාවත් අතර දෝලනය වෙමින් සංසරණය වුන නාගිනා .


"නාගීනා" යනු 1986 දී නිකුත් කරන ලද සම්භාව්‍ය බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයකි, එය අධ්‍යක්ෂණය කළේ හර්මේෂ් මල්හෝත්‍රා වේ. ශ්‍රීදේවි සහ රිෂි කපූර් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරයි.
මෙම කතාවේ තේමාව වන්නේ රජිව් (රිෂි කපූර්) සහ රාජ්නි (ශ්‍රීදේවි) අතර ඇතිවන ප්‍රේමයයි.නමුදු රජිව් ඇගේ අද්භූත හැකියාවන් පිළිබඳව නොදනී.


රාජ්නි යනු "ඉච්චධාරි නාගින්" (මිනිස් ස්වරූපයක් ගත හැකි සර්පයෙක්) වන අතර ඇයගේ සහකරු හෝ සහකාරියගේ මරණයට පළිගැනීමට දරන තැතක් පිළිබඳව අන්තර්ගත වේ.

නාගිනා චිත්‍රපටිය ඔස්සේ ආදරය , පළිගැනීම සහ අද්භූත යන තේමාවන් ගවේෂණය කරනු ලබයි.. "නාගීනා" බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තාවක් තැබූ අතර ශ්‍රීදේවිගේ විශිෂ්ට රංගනය සහ ලක්ෂ්මිකාන්ත්-ප්‍යාරේලාල්ගේ මියුරු සංගීතය සඳහා වාර්තා තබා ඇත.

චිත්‍රපටයේ අන්තර්ගත විශේෂ ප්‍රයෝග, එය නිර්මාණය කළ යුගය සලකා බැලීමේදී, වර්තමාන ප්‍රමිතීන්ට අනුව යල් පැන ගිය බවක් පෙනෙන්නට තිබුණත්, ඒවා එකල පෙරළිකාර විය. රජිව් සහ විවහා වූ රාජ්නි රඟදක්වන සැපින්නක ලෙසත් දක්වන ද්විත්ව රංගනය නිළියක් ලෙස ශ්‍රීදේවිගේ නිරූපනය ඇයගේ බහුකාර්යතාව සඳහා ප්‍රශංසාවට ලක් විය. රිෂි කපූර් ද ඔහුගේ භූමිකාව තුළ ශක්තිමත් රංගනයක් ඉදිරිපත් කළේය.

 චිත්‍රපටයේ තනු නිර්මාණය තුළ සම්ප්‍රදායික බොලිවුඩ් අංග ඇත, නමුත් එය ඉන්දියානු සිනමාවේ සංස්කෘතික සම්භාව්‍යයක් ලෙස පවතී. විශේෂයෙන්ම "මේන් තේරි දුෂ්මන්" ගීත තවමත් ජනප්‍රිය වන අතර චිත්‍රපටයේ ආකර්ෂණයට දායක වේ. "නාගීනා" නාට්‍යමය සහ මනඃකල්පිත අංග එකතු කරන ලද විශිෂ්ඨ චිත්‍රපටියකි."නාගීනා" යනු හුදු අද්භූත ආදර කතාවක් පමණක් නොව පළිගැනීම, පරිත්‍යාග කිරීම සහ යහපත සහ අයහපත අතර අරගලය යන තේමාවන් ඔස්සේ ගැඹුරට විහිදෙන ආඛ්‍යානයකි. එහි හරය නම්, එය ආදරයේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ එය ආරක්ෂා කිරීමට යමෙකු ගත යුතු දුර පිළිබඳ කතාවකි.

චිත්‍රපටයේ ආඛ්‍යානය සංකීර්ණ ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සහ මිථ්‍යා කථාවල මූලද්‍රව්‍ය, බලගතු මානව නාට්‍යයක් සමඟ එකට ගෙතී, බහු ස්ථර කතන්දර අත්දැකීමක් නිර්මාණය කරයි.චිත්‍රපටයේ ආකර්ෂණය සඳහා කේන්ද්‍රීය වන්නේ ශ්‍රීදේවිගේ සිත් ඇදගන්නාසුළු රංගනය වන අතර, ඇය රාජ්‍නි, අභෞතික සර්පයා සහ රාජ්නි නම් ප්‍රේමනීය තරුණියගේ ද්විත්ව භූමිකාවන් ආයාසයකින් තොරව මූර්තිමත් කරයි. ශ්‍රීදේවිගේ නිරූපණය ප්‍රේමය, පළිගැනීම් සහ අනන්‍යතාවය සඳහා වන අරගලයේ සියුම් නිරූපණයෙන් ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කරයි. සෑම චමත්කාරජනක චලනයකින් සහ විදින බැල්මකින්ම, ඇය නරඹන්නන් ඇගේ සර්ප වැලඳ ගැනීමට හසු කර ගන්නා, "නාගීනා" අතිවිශිෂ්ට නිමැවුමකි.

ප්‍රේමයෙන් පෙළෙන බොළඳ ගැහැනියකගේ සිට ඇගේ අතීතය විසින් මෙහෙයවනු ලබන බලවත් පළිගැනීමක් දක්වා රාජ්නිගේ පරිවර්තනය විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ. රාජ්නිගේ අනන්‍යතාවය පිටුපස ඇති සත්‍යය රජීව් ක්‍රමානුකූලව අවබෝධ කර ගැනීම ඔහුගේ චරිතයට ගැඹුරක් එක් කරයි, ආදරය සහ බිය අතර ඔහුගේ අභ්‍යන්තර ගැටුම පෙන්නුම් කරයි. මීට අමතරව, නපුරු මන්තර ගුරුකම් කරන්නාගේ සහ ඔහුගේ සහචරයන්ගේ ප්‍රතිවිරෝධී පැමිණීම ආතතිය වැඩි කරන අතර කොටස් ඉහළ නංවන අතර, ආඛ්‍යානය ඉදිරියට ගෙන යයි.
ශ්‍රීදේවිගේ ආකර්ශනීය රංගනය සහ කාලානුරූපී සංගීතය මෙහි සුවිශේෂී අංගයන් වේ.

1980 ගණන්වල නිකුත් වූවත්, "නාගීනා" සිත් ඇදගන්නාසුළු දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග සහ සිනමාකරණයෙන් යුක්තය.
රාජනිගේ සර්ප ස්වරූපය සහ ඇගේ හැඩය වෙනස් කිරීමේ හැකියාවන් නිරූපණය කිරීම, එකල පැවති තාක්‍ෂණික සීමාවන් සැලකිල්ලට ගනිමින් ඒත්තු ගැන්වෙන පරිදි ක්‍රියාත්මක වේ.
සංකේතාත්මක සහ දෘශ්‍ය රූපක භාවිතය ප්‍රධාන දර්ශනවලට අරුත් එකතු කරමින් කතාව ඔප්නංවයි.
තවද, චිත්‍රපටයේ සැකසුම් සහ විචිත්‍රවත් ගීත අනුපිළිවෙල එහි දෘශ්‍ය ආකර්ෂණයට දායක වන අතර, සිත් ඇදගන්නාසුළු සිනමා අත්දැකීමක් නිර්මාණය කරයි.

මනඃකල්පිත ගණයේ  චිත්‍රපටයක් ලෙස "නාගීනා" ඉන්දියානු සිනමාවේ සැලකිය යුතු ස්ථානයක් හිමිකර ගනී. එහි සාර්ථකත්වය මිථ්‍යා කථා සහ අද්භූත දේවල සමාන තේමා ගවේෂණය කරන අනෙකුත් බොලිවුඩ් චිත්‍රපට සඳහා මග පෑදීය. එපමණක් නොව, චිත්‍රපටයේ චිරස්ථායී ජනප්‍රියත්වය එහි සංස්කෘතික බලපෑම ගැන කථා කරයි. වසර ගණනාවක් පුරා කැපවූ රසික පිරිසක් ලබාගෙන ඇත. එහි සංකේතාත්මක දෙබස් සහ අමතක නොවන ගීත ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ මුල් බැස ගෙන ඇති අතර, සම්භාව්‍ය ලෙස එහි තත්ත්වය තවදුරටත් තහවුරු කරයි.

තිරගත වී දශක තුනකට වැඩි කාලයක් පුරා "නාගීනා" පරම්පරා සීමාවන් ඉක්මවා ප්‍රේක්ෂකයින් අතර දෝංකාර දෙයි. එහි සදාකාලික තේමාවන් සහ විශ්වීය ආයාචනය සමකාලීන කාලවලදී එහි අදාළත්වය සහතික කරයි. තවද, චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වය, පසුකාලීන බොලිවුඩ් ව්‍යාපාරවලට සමාන තේමා ගවේෂණය කිරීමට මග පෑදුවේ, කර්මාන්තයේ කල්පවත්නා සලකුණක් තබමිනි.

නාගිනා චිත්‍රපටය නිර්මාපකයින්ගේ නිර්මාණාත්මක දැක්ම සහ එහි නළු නිළියන්ගේ දක්ෂතාවය පිළිබඳ සාක්ෂියක් ලෙස පවතී. එහි පොහොසත් ආඛ්‍යානය, බලගතු චරිත සහ තාක්ෂණික ජයග්‍රහණ ඉන්දියානු සිනමාවේ සුවිශේෂී චිත්‍රපටයක් බවට පත් කරයි, සම්භාව්‍ය චිත්‍රපටයක් ලෙස එහි තත්ත්වය ලැබිය යුතුය.

ප්‍රේමය සහ පුරාවෘත්තය බහුල ඉන්දියානු සිනමා ක්ෂේත්‍රය තුළ, "නාගීනා" සදාකාලික විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස බැබළෙන අතර එය එහි අක්ෂර වින්‍යාසය සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු රංගනයන් සමඟින් ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කර ගනී.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර
7/04/2024.

ගීතාන්ජලි චිත්‍රපටය






"ගීතාංජලී" යනු ආදරය, වියෝව සහ මනුෂ්‍ය තත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු සංවේදනයක් ලබා දීම සඳහා සාම්ප්‍රදායික කථා සම්ප්‍රධායේ සීමාවන් ඉක්මවා යන සංවේදී හා චිත්තවේගීය අනුනාදීත චිත්‍රපටයකි.

"ගීතාංජලී" යනු 1989 දී මනි රත්නම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ඉන්දියානු සිනමාවේ මෙම විශිෂ්ටතම කෘතිය එහි පොහොසත් ආඛ්‍යානය, ආකර්ෂණීය කාර්ය සාධනය සහ ප්‍රබෝධමත් දෘශ්‍ය මගින් ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කරයි. එහි හරය වන "ගීතාංජලී" යනු සමාජ අපේක්ෂාවන් සහ පුද්ගලික අභිලාෂයන් පසුබිම් කරගෙන දිග හැරෙන ආදර කතාවකි. චිත්‍රපටයේ තේමාව වන්නේ ආදිති නම් තරුණියක් තම පවුලට කළ යුතු යුතුකම සහ පෞද්ගලික නිදහස දිනා ගැනීම සඳහා වූ ඇගේ ආශාවන් සහ සිතුවිලි අතර කඩතොලුවී ගිය ගමනකි.
 
චිත්‍රපටය ගෙතෙන්නේ ගීතාංජලී නම් තරුණියක් අද්භූත සිද්ධීන් නිසා මනස නොසන්සුන්ව   මනෝ වෛද්‍යවරයෙකුගේ සහය පතන තරුණියක් වටා ය. කතාව දිග හැරෙන විට, අතීතයේ රහස් හෙළි වන අතර, එය ත්‍රාසජනක සහ අනපේක්ෂිත උච්චතම අවස්ථාවට මග පාදයි.

ඇය ආදරය, පරිත්‍යාගය සහ සංකීර්ණත්වයේ ඝට්ටනයන් තුළ සැරිසරන විට, අදිතිගේ කතාව විශ්වීය කතාවක් බවට පත්වේ.
චිත්‍රපටයේ ඇති ලොකුම ශක්තීන්ගෙන් එකක් වන්නේ එහි සූක්ෂ්ම චරිත නිරූපණය වන අතර, ඒ සෑම එකක්ම ගැඹුරින් සහ සංකීර්ණත්වයෙන් පිරී ඇත. ප්‍රබෝධමත් තරුණියක්වන අදිතිගේ සිට විජේ දේවරකොන්ඩා විසින් දක්ෂ ලෙස රඟපාන අරුන්ගේ චරිතය දක්වා සෑම චරිතයක්ම අව්‍යාජ සහ බහුමාන ලෙස හැඟේ.


ඔවුන්ගේ සබඳතා සංවේදීතාවයෙන් සහ යථාර්ථවාදයෙන් ගවේෂණය කරනු ලබන අතර, නරඹන්නන්ට ඔවුන්ගේ අරගල සහ ජයග්‍රහණ සමඟ සංවේදනය වීමට ඉඩ සලසයි. "ගීතාංජලී" චිත්‍රපටයේ සිනමාකරණය විශ්මයජනක දෙයක් නොවේ, සෑම රාමුවක්ම කතාවේ චිත්තවේගීය බලපෑම වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඉතා සූක්ෂම ලෙස රචනා කර ඇත.
ගීතාංජලී, ඇයගේ මනෝ වෛද්‍යවරිය සහ අනෙකුත් වැදගත් පුද්ගලයින් ඇතුළු චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතාන්ගයන්ගේ අභිප්‍රේරණ, ගැටුම් සහ සබඳතා ගවේෂණය කරයි.
ගම්බද දර්ශනවල සිට චරිතවල සමීප සමීප රූප දක්වා, සෑම අවස්ථාවක්ම අලංකාරයෙන් හා අර්ථයෙන් පුරවා ඇත.

චිත්‍රපටයේ දෘශ්‍ය තේජස එහි ආඛ්‍යානයට ප්‍රබල අනුපූරකයක් ලෙස සේවය කරයි.

මනි රත්නම්ගේ අධ්‍යක්ෂණය සහ චිත්‍රපටයේ දෘශ්‍ය විලාසය ඇගයීම. කැපී පෙනෙන සිනමා ශිල්පීය ක්‍රම, ආලෝකකරණ භාවිතය සහ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග සහ ඒවා චිත්‍රපටයේ වායුගෝලයට සහ මනෝභාවයට දායක වන ආකාරය අපුරුය. 

නරඹන්නන් කතාවේ ලෝකය තුළ ගිල්වන අතර චරිත සමඟ ඔවුන්ගේ චිත්තවේගීය සම්බන්ධතාවය ගැඹුරු කරයි. "ගීතාංජලී" එහි තාක්‍ෂණික ක්‍රමයන්ට අමතරව කලාත්මක හා ශිල්පීය නිර්මාණයක් ලෙස ද බැබළේ. මනි රත්නම් විසින්ම රචනා කරන ලද තිර රචනය, ප්‍රේමය, වියෝව සහ මිදීම යන තේමාවන් අලංකාරයෙන් සහ කරුණාවෙන් එකට ගෙතීම, කතන්දර කීමේ විශිෂ්ට පන්තියකි.


දෙබස් කාව්‍යමය සුන්දරත්වයෙන් යුතුව චරිතවල අභ්‍යන්තර සිතිවිලි සහ හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන සංවේදී සහ ප්‍රබෝධමත් ය. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, "ගීතාංජලී" යනු සිනමාවේ ජයග්‍රහණයකි, එය බොහෝ කලකට පසුවත් මනසෙහි රැඳී සිටින සදාකාලික විශිෂ්ට කෘතියකි. එහි ආකර්ශනීය ආඛ්‍යානය, තාරකා රංගනයන් සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු දර්ශන සමඟ, එය ආදරයේ පරිවර්තනීය බලය සහ මිනිස් ආත්මයේ කල්පවත්නා ශක්තිය අපට මතක් කර දෙමින් මිනිස් අත්දැකීමේ හදවතට හා ආත්මයට කතා කරන චිත්‍රපටයකි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
07/04/2024.

Thursday, April 4, 2024

"අනන්‍යතාවය සහ ජාතිකත්වය: රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්ගේ 'ගෝරා' හි ඇති ආගම, සංස්කෘතිය සහ අයත් සංකීර්ණතා ගවේෂණය කිරීම"



"ගෝරා" යනු 1913 දී සාහිත්‍ය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගත් ප්‍රථම යුරෝපීය නොවන සාහිත්‍ය ත්‍යාගය වූ ප්‍රවීණ බෙංගාලි ලේඛක රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් විසින් ලියන ලද විශිෂ්ට කෘතියකි. 1910 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මෙම නවකතාව ඉන්දියානු සාහිත්‍යයේ නියමයෙහි වැදගත් කාර්යයක් වන අතර යටත් විජිත ඉන්දියාවේ අනන්‍යතාවය, ආගම සහ සමාජ ගතිකත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු ගවේෂණයෙන් පාඨකයින් ආකර්ෂණය කරයි. 19 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ බෙංගාලයේ පසුබිමට එරෙහිව පිහිටුවා ඇති "ගෝරා" ප්‍රගාඪ සමාජ හා දේශපාලන වෙනස්වීම් කාලයකදී හින්දු සමාජයේ සංකීර්ණතා සොයා බලයි.

මෙම මාතෘකාව නවකතාවේ කේන්ද්‍රීය තේමාවන්, අනන්‍යතා ගොඩනැගීම, ආගමික සමමුහුර්තකරණය, ජාතිකවාදය සහ යටත්විජිතවාදයේ සමාජීය ඇඟවුම් ඇතුළුව පුළුල් ගවේෂණයකට ඉඩ සලසයි. එය තාගෝර්ගේ ආඛ්‍යානයේ ඇති සංකීර්ණතා ගැන ගැඹුරින් සොයා බැලීමට සහ යටත් විජිත බෙංගාලයේ ආගම, සංස්කෘතිය සහ ජාතික අනන්‍යතාවයේ මංසන්ධිවල චරිත සැරිසරන ආකාරය පරීක්ෂා කිරීමට අවස්ථාවක් සපයයි. 

තාගෝර්ගේ මෙම තේමාවන් නිරූපණය කිරීම සමකාලීන පාඨකයන් සමඟ අඛණ්ඩව අනුනාද වන ආකාරය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයට ආරාධනා කරන අතර අනන්‍යතාවය සහ බහු සංස්කෘතික ලෝකයකට අයත් වීම පිළිබඳ පුළුල් ප්‍රශ්න කෙරෙහි ආලෝකය විහිදුවයි.

එහි හරය තුළ, ආඛ්‍යානය භ්‍රමණය වන්නේ ඔහුගේ ආගමේ සහ සංස්කෘතියේ උසස් බව දැඩි ලෙස විශ්වාස කරන භක්තිමත් හින්දු ජාතිකවාදියෙකු වන ගෝරා නම් වූ ප්‍රධාන චරිතය වටා ය. බ්‍රහ්මෝ යුවළක් විසින් අනාථ දරුවෙකු ලෙස හැදී වැඩුණු ගෝරා සාම්ප්‍රදායික හින්දු සාරධර්ම සහ නවීන, ප්‍රගතිශීලී පරමාදර්ශවල සංකීර්ණ එකතුවක් මූර්තිමත් කරයි. "ගෝරා" හි එක් කේන්ද්‍රීය තේමාවක් වන්නේ අනන්‍යතාවය ගවේෂණයයි, විශේෂයෙන්ම යටත්විජිතවාදයේ සහ ආගමික සමමුහුර්තවාදයේ සන්දර්භය තුළ. ගෝරා බ්‍රාහ්මණ පියෙකුගේ සහ මුස්ලිම් මවකගේ අවජාතක දරුවෙකු ලෙස තමාගේ අනන්‍යතාවය සොයා ගැනීමත් සමඟ ඔහුගේ හින්දු උරුමය සඳහා වූ නොසැලෙන කැපවීම පරීක්ෂාවට ලක් වේ. 

මෙම හෙළිදරව්ව ඔහුට තමාගේම අනන්‍යතාවයේ සංකීර්ණතාවලට මුහුණ දීමට බල කරන අතර ආගමික හා සංස්කෘතික පාරිශුද්ධත්වය පිළිබඳ ඔහුගේ පූර්ව නිගමනයන්ට අභියෝග කරයි. ගෝරාගේ ස්වයං-සොයාගැනීමේ ගමන හරහා තාගෝර් යටත් විජිත යුගයේ ඉන්දියානු සමාජය පුරා පැතිරී තිබූ දැඩි සමාජ ධුරාවලිය සහ ආගමික බෙදීම් දක්ෂ ලෙස විවේචනය කරයි. එපමනක් නොව, "ගෝරා" ආගමික අනන්‍යතාවය සහ ජාතික සමගිය පිළිබඳ පුළුල් සංකල්පය අතර ඇති ආතතීන් කෙරෙහි ආලෝකය විහිදුවමින්, ආගම සහ ජාතිකවාදය අතර සම්බන්ධය පිළිබඳ සියුම් නිරූපණයක් ඉදිරිපත් කරයි. 

ගෝරාගේ උද්‍යෝගිමත් ජාතිකවාදය සහ හින්දු විශ්වාසයන් දැඩි ලෙස පිළිපැදීම ඔහු බොහෝ විට විවිධ ආගමික පසුබිම්වල චරිත සමඟ ගැටුමකට ගෙන එයි, ආගමික උද්යෝගයේ බෙදීම් ස්වභාවය සහ සමාජ ඒකාබද්ධතාවය සඳහා එහි ඇඟවුම් ඉස්මතු කරයි. එහි තේමාත්මක ගැඹුරට අමතරව, "ගෝරා" එහි පොහොසත් ලෙස ඇද ගන්නා ලද චරිත සහ ගීතමය ගද්‍ය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. තාගෝර්ගේ විචිත්‍රවත් විස්තරයන් යටත් විජිත බෙංගාලයේ දර්ශන, ශබ්ද සහ වයනය උද්දීපනය කරයි, විවිධ චරිත සමූහයකින් පිරී ඇති ජීවමාන ලෝකයක පාඨකයන් ගිල්වයි .\

 විඥානවාදී ගෝරාගේ සිට ආත්ම-සොයාගැනීමේ ගමන ගෝරාගේ ගමනට සමාන්තර වන චෛතසික බිනෝයි දක්වා. අවසාන වශයෙන්, "ගෝරා" අනන්‍යතාවය, ආගම සහ ජාතිකවාදයේ සංකීර්ණත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් සඳහා පාඨකයන් සමඟ අඛණ්ඩව අනුනාද වන සදාකාලික සම්භාව්‍යයක් ලෙස පවතී. තාගෝර්ගේ ප්‍රවීණ කතාන්දර සහ ගැඹුරු තේමාත්මක ගවේෂණ නිසා "ගෝරා" ඉන්දියානු සාහිත්‍යයේ පොහොසත් පටය සහ ස්වයං-සොයාගැනීම් සහ සමාජ පරිවර්තනය සඳහා කල්පවත්නා මානව ගවේෂණය ගැන උනන්දුවක් දක්වන ඕනෑම කෙනෙකුට කියවිය යුතුම දෙයක් බවට පත් කරයි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
06/047/2024.

ස්ත්‍රීත්වය සහ සමාජීය ඝට්ටනයන්ට අභියෝග කළ ගැහැණියකගේ කතාව Mother India


"මදර් ඉන්ඩියා" යනු 1957 දී නිකුත් කරන ලද මෙහ්බූබ් ඛාන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සුවිශේෂී ඉන්දියානු චිත්‍රපටයකි. ඉන්දියානු සිනමාවේ සම්භාව්‍ය චිත්‍රපටයක් ලෙස සලකනු ලබන මෙම චිත්‍රපටය  1957 දී නිකුත් කර ඇත. මෙම සිනමා කෘතිය ග්‍රාමීය ඉන්දියානු කාන්තාවකගේ අනභිභවනීය ආත්මයේ කාලානුරූපී නිරූපණය සමඟින් ප්‍රේක්ෂකයින් වශී කරවයි.

අපි මෙම සම්භාව්‍යයට පිවිසෙන විට, අපි ඉන්දියාවේ හදවත හරහා ගමනක් ආරම්භ කරමු, එහිදී රාධාගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ මාතෘ ප්‍රේමයේ දෝංකාරය පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්‍රතිරාවය කරයි. 
ප්‍රධාන නිළිය නාර්ගිස් ය. ග්‍රාමීය ඉන්දියාව පසුබිම් කරගෙන සැකසුණු "මදර් ඉන්දියා" තමන් මුහුණ දෙන විපත්ති හමුවේ රාධාගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ ධෛර්යය පිළිබඳ කතාවයි.
 
මෙහ්බූබ් ඛාන්ගේ ප්‍රවීණ අධ්‍යක්ෂණය ග්‍රාමීය ජීවිතයේ සාරය සියුම් විස්තර සහිතව ග්‍රහණය කරයි, කෘෂිකාර්මික ඉන්දියාවේ දර්ශන, ශබ්ද සහ රිද්මයන් තුළ නරඹන්නන් ගිල්වයි.

"මදර් ඉන්දියා" හි කේන්ද්‍රය වන්නේ පිහිටා නාර්ගීස් විසින් කරුණාවෙන් හා ගැඹුරින් නිරූපණය කරන ලද රාධාගේ චරිතයයි. මෙම චිත්‍රපටය පරිත්‍යාගය, මාතෘ ප්‍රේමය, සමාජ සම්මතයන් සහ මානව සබඳතාවල සංකීර්ණතා යන තේමාවන් ගවේෂණය කරයි. රාධාගේ චරිතය, ශක්තිය, විඳදරාගැනීම සහ ඇගේ පවුලට සහ ප්‍රජාවට දක්වන නොසැලෙන භක්තිය සංකේතවත් කරන ප්‍රමුඛතම ඉන්දියානු මවගේ චරිතය මූර්තිමත් කරයි.

 "මදර් ඉන්දියා" හි වඩාත් කැපී පෙනෙන අංගයක් වන්නේ එහි ප්‍රබල කථා කීමේ සහ චිත්තවේගීය ගැඹුරයි. මෙහ්බූබ් ඛාන් පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් සමඟ අනුනාද වන ආඛ්‍යානයක් දක්ෂ ලෙස නිර්මාණය කරයි.

ගොවීන්ගේ අරගල සහ ග්‍රාමීය කාන්තාවන් මුහුණ දෙන දුෂ්කරතා නිරූපණය කරන මෙම චිත්‍රපටය ඉන්දියාවේ කෘෂිකාර්මික ජීවිතයේ කටුක යථාර්ථයන් ඵලදායී ලෙස ග්‍රහණය කරයි. නාර්ගීස් රාධා ලෙස විශිෂ්ට රංගනයක් ඉදිරිපත් කරයි, ඇගේ චරිතයට විසල්ගැඹුරක් සහ අව්‍යාජත්වයක් ගෙන එයි.

රාධා ඉන්දියානු මවගේ සදාකාලික ප්‍රතිමුර්තියයි. ශක්තිය, පරිත්‍යාගය සහ නොසැලෙන ඔරොත්තු දීමේ සංකේතයකි. රාධාගේ ගමන හරහා, චිත්‍රපටය පවුල් බැඳීම්වල සංකීර්ණතා, සමාජ අපේක්ෂාවන්ගේ බර සහ මාතෘ ආදරයේ කල් පවතින බලය ගවේෂණය කරයි.

ඇගේ දරුවන් කෙරෙහි ඇති ආදරය සහ ඇයගේ යුතුකම පිළිබඳ හැඟීම අතර ඉරිතලා ගිය මවකගේ නිරූපණය දැඩි මෙන්ම බලගතු ය. සුනිල් දත්, රාජේන්ද්‍ර කුමාර් සහ රාජ් කුමාර් ද චිත්‍රපටයේ සමස්ත බලපෑමට එකතු කරමින් ඔවුන්ගේ භූමිකාවන්හි කැපී පෙනෙන රංගනයන් ඉදිරිපත් කරති. එහි ආඛ්‍යානයට අමතරව "මදර් ඉන්දියා" එහි තාක්ෂණික ප්‍රයෝගයන්ද විශිෂ්ඨ වේ.

මෙම චිත්‍රපටයේ "දුනියා මේ හම් ආයේ හේ" සහ "නග්‍රි නග්‍රි ද්වාරේ ද්වාරේ" වැනි සදාකාලික ගීත සමඟින් ඉන්දියානු ගම්බද ප්‍රදේශයේ සුන්දරත්වය විදහා දක්වන විශ්මයජනක සිනමාකරණය මෙන්ම නවුෂාඩ් විසින් රචනා කරන ලද අමතක නොවන සංගීතයද ඇතුළත් වේ.

තවද, "මදර් ඉන්දියා" ඉන්දියානු සිනමා ඉතිහාසයේ එහි සංස්කෘතික හා සමාජීය බලපෑම සඳහා සැලකිය යුතු ස්ථානයක් හිමි වේ. චිත්‍රපටයේ දරිද්‍රතාවය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය භූමිකාවන් සහ සම්ප්‍රදාය සහ නූතනත්වය අතර භේදය වැනි තේමා ගවේෂණය ප්‍රේක්ෂකයින් අතර සුහදතාවයට පත් වූ අතර සමාජ ගැටලු පිළිබඳ සංවාද ඇති කළේය. 

සමස්තයක් වශයෙන්, "මදර් ඉන්දියා" සදාකාලික විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස පවතින අතර එය එහි ආකර්ෂණීය කතාව, අමතක නොවන රංගනයන් සහ සදාකාලික තේමා ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කරයි.
ප්‍රීතිමත් අවස්තාවන් මෙන්ම
හද කම්පා කරවන පරීක්ෂාවන් සහ පීඩාවන් මැද දෝලනය වන "මදර් ඉන්දියා" මානව හැඟීම්වල සම්පූර්ණ වර්ණාවලිය හරහා ගමන් කරයි.


මෙහ්බූබ් ඛාන්ගේ ආඛ්‍යානය දිග හැරෙන්නේ කාව්‍යමය රිද්මයකින්, ආදරය, වියෝව, මිදීම සහ පැවැත්ම සඳහා වන සදාකාලික අරගලයේ එකට ගෙතුමිනි.
නාර්ගීස්ගේ චරිතයට පණ පොවන රාධාගේ නිරූපණය ඉන්දියානු සිනමා ඉතිහාසයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන රංගනයක් ලෙස ජනප්රියට පත් වුයේ චිත්තවේගීය ප්‍රකාශනයන් සහ සූක්ෂ්ම ප්‍රසූතිය සමඟ, ඇය චරිතයට ජීවය පණ පොවන විලාසයෙනි.

මදර් ඉන්දියා" තිරගත වී දශක හයකට වැඩි කාලයක් ලොව පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් අතර ප්‍රතිරාවය කරයි. ආදරය, පරිත්‍යාගය සහ ඔරොත්තු දීමේ එහි සදාකාලික තේමා සංස්කෘතික සීමාවන් ඉක්මවා යන අතර එය විශ්වීය සිනමා අත්දැකීමක් බවට පත් කරයි.

රාධාගේ නොසැලෙන අධිෂ්ඨානය සහ ධෛර්යය හරහා, චිත්‍රපටය මිනිස් ආත්මය සහ විපත්ති හමුවේ පවා විඳදරාගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳ ගැඹුරු භාවනාවක් ඉදිරිපත් කරයි. සුනිල් දත්, රාජේන්ද්‍ර කුමාර් සහ රාජ් කුමාර් ඇතුළු දක්ෂ පිරිසකගේ සහාය ඇතිව නාර්ගීස් "මදර් ඉන්දියා" සිනමා විශිෂ්ටත්වයේ අසමසම උච්චස්ථානයකට ඔසවා තබයි.එය ඉන්දියානු සිනමාවේ කල්පවත්නා බලයට සාක්ෂියක් වන අතර ලොව පුරා සිටින සිනමාකරුවන් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය නැරඹුම් අත්දැකීමක් ලෙස පවතී.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
04/04/2024.


Thursday, March 21, 2024

The Guide "මාර්ගෝපදේශය




"මාර්ගෝපදේශය" යනු ආර්.කේ. විසින් රචිත  සම්භාව්‍ය නවකතාවකි. නාරායන්, ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 1958 දී ය. මල්ගුඩි නම් ප්‍රබන්ධ නගරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින්, මෙම කතාව රැවටීමේ සහ ස්වයං-සොයාගැනීමේ ජාලයක පැටලී සිටින ආකර්ශනීය සහ ආකර්ෂණීය සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයෙකු වන රාජුගේ ජීවිතය වටා ගෙතෙයි. \

නවකතාව රාජුගේ සරල සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයෙකුගේ සිට අධ්‍යාත්මික නායකයෙකු දක්වා වූ ගමන, ගම්වාසීන් විසින් ඔහුව  "ස්වාමි" ලෙසද හඳුන්වයි.. රූමත් හා ස්වාධීන නර්තන ශිල්පිනියක් වන රෝසි නම් තරුණිය මුණගැසී ඇයගේ කළමනාකරු බවට පත්වීමත් සමඟ රාජුගේ ජීවිතය වෙනස් වේ. ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය වර්ධනය වන විට, රාජු ට තමා රෝසි වෙත වැඩි වැඩියෙන් ඇදී යන බව දැනෙන  අතර, ඔහුගේ සදාචාරය පරීක්ෂා කරමින් යන ගමනේදී  අවසානයේ ඔහුගේ වැටීමට තුඩු දෙන සිදුවීම් මාලාවකට මග පාදයි.

මෙම  නවකතාව ආදරය, අභිලාෂය, ​​අනන්‍යතාවය සහ මිදීම යන තේමාවන් ගවේෂණය කරයි.  "මාර්ගෝපදේශය" යනු මනුෂ්‍ය ස්වභාවයේ සංකීර්ණතා ගැඹුරට ගැඹුරට විග්‍රහ කරන බලගතු සහ සිතුවිලි අවුස්සන නවකතාවකි. නාරායන්ගේ ලේඛන බුද්ධිය, හාස්‍යය සහ ගැඹුරු තීක්ෂ්ණ බුද්ධියෙන් පිරී ඇති අතර, කුඩා නගරයේ ඉන්දියාවේ ජීවිතයේ සාරය ග්‍රහණය කරගනී. චරිත විචිත්‍රවත් ලෙස ඇදී ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම ඒවායේ විචක්ෂණ හා අඩුපාඩු සහිතව, ඒවා සාපේක්ෂ සහ මතක තබා ගත හැකිය. 

මෙම  නවකතාවේ එක් ශක්තියක් වන්නේ ප්‍රධාන චරිතයේ සදාචාරාත්මක අපැහැදිලි බව ගවේෂණය කිරීමයි. රාජු සම්පූර්ණයෙන්ම හොඳ හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නරක නැත; ඔහු ලෝකය තුළ තම ස්ථානය සොයා ගැනීමට වෙහෙසෙන සංකීර්ණ චරිතයකි. ස්වයං අවබෝධය කරා යන ඔහුගේ ගමන ආකර්ශනීය සහ සිත් ඇදගන්නා සුළු ය.

 මිනිස් දුර්වලතාවය සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පිළිබඳ සියුම් නිරූපණයක් ඉදිරිපත් කරයි. නාරායන් විසින් ඉන්දියානු සමාජය නිරූපණය කරන ආකාරය එහි ප්‍රතිවිරෝධතා සහ විකාරරූපී බව ඉස්මතු කරමින් ආදරණීය මෙන්ම විවේචනාත්මක ය. මෙම නවකතාව මල්ගුඩි හි සංස්කෘතික හා සමාජ පරිසරය විචිත්‍රවත් ලෙස නිරූපණය කරන අතර එහි විවිධ වැසියන්ගේ ජීවිත පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙයි.

 එහි හදවතෙහි, "මාර්ගෝපදේශය" යනු ජීවිතයේ අරුත සහ අරමුණ සෙවීම පිළිබඳ කාලානුරූපී කතාවකි. නාරායන්ගේ ප්‍රවීණ කතාන්දර සහ සියුම් නිරීක්ෂණ නවකතාව සරල ආඛ්‍යානයකින් ඔබ්බට ඔසවා තබන්නේ එය මනුෂ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු භාවනාවක් බවට පත් කරමිනි. අවසාන වශයෙන්, "මාර්ගෝපදේශය" යනු එහි පොහොසත් ලෙස ඇද ගන්නා ලද චරිත, ප්‍රබෝධමත් පසුබිම සහ කාලානුරූප තේමාවන් සමඟින් පාඨක සිත් ඇදගන්නා සාහිත්‍ය විශිෂ්ට කෘතියකි. එය R.K ට සාක්ෂියක් ලෙස පවතී. කතන්දරකරුවෙකු ලෙස නාරායන්ගේ අසමසම කුසලතාව සහ ඉන්දියානු සාහිත්‍යයේ ඔහුගේ සදාකාලික උරුමයයි.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
21/03/2024.

Tuesday, March 19, 2024

කටට රසට ඉන්දියානු ආහාර

 1.Balchão 



Balchão යනු මාළු (de peixe), ඉස්සන් (de camarão) හෝ ඌරු මස් (de porco) සමඟ කුළුබඩු සහ ඇඹුල් තක්කාලි-චිලී සෝස් වලින් සාදන ලද ආහාර පිසීමේ ක්‍රමයකි. එය අච්චාරු දැමීම හා සමාන වන අතර නැවත රත් නොකර දින කිහිපයකට පෙර සාදා ගත හැකිය. සමහර ගෝවා ජාතිකයින් සියඹලා සෝස්වල ඉස්සන් බල්චාවෝ සාදයි.

සාම්ප්‍රදායික balchão  Konkani භාෂාවෙන් galmbo ලෙස හඳුන්වන වියළි ඉස්සන් වලින් සාදන ලද තලපයක් භාවිතා කරයි. එහි අමුද්‍රව්‍ය අතර ඉස්සන්, තෙල්, සිහින්ව කපාගත් ළූණු, තක්කාලි, සුදුළූනු පේස්ට් හෝ කරාබුනැටි, ඉඟුරු පේස්ට් හෝ ඉඟුරු, වියළි රතු මිරිස්, දුරු ඇට, අබ ඇට, කුරුඳු, කරාබු නැටි, සීනි, විනාකිරි සහ ලුණු ඇතුළත් විය හැකිය.

ඉස්සන් එකතු කර විනිවිද නොපෙනෙන තෙක් බදිනවා. ඊළඟට, පෑන් ලූනු බැදීමට භාවිතා කරයි. ළූණු ලා දුඹුරු වූ පසු තක්කාලි එකතු කර මෘදු වන තෙක් බැද ගන්න. කුළුබඩු-විනාකිරි පේස්ට් සීනි සහ ලුණු සමඟ එකතු කරනු ලැබේ. මෙය මසාලාවෙන් තෙල් වෙන් වීමට පටන් ගන්නා තෙක් බදින ලද අතර, ඉස්සන් එකතු කරනු ලැබේ, සහ සංයෝජනය තවත් මිනිත්තු කිහිපයක් පිසිනු ලැබේ.

Balchão සාමාන්යයෙන් උණුසුම් තැම්බූ බත් සමඟ පිළිගන්වයි. එය ශීතකරණය යටතේ හොඳින් තබා ගනී.

2.

Amritsari Dal | Langarwali Dal





පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයේ අම්රිත්සාර් හි රන් දෙවොලෙන් පිටත ඩාබා (පාර අයිනේ ආපන ශාලාවක්) විසින් සාදන ලද සහ පිළිගන්වන ලද ඉතා ජනප්‍රිය පරිප්පුවක් වන බැවින් මෙම පරිප්පු අම්රිත්සාරි පරිප්පු ලෙස හැඳින්වේ.

ලන්ගර්වාලි පරිප්පු යනු පන්ජාබි ආහාර වලින් සාදන ලද සරල සහ රසවත් පරිප්පු ආහාරයක් වන අතර එය සම්පූර්ණ කළු ඇට (උරාඩ් පරිප්පු) සහ බෙදුණු කළු කඩල (චනා ඩැල්) වලින් සාදා ඇත. එය රොටි, නාන්, පරාටා වැනි ඉන්දියානු පැතලි පාන්වල පැත්තකින් හෝ තැම්බූ බාස්මතී බත් සමඟ වඩාත් රස විඳිය හැකි පොහොසත් සහ පිරුණු පරිප්පු ව්‍යංජනයකි.

Dal Amritsari පරිප්පු සාදන ක්‍රම දෙකක් සඳහන් වේ.

1.සම්පූර්ණ කළු ග්රෑම් (sabut urad dal)
2.ඉසින ලද බෙංගාල ග්රෑම් (චනා dal). වේ.

3. Aloo gobi


ඉන්දියාවේ Aloo Gobi වට්ටෝරුවේ සම්භවය පන්ජාබ් වලින් ආරම්භ වූ සම්භාව්‍ය ඉන්දියානු ආහාරයක් වන Aloo Gobi Sabji, මුළු ඉන්දීය උපමහාද්වීපය පුරා ජනප්‍රිය විය.

Aloo Gobi, alu gobi හෝ aloo gobhi යනු අර්තාපල් (aloo), වට්ටක්කා (gobhi) සහ ඉන්දියානු කුළුබඩු වලින් සාදන ලද ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ නිර්මාංශ ආහාරයකි.ඉන්දියාවේ ජනප්‍රිය ආහාරයක් වන අල ගෝබි වලට  කහ ඉඳහිට කළු දුරු සහ කරපිංචා අන්තර්ගත කරයි. අනෙකුත් අමුද්‍රව්‍ය අතර සුදු ළුණු, ඉඟුරු, ළූණු, කොත්තමල්ලි දඬු යට, තක්කාලි, කඩල, කළු ගම්මිරිස්, ඇසෆොටිඩා සහ දුරු ඇතුළත් වේ. උතුරු ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති සාම්ප්‍රදායික කෑමක් වන එය රට පුරා ඉතා ජනප්‍රිය වන අතර නේපාලයේ, බෙංගාලයේ සහ පකිස්ථානයේ ආහාර පිසීමේදී ද ප්‍රසිද්ධය.


4.Mattar paneer


මාටර් පනීර් යනු ළූණු, තක්කාලි, කජු, කුළුබඩු සහ ඖෂධ පැළෑටි , මුං ඇට සහ පනීර් (ඉන්දියානු ගෘහ චීස්) සමඟ සාදන ලද ජනප්‍රිය ඉන්දියානු කරියකි.ඔබට පනීර් වෙනුවට රිකෝටා චීස් අවශ්‍ය නම් භාවිතා කළ හැකිය, නමුත් රිකෝටා චීස් ලුණු දැමිය හැකි අතර පනීර් එසේ නොවන බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය. භාවිතයට පෙර රිකෝටා වලින් අමතර තිරිඟු මිරිකා ඉවත් කරන්න. ඔබට නැවුම් හෝ ශීත කළ මුං ඇට (මාටාර්), මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ඉදුණු රතු තක්කාලි කිහිපයක්, මධ්‍යම හෝ විශාල ළූණු සහ අමු මිරිස් අවශ්‍ය වේ.

කජු මසාලා පේස්ට් සඳහා ක්‍රීම් එකක් විදියට භාවිතා කරයි. කෙසේ වෙතත්, ඔබ අතේ කජු නොමැති නම්,ඒ සඳහා ඔබට ආමන්ඩ් ආදේශ කළ හැකිය.

5.Dum aloo



Dum aloo හෝ aloor dum හෝ aloo dum යනු අර්තාපල් යොදා සාදන ව්‍යංජනයකි. ඩම් යන්නෙහි තේරුම සෙමින් පිසිනු ලබන අතර ඇලූ යනු අර්තාපල් ය. එය ඉන්දියාවේ ජම්මු සහ කාශ්මීර් ප්‍රාන්තයේ, කාශ්මීර නිම්නයේ, සම්ප්‍රදායික කාශ්මීරි ආහාරයකි. ඩම් අලූ ඉන්දියාවේ සහ පකිස්ථානයේ බහුලව පිසිනු ලැබේ.
අල තම්බා හෝ බැද කුළු බඩු මිශ්‍ර කල යෝගට් තැවරුමකට දමා මිශ්‍රණය සදා ගනී.මෙම ව්‍යංජනය වියළි ඉඟුරු කුඩු සහ මහදුරු කුඩු සමඟ සියුම් ලෙස රස කර ඇත.එලෙසම බැදපු කජු සහ බැදපු ළූණු එක්කරපු පුලාව්ද එකතු කර ගැනීමෙන් රස වැඩි වේ.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
19/03/2024.

Thursday, March 14, 2024

ලෝකයේ අංක 1ට ශ්‍රේණිගත වුන ජායිපුරේ රම්භ්ග් පැලස් හෝටලය .


රුපියල් කෝටි 30,000කට ආසන්න ධනයකට හිමිකම් කියන ජායිපූර් රාජකීයයන් ඉන්දීය රජ පවුල් අතර බලවත් කණ්ඩායමකි. ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා පුවත්පතට අනුව, මෙම පවුලේ ශුද්ධ වත්කම ඩොලර් බිලියන 2.8 කට වඩා වැඩිය.ජායිපූර්හි රාජකීය පවුල යනු රාම්ගේ පුත් කුෂ්ගෙන් සහ සූර්ය දෙවියන්ගෙන් ද පැවත එන බව පවසන කච්වාහස් ලෙස හැඳින්වෙන රාජ්පුත් වංශයක නායකයින් වේ. ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන් වසර දහසකට පෙර අරවල්ලි කඳුකරයේ ඊසානදිග කොටසේ රාජ්‍යය පිහිටුවා ගත්හ.


කඩවසම්, තරුණ, පෝලෝ ක්‍රීඩා කරන මහාරාජා - පචෝ ජයිපූර් ලෙස වඩාත් ප්‍රචලිත මහාරාජා සවායි පද්මනාබ් සිංට අයත් රාජස්ථානයේ ජායිපූර් නගරයේ මාලිගය  ලොව හොඳම හෝටලය ලෙස නම් කර ඇත. 1835 දී ඉදිකරන ලද මෙම අතිවිශිෂ්ට මාලිගය සුඛෝපභෝගී දේපලක් බවට පරිවර්තනය කර ඇති අතර එය "ජායිපූර්හි මැණික් කළඹ " ලෙස හැඳින්වේ. එය කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ ටාජ් විසින් වන අතර රාජකීය පවුලට අයත් වේ.රම්බාග් මාලිගය ආසියාව පුරා ඇති සුවිශේෂී හෝටල් එකතුවක් වන ප්‍රසිද්ධ ටාජ් හෝටල් රිසෝට් සමුහයේ සහ මාලිගවල කොටසකි. 

ඉන්දියාව පුරා ස්ථාන 61 ක හෝටල් 119 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ මාලදිවයින, මැලේසියාව, එක්සත් රාජධානිය, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි ගමනාන්ත ඇතුළුව අතිරේක ජාත්‍යන්තර හෝටල් 17ක් සමග බද්ධ වී ඇත.එය Globe Conde Nast Travellers Readers' Choice Awards 2020 හි ඉන්දියාවේ හොඳම හෝටලය ලෙසද ගෞරවයට පාත්‍ර වූ අතර, එම කීර්තිමත් සම්මානවලින් ලොව පුරා 15 වැනි ස්ථානය ලබා ගැනීමට එය සමත් විය.

රම්බාග් මාලිගයට ලුවී මවුන්ට්බැටන් සාමිවරයා, චාල්ස් කුමරු සහ ජැකලින් කෙනඩි වැනි ගෞරවනීය අමුත්තන් පැමිණ ඇත.මාලිගාවේ හිටපු මහරාජා වරක් වාසය කළ විශිෂ්ට ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද සුඛෝපභෝගී කාමර සහ කට්ටල 78 ක් පිරිනමයි. කැටයම් කළ කිරිගරුඬ 'ජාලිස්' (දැලි වැඩ), වැලිගල් බැලස්ට්‍රේඩ්, කුපෝලා, 'චත්‍රිස්' (සමාරම්භක) සහ ඉතා සූක්ෂම ලෙස නිර්මාණය කර ඇති මෝගල් උද්‍යාන ඇතුළත් මාලිගය එහි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය රඳවා තබා ගනී.රාජකීය ආගන්තුකාගාරයක්, දඩයම් නවාතැනක් සහ මහාරාජා සවායි මන් සිං II සහ මහාරාණි ගයත්‍රි දේවිගේ නිවස ලෙස භාවිත කර ඇත.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
14/03/2024.

Saturday, March 9, 2024

"චුර ලියා හේ තුම්නේ ජෝ දිල් කෝ""Chura Liya Hai Tumne Jo Dil Ko" ( चुरा लिया है तुमने जो दिल को, "ඔබ මේ හදවත සොරකම් කළා")




"චුර ලියා හේ තුම්නේ ජෝ දිල් කෝ" යනු 1973 බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයේ "යාදොන් කි බරාත්" හි සදාකාලික සම්භාව්‍ය හින්දි ගීතයකි. ජනප්‍රිය සංගීත අධ්‍යක්ෂක ආර්.ඩී බර්මන් විසින් රචනා කරන ලද සහ Majrooh Sultanpuri විසින් රචනා කරන ලද මෙම ගීතය ඉන්දියානු සිනමාව සහ ලොව පුරා සංගීත ලෝලීන් මත නොමැකෙන සලකුණක් තබා ඇත. මෙම ගීතයේ රූප රචනය සඳහා  විජේ අරෝරා සහ සීනත් අමන්රංගනයෙන් දායක වී ඇත. 2020 දී ආශා බෝස්ලේ මෙම ගීතය ඇයගේ වඩාත්ම ප්‍රියතම ගීත වලින් එකක් ලෙස නම් කළාය.

ගීතය එහි අන්තර්ගත  මධුර සංයුතිය, ආත්මීය විකාශනය සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු පද රචනය සඳහා සුවිශේෂී බවින්යුක්තය.  Mohammed Rafi සහ Asha Bhosle විසින් ගායනා කරන ලද, ඔවුන්ගේ කටහඬ ආයාසයකින් තොරව බැඳී ඇති අතර, ආදරය, ආශාව සහ හද ගැස්ම යන හැඟීම් ප්‍රකාශ කරයි. 

සිත් ඇදගන්නාසුළු ගී පද රචනා සමඟ සම්බන්ධ වූ සිත් ඇදගන්නාසුළු තනු නිර්මාණය "චුර ලියාහේ" අමතක නොවන සංගීත අත්දැකීමක් බවට පත් කරයි. මෙම පද රචනය අසමසම ආදරයේ විරහා වේදනාව ප්‍රේක්ෂක හදවත් ස්පර්ශ කරනු ලබයයි. එහිදී ප්‍රධාන චරිතය තම ආදරණීයයා විසින් ඔවුන්ගේ හදවත සොරකම් කර ගැනීමේ වේදනාව ප්‍රකාශ කරයි.

 රූපක රූප සහ කාව්‍ය ප්‍රකාශන ආදරයේ සංකීර්ණත්වයේ හරය සහ ආදර ආශාවේ කටුක මිහිරි ගමන ඉතා අලංකාර ලෙස ග්‍රහණය කරයි. නිරූපිත ආරම්භක ගිටාර් රිෆ් මගින් සංලක්ෂිත සංගීත සැකැස්ම, ගීතය සඳහා මනෝභාවය සකසමින්, විකාර සහ ආදර වාතාවරණයක් නිර්මාණය කරයි. භාරතීය සහ බටහිර සංගීත අංගවල සම්මිශ්‍රණය සංයුතියට ගැඹුරක් සහ පොහොසත්කමක් එක් කරයි, පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් වෙත එහි ආකර්ෂණය වැඩි කරයි. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල.


"චුර ලියා හේ තුම්නේ ජෝ දිල් කෝ" යනු එය නිකුත් වී දශක ගණනාවකට පසුවත් ශ්‍රාවකයින් අතර නොනැසී පවතින විශිෂ්ට නිර්මාණයකි. එය ඉන්දියානු සංගීතයේ විශාල භූ දර්ශනයේ සදාකාලික මැණිකක් ලෙස පවතී, එහි නිර්මාතෘවරුන්ගේ අසමසම කුසලතා සහ ආත්මය ස්පර්ශ කිරීමට තනු නිර්මාණය සහ කාව්‍යයේ කල් පවතින බලය පිළිබඳ සාක්ෂියකි.

රාෆිගේ විචිත්‍රත්වය සහ ඔහුගේ ආත්මීය විකාශනය තුළින් හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමේ හැකියාව ගීතය තවත් තලයකට ඔසවා තැබීය. ඔහුගේ හෘදයාංගම ගී පද රචනාව අද දක්වාම ශ්‍රාවකයින් අතර දෝංකාර දෙමින් සදාකාලික සම්භාව්‍යයක් නිර්මාණය කළේය.


ගීතය ජවයෙන් පිරී ඇති අතර මේ සමාජය ගැන, සම්මතයන් ගැන හෝ කිසිවකු ගැන නොතකමින් ආදරය කිරීමට පොළඹවයි. ආදරයට වඩා උතුම් දෙයක් නැත. ආදරය පහසු දෙයක් නොවන බව ද එය කියයි,මෙම ගීතය කාලයාගේ ඇවෑමෙන් පවතින අතර ලොව පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත සංගීත ලෝලීන්ගේ ආදරය දිගටම පවතී. මෙම සිත් ඇදගන්නා ගීතය පිටුපස ඇති අරුත සහ එය සවන්දෙන්නන්ගේ හදවත් තුළ විශේෂ ස්ථානයක් හිමි කර ගෙන තිබේ.

"චුර ලිය හයි තුම් නේ" ගීතය ආදරයේ සහ ආශාවේ හරය ඉතා අලංකාර ලෙස ග්‍රහණය කර ඇත. එය තත්වයන්ගෙන් වෙන් වූ නමුත් තවමත් එකිනෙකා කෙරෙහි ගැඹුරු හැඟීම් ඇති පෙම්වතුන් දෙදෙනෙකුගේ කතාව කියයි. Majrooh Sultanpuri විසින් රචනා කරන ලද පද රචනය කාව්‍යමය වන අතර නොස්ටැල්ජියා සහ ආදර හැඟීමක් ඇති කරයි. තනු නිර්මාණය, රාෆිගේ ආත්මීය විකාශනය සමඟින්, සවන්දෙන්නන් හැඟීම් ලෝකයකට ප්‍රවාහනය කරන ඉන්ද්‍රජාලික වාතාවරණයක් නිර්මාණය කරයි.

චුර ලිය හේ තුම් නේ"  ගීතය  බොලිවුඩ් සංගීත ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. මොහොමඩ් රාෆි සහ ආර්.ඩී. බර්මන් වැනි සුවිශේෂී දක්ෂයින් සහයෝගීව කටයුතු කරන විට නිර්මාණය කළ හැකි මායාව එය නිදසුන් කරයි. ගීතයේ ජනප්‍රියත්වය පරම්පරා ගණනක් ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර එය නැවත මිශ්‍ර කර කිහිප වතාවක් ආවරණය කර ඇත. එය අභිලාෂකාමී සංගීතඥයින් දිරිමත් කරන අතර සංගීත ලෝලීන් අතර ප්රියතම එකක් ලෙස පවතී.

"චුර ලියාහේ තුම් නේ" පිළිබඳ එක් සිත්ගන්නා කරුණක් නම්, එහි මුල් සංගීතය "අඟහරුවාදා නම්, මෙය බෙල්ජියම විය යුතුය" නම් විදේශීය ගීතයකින් ආභාෂය ලබා තිබීමයි.


R.D. බර්මන් එම තනුව ඔහුගේ මුල් සංයුතිය සමඟ නිර්මාණශීලීව මුසු කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගීතයේ සංකේතාත්මක ආරම්භක සටහන් විය. තවත් ආකර්ශනීය අංගයක් නම්, මෙම ගීතය එහි සදාකාලික ආකර්ෂණය විදහා දක්වමින් “යාදොන් කි බරාත්” චිත්‍රපටය නිකුත් වීමටත් පෙර ප්‍රධාන ජනප්‍රියත්වයට පත්වීමයි.

චුර ලියා හේ තුම් නේ" හි කාලානුරූපී බව එහි ආත්මය අවුස්සන තනු නිර්මාණය, අර්ථවත් පද රචනය සහ මොහොමඩ් රාෆිගේ ගායනයේ සහ ආර්.ඩී. බර්මන්ගේ සංයුතියේ විශිෂ්ට සංයෝජනයට ආරෝපණය කළ හැකිය. චිත්තවේගයන් උද්දීපනය කිරීමට සහ අසන්නන් නොස්ටැල්ජික් ලෝකයකට ප්‍රවාහනය කිරීමට ගීතයට ඇති හැකියාව එය පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් විසින් අගය කරනු ලබන බහු වාර්ෂික ප්‍රියතම එකක් බවට පත් කරයි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර 
09/03/2024.

Wednesday, March 6, 2024

කටට රස උනන ඉන්දියානු රස පානයන්

 

1. Lassi from Punjab


නැවුම් යෝගට් සහ සරල රසකාරක භාවිතයෙන් සාදන ලද, පන්ජාබි ලැසි සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු පානයකි. එය ඉතා ප්රබෝධමත් වන අතර සිසිලන ගුණ ඇත. එය ඉන්දියාවේ ජනප්‍රිය ගිම්හාන පානයකි.

යෝගට්, ජලය සහ කුළු බඩු මිශ්‍ර කර ලසි සකස් කර ඇත. පන්ජාබ්හි, යෝගට් සාම්ප්‍රදායිකව මී හරක් කිරි වලින් සාදා ඇත. කෙසේ වෙතත්, ලැස්සි විවිධ ආකාරවලින් සකස් කළ හැකිය. දුරු සහ එනසාල් ලැස්සි සඳහා එකතු කරන වඩාත් සුලභ කුළුබඩු වේ.

(යෝගට්) වලින් ඉවත් කරන ලද ලස්සි අපගේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට අතිශයින්ම ප්‍රයෝජනවත් වේ. එහි ලැක්ටොබැසිලස් බැක්ටීරියා අඩංගු වන අතර එමඟින් බඩවැල් ලිහිසි කිරීමට, ආහාර දිය කර  දැමීමට, පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අවශෝෂණය කර සුමට ලෙස ජීර්ණය කිරීමට උපකාරී වේ. ඊට අමතරව, එය ආමාශයේ අජීර්ණ සහ අජීර්ණ ඇති කරන අම්ල ඉවත් කිරීමට ද උපකාරී වේ.


2. Chaach from Haryana

ක්‍රිස්තු පූර්ව 1000 දී හිමාල කඳු පාමුලදී ආරම්භ වූ බවට විශ්වාස කෙරෙන, චාස් මුල්ම මත්පැන් පානය කරන්නන් නූතන පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයෙන් විය හැකිය. Chaas යනු කිරි, ජලය, කුළුබඩු සහ සමහර විට ඖෂධ පැළෑටිවල මිශ්‍රණයක් වන අතර එය රසවත් සිසිලනකාරකයක් සහ විශිෂ්ට ආහාර ජීර්ණ ආධාරකයක් ලෙස සේවය කරයි.

චාස් කෙතරම් සෞඛ්‍ය සම්පන්නද? ශක්තිමත් ඇටකටු සහ දත් ඇතුළුව බටර් කිරි පානය කිරීමෙන් බොහෝ වාසි ඇත. බටර් කිරි යනු අස්ථි සෞඛ්‍යයට අත්‍යවශ්‍ය වන කැල්සියම් සහ පොස්පරස්වල හොඳ ප්‍රභවයකි. එහි ලැක්ටික් අම්ලය ද අඩංගු වන අතර එය දත් නිරෝගීව තබා ගැනීමට සහ කුහර ඇතිවීම වළක්වයි.

3.Pannah from Gujarat

ආහාර ඉතිහාසඥ පුෂ්පේෂ් පාන්ට අනුව, මෝගල්වරුන් ඉන්දියාවට පැමිණීමට පෙර ආම් පන්නාට දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. ආම් පන්නා හි පන්න යනු සංස්කෘත වචනයක් වන පානියා වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත, ගුජරාටි ආම් කා පන්නා යනු අමු අඹ වලින් සාදන ලද සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු ගිම්හාන පානයකි. එය ප්‍රබෝධමත් සහ රසකාරක පානයක් වන අතර එය තාපය පරාජය කිරීමට උපකාරී වේ. අමු අඹ තම්බා හකුරු, මින්ට් කොළ සහ කුළුබඩු සමඟ මිශ්‍ර කිරීමෙන් මෙම පානය සකස් කෙරේ. ඉන්පසු එය බැදපු දුරු කුඩු ඉස සිසිල් කර පිරිනමනු ලැබේ.

Aam Panna යනු විටමින් C හි විශිෂ්ට ප්‍රභවයක් වන අතර එමඟින් ඔබේ ශරීරය මහා බඩවැලේ, ලියුකේමියාව, පියයුරු, ආමාශය, පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය, පෙනහළු සහ තවත් බොහෝ පිළිකා වලින් ආරක්ෂා කරන ප්‍රතිඔක්සිකාරක විශාල ප්‍රමාණයක් නිපදවනු ඇත.

කෝමල් යනු චාච් රේඛාවේ ගුජරාටි පානයකි. කුළුබඩු සහිත කිරි මෘදු, පැණිරස පොල් කිරි සමග හරිත මිරිස් සමඟ මිශ්‍ර කර ඇති අතර එය ගුජරාටි ගිම්හානය සඳහා පරිපූර්ණ පානයක් බවට පත් කරයි. විවිධ පැණිරස හා සැර රසයන් එකට එකතු වීමත් සමඟ එය වෙනස්ම රසයක් ලබා දේ.

4. Mahua from Chattisgarh


ඉන්දියානු සුවිශේෂී පානයක් වන වන මහුවා යනු චට්ටිස්ගාර් හි සාම්ප්‍රදායික පානයකි. එය සෑදෙන්නේ ආහාරයට ගතහැකි ඖෂධීය ප්‍රයෝජන ඇති මහුවා ගසේ මල් පැසවීමෙනි. ගෝත්‍රිකයන් අතර අත්‍යවශ්‍ය පානයක් වන එය සැමරුම් වලදීද භාවිතා වේ.ඉන්දියානු වනාන්තර ගස් අතරින් ඉතා වැදගත් එකක් වන අතර, එහි වටිනා දැව තිබිය හැකි නිසා නොවේ - සහ මේ සඳහා එය කිසිසේත් කපා නොගන්නේ - එහි රසවත් හා පෝෂ්‍යදායී මල් නිසා ය. එය බහුල ලෙස වර්ධනය වන ගසක් වන අතර, මධ්‍යම ඉන්දියාවේ මිනිසුන්ට, මල් දින නියමයක් නොමැතිව ගබඩා කළ හැකිය.

5. Fenny from Goa

ෆෙනි යනු ගෝවාහි පමණක් 45% වැඩි කජු ඇපල් වලින් දේශීයව සකස් කරන ලද මධ්‍යසාර පානයකි. සාම්ප්‍රදායික කජු ෆෙනි සෑදීමේ ක්‍රමයේදී, කඩා වැටී ඇති ගස් ඉදුණු කජු ඇපල් පමණක් තලා දැමීම සඳහා ගනු ලැබේ. කජු ඇපල් බීජ ඉවත් කර පසුව පාගා දමන ප්‍රදේශයට දමනු ලැබේ.ෆෙනි ආහාර දිරවීමට සහ ආහාර රුචිය උත්තේජනය කිරීමට ද යොදා ගනී. එය ගෝවාහි රාත්‍රී ආහාරයෙන් පසු බොන ජනප්‍රිය පානයක් බවට පත් කරයි.
සමහර පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ කජු ෆෙනි හි සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ ඇති කළ හැකි ප්‍රතිඔක්සිකාරක අඩංගු විය හැකි බවයි.

"ෆෙනි" යන වචනය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ කොංකනි फेण fenn (පෙණ); බෝතලයක් තුළ මත්පැන් සොලවන විට හෝ වීදුරුවකට වත් කරන විට ඇති වන බුබුලු වලින් පැමිණේ යැයි සිතිය. පොල් ෆෙනි ඊට පෙර නිෂ්පාදනය වූ බව සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනෙන අතර යුරෝපීයයන් විසින් ආසවනය හඳුන්වා දෙන තෙක් ෆෙනි එම ක්‍රියාවලියම අනුගමනය කළේය.

 ඉන්දියාවේ කොන්කන් ප්‍රදේශයේ බටහිර වෙරළ තීරයේ පොල් ගස් බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර, කජු ගස දකුණු ඇමරිකාවේ යටත් විජිත බ්‍රසීලයේ සිට පෘතුගීසීන් විසින් ගෝවා සහ බොම්බායේ ආනයනය කරන ලද විදේශීය බෝග විශේෂයකි. ෆෙනිවල ආසවනය කළ ස්ප්‍රීතු සෑදීම සඳහා කජු පලතුරුවලින් පැසුණු පානයක් ප්‍රථම වරට නිෂ්පාදනය කළේ කවදාද සහ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව අපැහැදිලි බවක් පවතී.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
06/03/2024.


Friday, March 1, 2024

ඉන්දියානු අමරණිය පෙම් කථා. 2 . සලීම් සහ අනර්ඛලි.‘Mughal-e-Azam


අනර්කලී සැබෑ පුද්ගලයෙක්ද නැතහොත් මිනිසුන්ගේ හාස්‍යජනක හා අතිශයෝක්තියෙන් යුත් පරිකල්පනයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ප්‍රබන්ධ චරිතයක්ද යන්න පිළිබඳව වසර ගණනාවක් පුරා ඉතිහාසඥයින් විවාද කර ඇත. අනර්කලී සැබවින්ම කවුරුන්ද යන්න සහ මෝගල් අධිරාජ්‍යයා වූ අක්බර්ගේ පුත්‍රයාට ආදරය කිරීම නිසා පණපිටින් වළලනු ලැබූ කාන්තාව ලෙස ඇය ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ප්‍රත්‍යක්ෂ වන කරුණු  කිහිපයක් තිබේ.

ඇගේ ආදර  පුරාවෘත්තය සැබවින්ම අමරණීය වූයේ 1960 'මුගල්-ඊ-අසාම්' චිත්‍රපටය හේතුවෙනි. නවදිල්ලිය මෝගල් කුමරු සලීම් සහ අනර්කලී අතර ආදර කතාව ඉන්දියානු ජනප්‍රවාදයේසාක්ෂි  වලින් එකකි.ප්‍රේමය ,  ආශාව, වේදනාව යන හැගීම්  වල සිට වේදනාකාරී ඛේදවාචකයක් දක්වා හැඟීම් දනවන  පරිපූර්ණ කතාවක්  බවට පත් කරයි. බොලිවුඩයේ පැහැය වෙනස් කළ සහ ඉන්දීය සිනමා ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථානයක් බවට පත් වූ ප්‍රිත්විරාජ් කපූර්, දිලිප් කුමාර්, මධුබාලා සහ දුර්ගා ඛෝටේ රංගනයෙන් දායක වූ 1960 වසරේ ‘මුගල්-ඊ-අසාම්’ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කිරීමට කේ අසීෆ් යොමු වීමට හේතුවූ කාරණය මෙය  විය හැකිය. 

රෝමියෝ-ජුලියට්, හීර්-රංජා සහ ලයිලා-මජ්නුන් වැනි ඛේදජනක ආදර කතා සෑම විටම පුලුල්ව පැතිර ගොස් ජනප්‍රියත්වයක් ගෙන ඇත. නමුත් බොහෝ විට, අපි ජනප්‍රවාද විශ්වාස කරන අතර, සත්‍යතාව පිළිබඳව අවිනිශ්චිත ලෙස අවසන් කරමු.

 ජනප්‍රිය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, අනර්කලී, සහ ඇගේ පැවැත්මේ සත්‍යතාව වන්නේ සලීම්  තම පියා වූ අක්බර්ගේ අන්තඃපුරයේ අතිශයින් රූමත් ආචාරිකාවක් වූ අනර්කලීට  ආදරය කළේය. අනර්කලී ද ඔහු සමඟ ආදරයෙන් බැඳුණු අතර, ඔවුන් දෙදෙනා අතර සම්බන්ධයක් ආරම්භ විය. එහෙත්, මොවුන්  වංශාධිපතියන්ගේ උදහසට ලක් විය. අවසානයේදී, අක්බර් මෙම සම්බන්ධය ගැන දැනගත් අතර, ඔහුගේ නියෝගය මත, අනර්කලීව පණපිටින් පවුර දමා, පසුව සලීම්ට සමාව දුන්නේය. නමුත් කුමරුගේ සිත් තැවුලට පත් වූ අතර, පසුව ඔහු ජහන්ගීර් අධිරාජ්‍යයා බවට පත් වූ විට පවා ඔහු ඇය වෙනුවෙන් සදහටම ප්‍රේම  කළේය. 

ඒත් සලීම්ට ආදරේ කරපු අනර්කලී කියලා කෙනෙක් හිටියද? අනර්කලී නම් කෙනෙක් සැබෑ ජීවිතයේ සිටියාද යන්න තහවුරු කිරීම අපහසුය. 1608 සිට 1611 දක්වා කාලය තුළ ලාහෝර් වෙත ගිය බ්‍රිතාන්‍ය සංචාරකයෙකු සහ වෙළෙන්දෙකු වන විලියම් ෆින්ච්ගේ සංචාරක සටහන් වල ඇය ගැන මුලින්ම සඳහන් කර ඇත. ෆින්ච්ගේ වාර්තාවට අනුව අනර්කලී යනු අක්බර් අධිරාජ්‍යයාගේ බිරිඳ සහ ඔහුගේ පුත් ඩැනියල් ෂාගේ මවයි. අනර්කලී සහ සලීම් අතර සම්බන්ධයක් ඇති බවට අක්බර් සැක කළ අතර, කෝපයෙන් ඇයව ලාහෝර් කොටුවේ තාප්පයේ පණපිටින් වළලනු ලැබුවා. ජහන්ගීර් මෝගල් අධිරාජ්‍යයා බවට පත්වීමෙන් පසු, ඔහු තම ආදරණීය පෙම්වතියව  සිහි කිරීම සඳහා ලාහෝරයේ විශිෂ්ට සොහොනක් ඉදි කළේය.

මෙම න්‍යාය ප්‍රතික්ෂේප කළ ඉතිහාසඥයින්ගේ මතය වන්නේ ෆින්ච් එවකට ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ සංස්කෘතිය ගැන නුහුරු නුපුරුදු වූ අතර ඔහු දේශීය කතාව විශ්වාස කළේ එබැවිනි. අනර්කලීගේ මරණයෙන් වසර කිහිපයකට පසු ෆින්ච් ලාහෝර් සංචාරයක නිරත වීම මෙහිදී වැදගත් වේ. වසර කිහිපයකට පසු එහි ගිය තවත් සංචාරකයෙකු වන එඩ්වඩ් ටෙරී, අනර්කලී සමඟ ඇති සම්බන්ධය නිසා සලීම්ට උරුමයක් නැති කරන බවට අක්බර් තර්ජනය කළ නමුත් ඔහුගේ මරණ මංචකයේදී එය අවලංගු කළේය.

හැගල්, ප්‍රින්ස් සහ මේසන් ඇතුළු ඉදිරි සියවස් දෙක තුළ ලාහෝරයට පැමිණි අනෙකුත් බටහිර සංචාරකයින් අනර්කලී ගැන හෝ ඇගේ ඛේදජනක ඉරණම ගැන සඳහන් කළේ නැත. ජහන්ගීර් පවා ඔහුගේ ස්වයං චරිතාපදානය වන ‘ටුසුක්-ඊ-ජහන්ගිරි’ හි අනර්කලී ගැන හෝ සිද්ධිය ගැන කිසිවක් පවසා නැත. එය අබුල් ෆස්ල් විසින් රචිත අක්බර්ගේ චරිතාපදානය වන ‘අක්බර්නාමා’ හි ද නොමැත. නූතන න්‍යායන් සහ ජනප්‍රවාදයේ ආරම්භය 1860 දී නූර් අහමඩ් චිෂ්ටි ඔහුගේ ‘ටෙහ්කිකාත්-ඉ-චිෂ්ටියා’ නම් පොතේ ඔහුගේ පෞද්ගලික නිරීක්ෂණ මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික කතා පදනම් කරගෙන අනර්කලී කථාංගය විස්තර කළේය. අනර්කලී අක්බර්ගේ ප්‍රියතම උපභාර්යාව බවත් ඇගේ සැබෑ නම නදීරා බෙගම් නොහොත් ෂර්ෆ්-උන්-නිස්සා බවත් ඔහු ලිවීය. 

අක්බර්ගේ අනෙක් උපභාර්යාවන් දෙදෙනා අනර්කලී කෙරෙහි ඊර්ෂ්‍යාවෙන් ඇය  හා සතුරු වූහ. වරක් අක්බර් ඩෙකෑන් ප්‍රදේශයේ සංචාරයක යෙදී සිටියදී අනර්කලී අසනීප වී මිය ගියාය. ඔහුගේ කෝපය වළක්වා ගැනීම සඳහා අනෙක් උපභාර්යාවන් දෙදෙනා සියදිවි නසා ගත්හ. අධිරාජ්‍යයා ආපසු පැමිණි පසු ලාහෝරයේ මහා සොහොන් ගෙයක් නිර්මාණය කිරීමට නියෝග කළේය. 1892 දී සයිඩ් අබ්දුල් ලතීෆ් සිය ‘තාරීක්-ඉ-ලාහෝර්’ නම් පොතේ ද ලියා ඇත්තේ අනර්කලීගේ සැබෑ නම නදීරා බෙගම් නොහොත් ෂර්ෆ්-උන්-නිසා බවත් ඇය අක්බර්ගේ උපභාර්යාවන්ගෙන් කෙනෙක් බවත්ය.

 ඔහු සලීම් සහ අනර්කලී අතර සම්බන්ධයක් සැක කළේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ඔහු අනර්කලී පණපිටින් තාප්පයක මිහිදන් කරන ලෙස නියෝග කළ අතර, ලාහෝර්හි සොහොන්ගැබ පසුව සලීම් විසින් සිහසුනට පත් වූ විට එහි ඉදිකරන ලදී. Tareekh-i-Lahore (1897) හි කන්හයියා ලාල් සඳහන් කළේ නදීරා අක්බර්ගේ අන්තපුරයේ  රූමත් උපභාර්යාවක් වූ අතර ඇයට අනර්කලී යන නම ලබා දුන් බවයි.

 අක්බාර් ඩෙකෑන් හි සංචාරයක යෙදී සිටියදී ඇය ස්වභාවික මරණයක් බව ඔහු ලිවීය. පසුව, ඔහු තම ආදරණීය උපභාර්යාව වෙනුවෙන් සොහොන් ගෙය ඉදි කළේය. එහෙත් ජනප්‍රවාදයට සැබෑ ප්‍රමුඛත්වයක් ලැබුණේ එය පදනම් කරගෙන 1922 දී ඉමිටියාස් අලි ටාජ් විසින් රචිත උර්දු නාට්‍යයක් නිසාය. නමුත් පුරාවෘත්තය සැබවින්ම අමරණීය වූයේ 1960 චිත්‍රපටයේ ‘මුගල්-ඊ-අසාම්’ නිසා දිලිප් කුමාර් සලීම් ලෙසත්, මධුබාලා අනර්කලී ලෙසත්, රළු කටහඬින් ප්‍රිත්විරාජ් කපූර් අක්බර් අධිරාජ්‍යයා ලෙසත් රඟපෑවේය. එය බොහෝ දුරට අලිගේ නාට්‍යය මත පදනම් වූ අතර එහි අවසානය ජනප්‍රවාදයට වඩා වෙනස් වුවද එය විශාල ජනප්‍රියත්වයක් විය.

ලාහෝර්හි සොහොන් ගෙය මේ වන විට ඔබට මෙම ලිපියේ ලාහෝරයේ සොහොන්ගැබක් ගැන සඳහනක් ලැබී ඇති. පන්ජාබ් සිවිල් ලේකම් කාර්යාලයේ නිරිතදිග මායිම් බිත්තිය තුළ පිහිටා ඇති සුදුමැලි-සුදු ගෝලාකාරය 'අනර්කලීගේ සොහොන' ලෙස ජනප්‍රිය වන අතර එය ජහන්ගීර් විසින් ගොඩනඟන ලද්දේ ඔහුගේ අහිමි වූ ආදරය සඳහා විය හැකිය. ඉතිහාසඥ අබ්දුල්ලා චගතායි අදහස් දක්වා තිබුණේ මූලික වශයෙන් දෙළුම් වත්තක් මධ්‍යයේ ඉදිකරන ලද සොහොන් ගැබෙහි ඔහුට බෙහෙවින් ආදරය කළ ජහන්ගීර්ගේ බිරිඳ සහේබ් ජමාල්ගේ සොහොන ඇති බවයි. 

කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, ඇගේ නම අමතක වී ගිය අතර, සොහොන මිනිසුන් විසින් අනර්කලීගේ සොහොන හෝ අනර්කලීගේ සොහොන ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ දෙළුම් උයන්වලින් වටවී තිබූ නිසා සොහොනට එම නම ලැබුණු බවයි. අනර්කලී යන නමේ තේරුම ‘දෙළුම් මල’ යන්නයි. පසුව, මහාරාජා රංජිත් සිංගේ පාලන සමයේදී, සොහොන් ගෙය ඉතාලි සම්භවයක් ඇති ඔහුගේ ජෙනරාල්වරයෙකු වන ජීන්-බැප්ටිස්ට් වෙන්චුරාගේ වාසස්ථානයක් ලෙස සේවය කළේය. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් උපමහාද්වීපය යටත් විජිතයක් බවට පත් කිරීමෙන් පසු, එය ප්‍රොතෙස්තන්ත පල්ලියක්, කැන්ටන්මන්ට් එකක් සහ විවිධ අවධීන් යටතේ ගබඩාවක් බවට පරිවර්තනය විය. එපමණක් නොව, ලාහෝරයේ නව අනර්කලී සහ පැරණි අනර්කලී යනුවෙන් හැඳින්වෙන කාර්යබහුල වෙළඳපොළවල් තිබේ. අනර්කලී පැවැත්ම සැක සහිත චරිතයක් විය හැකි නමුත් ජනප්‍රවාද, මිථ්‍යාවන්, චිත්‍රපට සහ සොහොනක් හරහා ඇයගේ කීර්තිය කාලයාගේ ඇවෑමෙන් නොනැසී පවතී.

‘Mughal-e-Azam’ හි මධුබාලා හැරුණු විට, 1953 ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් වන ‘Anarkali’ හි Bina Rai විසින් Anarkali නිරූපණය කර ඇත. 1979 දී තෙළිඟු සුපිරි නළු එන්ටී රාම රාඕ විසින් ‘අක්බර් සලීම් අනර්කලී’ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කර රඟපෑ අතර, ඔහු අක්බර් ලෙසත්, නන්දමුරි බාලක්‍රිෂ්ණ සලීම් ලෙසත්, දීපා අනර්කලී ලෙසත් පෙනී සිටියේය. 2013 රූපවාහිනී කතා මාලාවේ ‘ජෝධා අක්බර්’ හි, හීනා පර්මාර් අනර්කලීගේ චරිතයට පණ පෙවූ අතර, සානියා ටූකීර් ඇගේ බාල පිටපත රඟපෑවාය. Colors TV හි දෛනික සබන් ‘Dastan-e-Mohabbat...Salim Anarkali’ හි, Shaheer Sheik විසින් සලීම් කුමරු ලෙසත්, Sonarika Bhadoria අනර්කලී ලෙසත් රඟපෑවා.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර 
1/3/24.

Monday, February 26, 2024

දුද්සාගර් ඇල්ල


ඉන්දියාවේ වඩාත්ම දර්ශනීය දිය ඇලි වලින් එකක් වන දුද්සාගර් යන්නෙහි තේරුම 'කිරි මුහුද' යන්නයි.අධික වැසි සමයේදී මෙම දිය ඇල්ල ඉතාමත් දර්ශනීය දසුනක් මවා පායි..දුද්සාගර් දිය ඇල්ල පිහිටා ඇත්තේ කර්නාටක දේශ සීමාවට ආසන්නව ගෝවා හි සංගුයම් දිස්ත්‍රික්කයේ භගවාන් මහාවීර් වනජීවී අභයභූමිය තුළය. එය පනාජි ප්‍රාන්ත අගනුවර සිට කිලෝමීටර් 60ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. අඩි 1,000 කට වඩා උසකින් ජලය ගලා බසින අතර එය ගෝවාහි වඩාත්ම විස්මිත සම්පතකි..

මෙම දිය ඇල්ල ප්‍රදේශවාසීන් විසින් වජ්‍ර සකල ඇල්ල ලෙස හඳුන්වන නමුත් බොහෝ දෙනා එය දන්නේ Tambdi Surla Mahadev Temple වෙතින් ආරම්භ වන ජනප්‍රිය කඳු නැගීමේ කතාව පදනම් කරගෙන Tambdi Surla ඇල්ල ලෙසයි. දිය ඇල්ල තට්ටු හතරකින් යුත් දිය ඇල්ලක් වන අතර උස අඩි 1015ක් පමණ වන අතර පළල අඩි 100ක් පමණ වේ.
පුරාවෘත්තයට අනුව, දිය ඇල්ල වරක් සුන්දර කුමරියකගේ වාසස්ථානය විය. කුමරිය ස්නානය කළ පසු රන් කෙණ්ඩියකින් පැණි කිරි පානය කිරීමට පුරුදුව සිටියාය. දිනක් ඇය කිරි බොන අතරතුර කුමාරයෙකු ඇය දෙස බලා සිටිනු ඇය දුටුවාය. ඇය තම නිහතමානීකම සැඟවීමට තිරයක් සෑදීමට කිරි වත් කළාය.

ගෝවා වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් නඩත්තු කෙරෙන දියඇල්ල දෙසට යන මාර්ග මෝසම් කාලයේදී වසා දමා ඔක්තෝබර් මාසයේදී විවෘත වේ. දිය ඇල්ල වෙත ගමන් කිරීම වඩාත් ජනප්‍රිය ක්‍රියාවක් වන අතර  සෆාරි සංචාරකයින් අතර ද ජනප්‍රියයි.

දිය ඇල්ලට ළඟා වීමට මාර්ග හතරක් ඇත. වඩාත්ම වික්‍රමාන්විත ක්‍රියා සහිත මාර්ගය ආරම්භ වන්නේ කුවේෂි ගම්මානයෙනි. මැන්ඩෝවි ගඟ තරණය කිරීමට අවශ්‍ය බැවින් මෝසම් කාලයේදී එයට යාමට අවසර නැත. කිලෝමීටර් 10ක් දිග මාර්ගය ඝන කැලෑවක් හරහා වැටි තිබේ.

මෝසම් කාලයේදී කාසල් රොක් දුම්රිය ස්ථානයේ සිට දිය ඇල්ල දක්වා ගමන් කිරීම ඉතා ජනප්‍රියයි. එය කිලෝමීටර 14 ක් පමණ දිග වන අතර මිටියාවතේ විස්මිත දසුන්දැකීමට හැකියි.. කොලම් දුම්රිය ස්ථානයෙන් හෝ කුල්හෙම් දුම්රිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වන තුන්වන මාර්ගය; කිලෝමීටර 11 ක් පමණ දිග වේ. 

දර්ශනීය වුවත් එය කාසල් රොක් සිට ගමන් කරන මාර්ගය තරම් ජනප්‍රිය නොවේ. දිය ඇල්ලට ලඟා වීමට ඇති පහසුම ක්‍රමය නම් 4×4 වාහනයකින් දුද්සාගර් කුලී රථ නැවතුමට ගොස් පහත වැටෙන ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටරයක දුරක් නැගීමයි. කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඇතුළු විශාල කණ්ඩායම් වශයෙන් ගමන් කරන අය විසින් මෙම මාර්ගය වඩාත් කැමති වේ.

Friday, February 23, 2024

තම අනාගතය සුරකිනු පිණිස අතීත පුස්තකයන් ගිනි තැබූ චීන අධිරාජයා ක්වින් ශි හංග්


චීනයේ පළමු අධිරාජ්‍යයා 460 හෝ ඊට වැඩි විද්වතුන් සමඟ අතීතයේ බොහෝ වාර්තා විනාශ කරයි එක්සත් චීනයේ පළමු අධිරාජ්‍යයා වූ Qin Shi Huang වූ ඔහුගේ ප්‍රධාන උපදේශක Li SiOffsite Link ගේ උපදෙස් අනුගමනය කරමින්, ඔහුගේ ගේ රාජ සභාවේ සිටි විද්වතුන් විසින් ඔහුගේ පාලන සමය අතීතය සමඟ සංසන්දනය කිරීම වැළැක්වීම සඳහා පෙර පැවති බොහෝ පොත් ගිනි තැබීමට නියෝග කළේය. "ජ්‍යොතිෂය, කෘෂිකර්මාන්තය, වෛද්‍ය විද්‍යාව, පේන කීම සහ Qin stateOffsite ට සම්බන්ධ ඉතිහාසය පිළිබඳ පොත්පත්. මෙම පොත් තමන් ලග තබා ගැනීම විශේෂයෙන් දැඩි දඬුවම් ලැබීමට හේතුවක් විය.


Grand HistorianOffsite Link ගේ පසු වාර්තා වලට අනුව, ඊළඟ අවුරුද්දේ අධිරාජ්‍ය Qin Shi Huang විසින් මෙම තහනම් කරන ලද පොත් විනාස නොකර තබා ගත් විද්වතුන් 460ක් පමණ පණපිටින් වළලනු ලැබුවා.මෙම ක්‍රියාව සම්බන්ධයෙන් අධිරාජ්‍යයාගේ වැඩිමහල් පුත් FusuOffsite Link ඔහුව විවේචනය කළේය.අධිරාජයාගේම පුස්තකාලයේ තවමත් තහනම් පොත්වල පිටපත් තිබූ නමුත් ඒවායින් බොහොමයක් පසුව විනාශ විය.


"Grand HistorianOffsite Link හි වාර්තාවලට අනුව, ක්‍රි.පූ. 221 දී චීනයේ පළමු අධිරාජ්‍යයා වූ Qin Shi Huang විසින් චීනය එක්සේසත් කළ පසු, ඔහුගේ චාන්සලර් Li Si භාෂණයේ නිදහස යටපත් කිරීම, සියලු සිතුවිලි සහ දේශපාලන මතයන් ඒකාබද්ධ කිරීම යෝජනා කළේය. මෙය සාධාරණීකරණය කළේ බුද්ධිමතුන් අසත්‍ය ප්‍රශංසා ගායනා කළ බවටත් අපහාස කිරීම හරහා විරුද්ධත්වය මතු කළ බවටත් චෝදනා කරමින්ය..
(Qin Shi Huang පිළිබඳ විකිපීඩියා ලිපිය, 01-30-2010ට අනුව "ක්‍රි.පූ. 213 සිට, සියක් චින්තන පාසල්වල සියලුම සම්භාව්‍ය කෘතීන් - ලී සූගේ නීතිවාදය ලෙස හැඳින්වෙන දාර්ශනික පාසලේ ඒවා හැර - පොත් ගිනි තැබීමට නියෝග කර ඇත.

"ක්වින් ෂි හුවාං අනෙකුත් ඉතිහාසයන් ඔහුගේ නීත්‍යානුකූලභාවයට හානි කරයි යන බියෙන් පුළුස්සා, ඔහුගේම ඉතිහාස පොත් ලිව්වේය. පසුව ලි සූ එහි ප්‍රධානත්වය ගන්නා ලදී.චින් ඉතිහාසඥයින් විසින් ලියන ලද ඒවා හැර අධිරාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ඇති සියලුම ඉතිහාස පුළුස්සා දැමීමට ලි සූ යෝජනා කළේය; කාව්‍ය සම්භාව්‍යය, ඉතිහාස සම්භාව්‍ය සහ විවිධ පාසල්වල විද්වතුන්ගේ කෘති ගිනි තැබීම සිදු කරන ලදී.

සමකාලීන දේශපාලනය උපහාසයට ලක් කිරීමට පුරාණ වැදගත් මත භාවිතා කරන්නන් ඔවුන්ගේ පවුල් සමඟ මරා දැමිය යුතුය.

ඔවුන්ගේ අවධානයට ලක් වූ නඩු වාර්තා කිරීමට අසමත් වූ බලධාරීන් ඒ හා සමානව වැරදිකරුවන් බවට පත් කිරීම සහ එසේ නොකළ අයද එම නියෝගයෙන් දින 30ක් ඇතුළත ලැයිස්තුගත පොත් පුළුස්සා, මහා ප්‍රාකාරය ඉදිකිරීමේ වැඩ කරන වැරදිකරුවන් ලෙස උතුරට පිටුවහල් කළ යුතුය.

ඉතිරි කළ හැකි එකම පොත් වූයේ වෛද්‍ය, කෘෂිකර්මය සහ අනාවැකි පොත් පමණි.

"දිගුකාලීන ජීවිතයක් සොයමින් සිටියදී රසායන විද්‍යාඥයින් දෙදෙනෙකු විසින් රැවටීමෙන් පසු, Qin Shi Huang විසින් අගනුවර සිටි 460 කට වැඩි පිරිසක් පණපිටින් වළලන ලෙස දෙවන වරටත් නියෝග කළේය.


නමුත් 2 වන සියවසේදී Wei Hong විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව මරණ දඬුවමට තවත් 700 ක්ගේ නම් එකතු විය. ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙකු කොන්ෆියුසියස් විද්වතුන් වූ බැවින්, රට අලුතින් එක්සේසත් කිරීමත්, සතුරන් තවමත් සැරිසරන හෙයින් , කොන්ෆියුසියස්ට ගරු කරන අයට එරෙහිව එවැනි දරුණු පියවරක් අස්ථාවරත්වයට හේතු වන බව ෆුසු උපදෙස් දුන්නේය. මනස, ඒ වෙනුවට තත්‍ය පිටුවහලේ දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීමට යවන ලදී.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර 
23/02/24.

Thursday, February 22, 2024

හදවතින් හැඬුවත් කඳුළු නොසැළු අනුවේදනීය ප්‍රේම වෘත්තාන්තය ..... දේවදාරු මාවත කළුවරයි.

 


වැඩි දුර අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා රුසියාවට යන ශ්‍රී ලංකික තරුණියක සහ රුසියානු ජාතික තරුණයකු අතර ඇතිවන මිතුදමක් ගැන කියවෙන අනුවේදනීය කතාවක් " දේවදාරු මාවත දැන් කළුවරයි නව කතාවෙන් පාඨකයා හමුවේ එළිදැක්වේ. 

" .......නාට්‍යයේදී මා ඉදිරියේ දනින් වැටුණු වලොද්යා ඒ ජවනිකාව අවසානයේ තිරය පිටුපසට පැමිණියේ තවමත් නොපිපි රතු දම් පහැති , දිගු නටු ඇති රෝස පොහොට්ටු සහිත මල් කළඹක් දෝතින් ගෙනය.

ඔහු දණින් වැටි කීවේ මේ පොහොට්ටු කවදාවත් නොපිපේවි.ඒත් මේ  සුවඳ අමතක කරන්නෙපා....."

ඇය කාව්‍යා ... ඔහු වලොද්යා ... ලෝකයේ සතර දිගින් පැමිණි විවිධ ජාතික සිසු සිසුවියන් පිරිසකි ඔවුන්. ඔවුන් තුන්වන ලෝකයේ රට වලට අයත් වූ අතර ශිෂ්‍යත්ව ලැබ උස්බෙකිස්ථානු සමුහාණ්ඩුවේ අග නුවර වන ටෂ්කන්ට් ' හි රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ ජනසන්නිවේදන පීඨයේ ඉගෙනුම ලැබූ අයයි.

..... වලොද්යා කල්පනාකරයෙකි .විවිධ රට වලින් පැමිණි මිතුරු හවුලේ සිටි ශිෂ්‍යයින් අතරින් අප දෙදෙනා අතර සුවිශේෂී සම්බන්ධතාවයකි.අපි පෙම්වතුන් නොවීමු.හුදෙක් මිතුරන්ද නොවීමු.අප අතර ගොඩ නැගී පැවති එම සම්බන්ධතාවය කෙසේ නම් කල යුතුදැයි නොදනිමු.කාව්‍යා මෙසේ සිතන අතර දිනක් වලොද්යා කටු ගෑ කුරුටු කවියක් ඇයට ගෙනත් දෙයි.

" මා හදවත දොර පියන් වසා දමා බොහෝ කළකි.

එහෙත් හරි හැටි

අගුල් ලා නොමැති බව 

ඔබ පැමිණ 

මට කිවෙහි..."

මහත් සේ කලබලව යළි නොඇරෙන්නටම දොරගුළු ලුවෙමි.

එහෙත් 

ඔබ සිට ඇත්තේ හදවත ඇතුල් පැත්තේය..... "

මෙවැනි රසබර කවි 35 කට අධික ප්‍රමාණයක්  මෙම කෘතිය රසවිඳිමින් යන ගමනේදී අපිට හමුවේ.

රුසියාවට දැඩි ලෙස ආදරය කල කාව්‍යා තමා උගත් බොහෝ දේ ලැබුනේ රුසියාවෙන් බව කියයි.ලෙනින්ගේ ස්මාරක පවා ගලවා දමා උපන් ගමට ගෙන ගොස් ඔහු මිහිදන් කර දැමීම සෝවියට් දේශයේ සමාජ වාදී සංස්කෘතියේ පිරිහී යාමක් බැව්  ඇය දුක්බරව පවසයි. මෙම පෞරාණික සංස්කෘතිය තුලින් නව සංස්කෘතියක් බිහිවේ. මෙය ඔවුන්ගේ ආදරේ පෙර නිමිත්තක් යැයි සිතේ. 

සමහර තැන්වල යුද්ධය පිළිකෙව් කරන ඇය ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් පැමිණෙන සිසුන් යුද්ධය නිසා ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් ජිවත්ව සිටිනවද ? නැද්ද ? නොදැන සරසවිය තුළ සිටින බව පවසයි.

"..... දිගු කලක සිට නැහැනේ අම්මගෙන් ලියුමක් 

සටන් ඇවිලුනා වත් දෝ 

නැවත 

මා ගම් පියස...."


"......... නුඹේ අම්මා  - - මගේ අම්මාය 

අම්මා - ආදරය - සාමය .....

මොන තරම් නම් මිහිරිද 

සත්තකින්ම.....?

තවත් මස හතරකින්  විභාගය අවසන් කර කාව්‍යා ලංකාවට ආ යුතුය. ඇයට ඇති ලොකුම ගැටලුව ඇය එනතුරු අම්මා තාත්තා සහ එකම රෝයුරා මග බලා සිටීමයි.මෙම නව කතාව කියවන විට මට සිහි වුයේ ගුණදාස කපුගේ ගායකයාණන් සහ මලානි බුලත්සිංහල මහත්මිය ගායනා කරන....

.....  මං හින්දා ඔබෙ නෙතඟින් කඳුලක් හෙලන්නෙපා.. මං හින්දා ඔබෙ හද තුල සුසුමක් නැගෙන්නෙපා.. ගිවිසා ගනිමු අපි පෙම් යුවලක් සේ කිසිදා එක් නොවෙනා ...... ගීතයයි.

එහිදී තමා කෙසේ යන්නදැයි කාව්‍යා අසන විට වලොද්යා පවසන්නේ අනික් නිවාඩු කාලවල ලංකාවට ගියා වගේ සිතාගෙන යන්න.

අවසානයේදී ඔවුන්ගේ ප්‍රේමයට කුමක් සිදුවේද?

ප්‍රමාණයෙන් කුඩා පොතක් වුවද දේවදාරු මාවත දැන් කළුවරයි නව කතාව විශේෂයෙන් තරුණ තරුණියන් කියවිය යුතුම ඉවසීම ප්‍රගුණ කරන නව කතාවක් වන අතර තරුණ වැඩිහිටි කාටත් එක සේ රසවිඳිය හැකි කව්‍යමය පද වැලක්යයි කිව හැකිය.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

21/02/24

Sunday, February 18, 2024

පකිස්ථාන වෙරළාරක්ෂක බලකාය විසින් බලුච් කම්කරුවෙක් ඝාතනය කර ඇත.




බලුච් ජනතාව තම භූමිය තුළම බරපතළ මානව හිමිකම් කඩවීම්වලට මුහුණ දෙමින් සිටිති. අපි මානව හිමිකම් සංවිධානවලින් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම සිද්ධිය සමීපව නිරීක්ෂණය කර ඒවාට පිළියම් යොදන ලෙසයි.

ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉරානයට මායිම්ව ඇති රටේ විශාලතම පළාත වන කැළඹිලි සහිත නිරිතදිග බලුකිස්තාන් පළාතේ එක රැයකින් තුවක්කුකරුවන් විසින් එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයකින්  ඉදිකිරීම් කම්කරුවන් හය දෙනෙකු මිය ගොස් තවත් දෙදෙනෙකු තුවාල ලැබූ බව පාකිස්තාන පොලිසිය සෙනසුරාදා ප්‍රකාශ කළේය.රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ මධ්‍යම පන්ජාබ් පළාතේ සංක්‍රමණිකයින් පිරිසක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ස්වභාවික සම්පත් බහුල පළාතේ Turbat දිස්ත්‍රික්කයේ මෙම වෙඩි තැබීම සිදු විය.

Times of india

පරවුණ මල : ජීවිතය ගැන කවියක් කුමාරන් අසන්







\

සාහිත්‍යය ජීවිතය පිළිබිඹු කරන අතර කවි සහ වෙනත් සාහිත්‍ය ප්‍රභේද හරහා එහි සංකීර්ණතා හෙළි කරයි. භාෂාව සහ සාහිත්‍යය සමාජයට බලපාන්නේ ඒවා වෙන් කළ නොහැකි සහ මිනිස් ජීවිතය සමඟ බද්ධ වී ඇති බැවිනි. මල් යනු කාව්‍යකරණයේ බහු වාර්ෂික තේමාවක් වන අතර මෙම සංකල්පනා මත පදනම් වූ හොඳම කවි පටු කිරීම දුෂ්කර ය. විවිධ කාලපරිච්ඡේදවල අසංඛ්‍යාත කවි සහ මල් පදනම් කරගත් විවිධ සාහිත්‍ය ඇත. .


මේ කවි තුළින් පාඨකයාට මලක ස්පර්ශය සහ දර්ශනය දැනෙනවා. ජීවිතයේ විශිෂ්ට ඉගැන්වීම් සහ ජීවිතය යනු කුමක්ද යන්න උපමා කිහිපයක් හරහා මෙනෙහි කිරීමට ද ඒවා අපට ඉඩ සලසයි. ඉන්දියාව විවිධ භාෂා හා සංස්කෘතීන්ගෙන් යුත් දේශයකි. තවද මෙම සෑම භාෂාවකටම පොහොසත් සාහිත්‍ය කෘති රාශියක් ඇත. මලයාලම් සාහිත්‍යය සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කර ඇති අතර එය මා තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇත. මහා කාව්‍ය කාව්‍යකරුවෙකු වන කුමාරන් අසන්ගේ කවියක් හඳුන්වා දීමට ලැබීම ගැන මම ආඩම්බර වෙමි. 20 වන ශතවර්ෂයේදී මලයාලම් සාහිත්‍යය ත්‍රිත්වයේ ආධිපත්‍යය පැතිරුණු සමයකි.කුමරන් අසන්, උල්ලූර් පරමේශ්වර අයියර් සහ වල්ලතෝල් නාරායන් මෙනන් යනු එම ත්‍රිත්වයයි.
කුමරන් අසාන් 20 වැනි සියවසේ මුල් කාර්තුවේදී මලයාලම් කාව්‍යයේ විප්ලවයක් ආරම්භ කළ අතර ඔහු මහාකවි (මහා කවියෙකු) බවට පත් වූයේ මහා කාව්‍යයක් නොලියමිනි.



මලයාලම් සාහිත්‍යයේ රොමෑන්ටික අවධිය ආරම්භ කළේ අසන් ය. බටහිර සාහිත්‍යය පිළිබඳ පූර්ණ දැනුමක් ඇති කවියන් බොහෝ දෙනෙක් මීට පෙර සිටියහ. නමුත් විෂය සහ විස්තරය හඳුන්වාදීමේ බටහිර විලාසය මුලින්ම හඳුන්වා දුන්නේ අසන් ය.

ඔහු "අශාය ගම්භීරන්" (විශිෂ්ට සිතුවිලි ඇති පුද්ගලයෙකු) ලෙසද හඳුන්වනු ලැබීය. 20 වැනි සියවසේ මුල් කාර්තුවේ කාව්‍ය විප්ලවය හඟවන කවියා කුමරන් අසන් වේ..

අසන්ගේ ප්‍රබල කාව්‍යයක් වන “වීණාපුවු” (වීණා/වීනාතු යනු වැටුණු/මැරුණු) (ඉංග්‍රීසි: වැටුණු මල) කාව්‍යය විවිධ හේතූන් මත සමස්ත සාහිත්‍ය පෙළගැස්ම තුළ බොහෝ පැතිවලින් කැපී පෙනේ. පළමුව, අනෙකුත් බොහෝ කවියන් සුන්දරත්වය සහ දෘශ්‍ය පොහොසත්කම විස්තර කිරීමට සහ සොබාදහමේ අරුමපුදුම දේ ඉස්මතු කිරීමට මල් රූප භාවිතා කර ඇත. ජීවිතයේ නොනවතින ස්වභාවය ගැන කතා කිරීමට සහ සාමාන්‍යයෙන් මිනිස් ජීවිතයට අභියෝග කරන වෙනත් විවිධ සංකීර්ණතා ගැන විස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කිරීමට අසන් වැටුණු මලක් භාවිතා කරයි.

දෙවනුව, ඕනෑම භාෂාවක මල් පිළිබඳ බොහෝ කවි සොනෙට්, හයිකු පද හෝ සාපේක්ෂව කුඩා කලා නිර්මාණ වේ.පරවුණු මල කාව්‍ය දාර්ශනික අදහස්, නිර්මාණාත්මක සියුම් බව සහ කාව්‍යමය සම්භවය සහිත දිගු කාව්‍යයකි. එය elegy ලෙසද ලියා ඇත.

ඒවා කාව්‍යකරණයේ බහුලව භාවිතා වන රූපය හෝ මෝස්තරය බව අපි කවුරුත් දනිමු. නමුත් මඩේ ගිලී වියැකී යන මලක්, කවියට උචිත විෂයක් ලෙස සැලකුවේ ස්වල්ප දෙනෙකි. වැටුණු මලක් ගැන කල්පනා කරමින් මුළු ජීවිතයක්ම ප්‍රක්ෂේපණය කරනු දකින්නට හැකි විය.

මෙම කවිය 18 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ ජීවත් වූ Elizabeth Barret Browning විසින් ලියන ලද "Dead Rose" නම් කාව්‍යයට සමාන වේ. මෙම කවිය මරණීය ලෝකයේ අනිත්‍ය බව හඳුන්වා දීමට උත්සාහ කරන අතර මලක ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථා නිරූපණය කරයි. අසාන් ඉතා විස්තරාත්මකව විස්තර කරයි: වැටී ඇති මල, එහි පිළිගත හැකි අතීතය සහ එය පැවති ස්ථානය. මෙය පාඨක හදවත් තුළ රැළි ඇති කළ මලයාලම් කාව්‍යයක් වන අතර එය අසන්ගේ වැදගත්ම කෘතියකි.

වැටී ඇති මල ජීවිතයේ පුද්ගලාරෝපිත සංකේතයක් සහ එහි අභිමතාර්ථයන් බවට පරිවර්තනය වේ. ළමා කාලය, නව යොවුන් විය/තාරුණ්‍යය සහ ද්‍රෝහී මරණයෙන් අවසන් වීම මෙහි ජීවිතයේ අවස්ථා තුනයි. මුළු කවියේම පළමු වචනය හා කෂ්ටම් යන වචනය බොහෝ විට ඔහු "හා! කෂ්ටම්" (අහෝ නරක) ලෙසින් පිටත ලෝකය හැඳින්වීමේ උපමාවක් ලෙස සැලකේ. කවිය මලක ජීවන චක්‍රය හරහා මරණය තාර්කිකව පැහැදිලි කිරීමකි. කුමරන් අසන් මේ ගාථා 41 ලිව්වේ පා ගමනේ යද්දී මඟදී වැටුණු මලක් දැකීමෙනි.
එය සංකේතාත්මක කවියක්, දාර්ශනික එකක්, අසමසම සුන්දරත්වයේ අලංකාරයක් සහ සැනසීම සහ සංහිඳියාව ද හෙළි කරයි.


ඔහු මල සසඳන්නේ කොළ වලින් ළං වූ හුරුබුහුටි ළදරුවෙකුට සහ සුළඟ සහ මුළු විශ්වයම ගායනා කරන සන්සුන් ලාලිතයකට ය. මල් කෙමෙන් කෙමෙන් වැඩෙන  අතර කවියා ඔහුගේ කවියේ සඳහන් කරන්නේ මල කුඩා පක්ෂීන්ගෙන් සහ තරුවල ජීවන ඉගැන්වීම් වලින් ඉගෙන ගන්නා බවයි. කවිය විශ්වයේ සෑම වස්තුවක්ම සහ එහි වර්ධනයට එය පුද්ගලයෙකුට බලපාන ආකාරය නිදසුන් කරයි.

මල පෝෂණය වී වැඩිවියට පත් වන අතර කවියා තම කවියෙන් මලේ විස්මිත සුන්දරත්වය නිරූපණය කරයි. පිරිමියෙකු තරුණ ගැහැණු ළමයෙකුගේ විස්මිත සුන්දරත්වය දෙස බලා සිටින ආකාරයටම සෑම කෙනෙකුම මලෙහි සුන්දරත්වය දෙස බලා සිටින ආකාරය පැහැදිලි කිරීමට පවා ඔහු උත්සාහ කරයි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
19/02/24.

Saturday, February 17, 2024

නුබ්‍රා නිම්නය.


නුබ්‍රා ගංගාව යනු ඉන්දියාවේ ලඩාක් හි නුබ්‍රා නිම්නයේ පිහිටි ගංගාවකි. එය Shyok ගඟේ අතු ගංගාවක් (ඉන්දු ගංඟා පද්ධතියේ කොටසක්) වන අතර, ලොව දෙවන දිගම ධ්‍රැවීය නොවන ග්ලැසියරය වන සියචෙන් ග්ලැසියරයෙන් ආරම්භ වේ. පෙර ටිබෙට් සිතියම් වල, එය Yarma Tsangpo ලෙස සඳහන් කර ඇත.සියචෙන් ග්ලැසියරය අවසන් වන්නේ මීටර් 3,570 (අඩි 11,700) පමණ උසින් පිහිටි තුඩුවකින් වන අතර ප්‍රදේශයේ අයිස් ගුහා දෙකකින් ග්ලැසියර් දිය වී ජල ධාරාවන් දෙකක් ආරම්භ වේ.ඒවා පහළට එකතු වී නුබ්‍රා ගඟ බවට පත් වේ.


කරකෝරම්හි තවත් ග්ලැසියර ගණනාවක් නුබ්‍රා වෙත ගසාගෙන යයි. පසුව එය කරකෝරම් කඳුවැටිය සහ සල්ටෝරෝ කඳු අතර ට ගොස් ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර් 90 (සැතපුම් 56) පමණ දුරින් ගලා යයි, එය ඩිස්කිට් අසල ෂියොක් ගංගාව හා එක්වීමට පෙර නුබ්‍රා නිම්නය වෙත ගලා යයි.

නුබ්‍රා නිම්නයේ  විවිධ ප්‍රමාණයේ ග්ලැසියර 33ක් පමණ අඩංගු වන අතර, හිම දියවන ජලයෙන් ගංගාව විසින් ගෙන යන අධික අවසාදිත බරකින් යුක්තව ගලාගෙන යයි. පිටත සේදුම් තැනිතලා සහ ඇලුවල් පංකා ඇතුළු බොහෝ ග්ලැසියෝ-ෆ්ලූවියල් තැන්පතු සඳහා වගකිව යුතුය.

නිම්නය පැරණි ග්ලැසියර මගින් නිර්මාණය වී ඇති අතර, දැන් බොහෝ කලකට පසු බැස ගොස් ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 4,000 (අඩි 13,000) ක උන්නතාංශයක් ඇත. මෙම ප්‍රදේශයේ ඉතා ශුෂ්ක දේශගුණයක් ඇති අතර, වර්ෂාපතනයේ ඌනතාවය සහ ඉහළ උන්නතාංශය යනු මිටියාවතේ ඉහළ ප්‍රදේශ වෘක්ෂලතාදියෙන් පාහේ තොර බවයි.  

 පොප්ලර් සහ විලෝ ගස් වැවෙන මිටියාවත පාමුල කුඩා ගම්මාන තිබේ. කුඩා තණබිම් හුළං පෙති  මගින් වට කර ඇති අතර පලතුරු ගස් වගා කර ඇත.
නරේන්ද්‍ර කුමාර්ගේ නායකත්වය යටතේ 1978 දී ඉන්දු-ජර්මානු කණ්ඩායමක් විසින් මෙම ගංගාවේ ඔරු පැදීම සිදු කරන ලදී.ජර්මානුවන් විසින් භාවිතා කරන ලද සිතියම් වල ඇති ඇතැම් ලක්ෂණ, පකිස්ථානය විසින් සිතියම්ගත කරන ලද ආක්‍රමණ පිළිබඳව ඇති සඳහන් කිරීම් ඉන්දියාව පිළිබඳව අවබෝධ කර ගැනීමට හේතු විය.පසුව එම කලාපයේ කඳු නැගීමේ ඔත්තු බැලීමේ ගවේෂණයක් සැලසුම් කරන අතර එය මෙග්දූත් මෙහෙයුමට හේතු විය.

නුබ්‍රා නදියේ උල්පත වන සියචෙන් ග්ලැසියරය කලක සිට ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර ගැටුම් වලට හේතුවූ අතර එය ලොව උසම යුධ පිටිය ලෙස හැඳින්වේ.

නිලක්ෂී බණ්ඩාර
18/02/24.

Friday, February 16, 2024

ලොව දිනු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක තෙන්ඩුල්කාර් ගේ සමාජ සේවාවෙන් බිඳක්....


 ඉන්දියාවේ හිටපු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ හිටපු  නායක මෙන්ම අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක සචින් තෙන්ඩුල්කාර්  තම ධනය විවිධ සමාජ සේවා කටයුතු සඳහා වැය කරන මහත්මා ගතිගුණ ඇති අයෙකි.ඉන්දීය රාජ්‍ය සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වූ ඔහු වයස අවුරුදු 11 දී ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට පිවිසියේය.බෝම්බයේ Dadar ඔහු උපන් ප්‍රදේශයයි.2013 වසරේදී යුනිසේෆ් හි ආයතනයේ දකුණු ආසියානු කලාපිය  සුබසාධක තානාපති වරයා ලෙස (Unisef Good Will Ambeseder ) ලෙස ඉන්දීය ජනාධිපති තුමා විසින් ඔහු පත්කරන ලදී.

ඔහුගේ අදහසට අනුව ළමුන් ඕනෑම රටක අනාගතය වේ.අද අප ඔවුන්ව රැක ගත යුතුය.ඔවුන් හෙට අපට ආඩම්බරයක් වනු ඇත.මේ... 2013 වසරේ කොළඹට පැමිණ මාධ්‍ය සාකච්ජාවකදී ඔහු පැවසු වදන්ය. ඔහුගේ charitable organization ( සචින් තෙන්ඩුල්කාර් පදනම ) ඉන්දියාවේ මෙන්ම වෙනත් සුබ සාධක සංගම් වලට ආධාර කරයි. මොහුගේ සමාජ සුබ සාධන කටයුතු අතර ඉන්දියාව පිරිසිදු කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය , වාර්ෂිකව ළමුන් 200 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තෝරා ගෙන ආධාර දීම ,කොවිඩ් වසංගත කාලයේ ඉන්දියානුවන් 4000 කට මුදල් පරිත්‍යාග කිරීම.දෙවන කොවිඩ් රැල්ලේදී ඇමරිකන් ඩොලර් 150000ක මුදලක් වැය කරමින් ඔක්සිජන් සැපයීම , බන්ද්‍රා ප්‍රදේශයේ සංවර්ධනය සඳහා 2015 දී ඉන්දියානු රුපියල් ලක්ෂ 76ක් සහ පාසල් සංවර්ධනයට ලක්ෂ 22 ක් වැය කිරීම කැපී පෙනුනි.

මේ හැර රාජ්‍ය සභා මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස වසර 6ක් පුරා ඔහු උපයා ගත් වැටුප සුබ සාධක සංගම් වලට පරිත්‍යාග කර ඇත.ලංකාවට පැමිණි සචින් ළමා පෝෂණය පිලිබඳ ඔහුගේ අත්දැකීම් ඇතුළු බොහෝ කරුණු පවසා ඇත.නිසි පෝෂණය නොමැති වීම ළමා දක්ෂතා මොට කරන බව ඔහු රුවන්වැල්ලේ පෙර පාසලකට ගිය අවස්ථාවේ පවසා තිබේ.තමා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන විට දිවා ආහාරය නොගෙන සිසිල් බිම පමණක් පානය කර ක්‍රීඩා කල අවස්ථා තිබුණි.ඒ හේතුවෙන් දැවී ගිය අවස්ථාද දක්නට තිබුණි.

පවුලකට ප්‍රමාණවත් අදායමක් නොමති වීම, එම පවුලේ දරුවන්ට ඒ නිසාම නිසි අධ්‍යාපනයක් ලබා ගත නොහැකි වීම , භයානක සංයෝගයක් බැව් ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

ළමයිට අහාර ලබා දීම පළමු අවශ්‍යතාවය බව පවසයි.ශ්‍රී ලංකාව තුළ දින දෙකක සංචාරයේදී විශේෂයෙන් සබරගමු පළාතේ ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අවස්ථාවේ 2022 වසරේදී ආරම්භ වූ දැඩි ආර්ථික අර්බුධය හමුවේ ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දුන් දෙමව්පියන් හමුවී සාකච්ජා කළේය.

යුනිසෙෆ් සංවිධානය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන දිවා ආහාර ලබා දීමේ වැඩසටහන සහය වීම සහ වතුකරයේ ළමා පෝෂණ තත්වය ගැන සොයා බැලීමටද ඔහු අමතක නොකළේය.ලංකාවේ සමහර පෙර පාසල් වළ ක්‍රියාත්මක වන පරිසරය හා සතුන් රැක ගැනීමේ වැඩ පිළිවෙල ඔහුගේ ප්‍රසංශාවට ලක් විය. රුවන්වැල්ලේ පෙර පාසලක ළමුන් අහාර ගන්නා අවස්ථාවේදී පන්ති බාර ගුරුතුමිය පිගානක් රැගෙන පන්තිය වටා ගියාය.සෑම දරුවකුම තම ආහාර වෙළෙන් සුළු ප්‍රමාණයක් එම පිගානට දැමු අතර ඔහු ඒ පිළිබඳව  ප්‍රශ්න කළේය.

එය කුරුල්ලන්ගේ ද අහාර වෙලාව බැවු ඇය ප්‍රකාශ කළේය.


නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

17/02/24.

ඉන්දියාවේ තවත් එක අවතාර ගම්මානයක් වූ කුල්දාරා




අවතාර ඇතැයි සැලකෙන නගර සහ ගම්මාන වල නටඹුන් මාලිගා සහ බලකොටුවල නටබුන්වලට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් ආකර්ශනීය බවක් පෙන්නුම් කරයි, බොහෝ දුරට ඒවා කලින් වාසය කළ මිනිසුන්ගේ ජීවිත දෙසට එබිකම් කර බැලීමට අපට අවස්ථාවක් ලබා දෙන බැවිනි. කාන්තාර ප්‍රදේශයක් වන රාජස්ථාන් ප්‍රදේශය අවතාර ගම්මානවලට ප්‍රසිද්ධියක් උහුලයි, නමුත් ඒවායින් එකක් වන්නේ කුල්ධාරා තරම් ගම්මානයයි.

ජයිසල්මර් සිට කිලෝමීටර් 17ක් බටහිර දෙසින් පිහිටි කුල්ධාරාව පිළිබඳව ජනප්‍රවාදයේ එන කතාවක් ඇත. මීට වසර 300 කට පමණ පෙර එය ජයිසල්මර් ප්‍රාන්තය යටතේ පාලනය වුන පාලිවාල් බ්‍රාහ්මණයන්ගේ සමෘද්ධිමත් ගම්මානයක් විය. පුරාවෘත්තයට අනුව, ප්‍රාන්තයේ එවකට පාලකයා වූ බලවත් හා නින්දිත අගමැති සලීම් සිංගේ නපුරු ඇස් ගම් ප්‍රධානියාගේ දියණිය මත පතිත විය.ඔහු ඇය වටා නිරතුරුව ගැවසෙන්නට විය. ඔහු ඇයව බලහත්කාරයෙන් විවාහ කර ගැනීමට උත්සහ කළේය. ඔහුගේ කැමැත්තට අවනත නොවුණහොත් ගම් වාසීන්ට දරුණු ප්‍රතිවිපාකවලට මුහුණ දෙන බවට ඔහු ගමට තර්ජනය කළේය.

කෲර පාලකයාගේ අණට යටත් වෙනවා වෙනුවට ඔවුන් පලිවාල්වරු සභාවක් පැවැත්වූ අතර ගම් 85 ක ජනතාව තම පරම්පරාගත වාසස්ථාන අතහැර අතුරුදහන් විය.
නමුත් පිටත්ව යාමට පෙර, ඔවුන් කුල්ධාරාට ශාප කළේ ඉන් පසු කිසිදිනක , කිසිවකුට තම ගමේ පදිංචි වීමට නොහැකි වනු ඇති බවයි. අද දක්වාම, ගම වඳව ගොස් හුදකලාව පවතී.
සියවස් ගණනාවකට පෙර එහි වැසියන් එය හැර ගිය ආකාරයටම ගම ඉතිරි විය. රාත්‍රියේදී එහි රැඳී සිටීමට උත්සාහ කළ පුද්ගලයන් අමුතු අද්භූත සංසිද්ධියකින් පලවා හැර ඇති බවද පැවසේ.

මේ ගැන සඳහන් වන තවත් පුරාවෘත්තයක් වන්නේ සලීම් සිං, ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවට ගමේ ජීවත් වීමට නොහැකි තරමට බදු ඉහළ දැමීමයි. එබැවින් ඔවුන් හරිත තණබිම් වෙත සංක්‍රමණය වීමට තීරණය කළහ. කෙසේ වෙතත්, අදටත් මිනිසුන් පෙර වෘතාන්තය ට විසල් පිළිගැනීමක් දී ඇත්තේ ප්‍රේමය හා බැඳී අභිරහසක් වී ඇති බැවින් වීමට පුළුවනි.



මෙම ස්ථානය ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් වන අතර ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණය (ASI) විසින් නඩත්තු කරනු ලැබේ. මඩ සහිත ගෙවල් පේළියක්, ඒවායේ වහලවල් නැති වී ගොස් නටබුන් වූ බිත්ති සමහර දුක්බර අතීතයක ඇටසැකිලි මෙන් එහි සිටගෙන සිටින බව එහි යන සංචාරකයින්ට ගුප්ත හැඟීමක් එක කරමින් දැනේ.. එම පෙදෙස වියළි හා දූවිලි සහිත වූ අතර ප්‍රීතිමත් කාලවලදී පවා එහි ජීවත් වීමට එම මිනිසුන් ජිවන අරගලයක පසු වන්නට ඇත

කුල්ධාරා යනු තම මුතුන් මිත්තන්ගේ දේශය හැර යාමට බල කළ ඒ අවාසනාවන්තයින් ගැන සිතන විට සිතට ශෝකයක් ගෙන දෙන උදාසීන පෙනුමක් ඇති පාළු පෙදෙසකි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
16/02/24.