ඉන්දියානු ජන ගී කාව්‍යයන්හි

 

ඉන්දියාවේ විවිධ වර්ගයේ ජන සැහලි පවතී. ඒවා සියල්ලම එකිනෙකට වෙන් කර වර්ගීකරණය කිරීම අපහසුය. කෙසේ වෙතත්, ස්ථිර පදනමක් මත, ඒවායේ ප්‍රමාණය, හැඩය හෝ විෂය කරුණු අනුව වර්ග කළ හැක. එහි ව්‍යුහය අනුව කුඩා ප්‍රමාණයේ සැහලි සහ විශාල ප්‍රමාණයේ සැහලි ලෙස වර්ග කළ හැකිය. නමුත් සැබෑ වර්ගීකරණය පදනම් වන්නේ ඒවාට අදාළ විෂය කරුණු මතය. ආචාර්ය ක්‍රිෂ්ණා දේව් උපධ්‍යායට අනුව, ජන සැහලි ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකට වර්ග කර ඇත:

1. ප්‍රේමාන්විත ජන සැහලි (Romantic Folk Ballads)

2. වීරෝදාර ජන සැහලි (Heroic Folk Ballads)

3. වික්‍රමාන්විත ජන සැහලි (Adventurous Folk Ballads)

• ප්‍රේමාන්විත ජන සැහලි  වල කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් පදනම් වන්නේ ආදර තේමාවක් හෝ ආදර කතාවක් මතය. මෙම කථා මඟින් පෙම්වතුන් යුවළකගේ ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා වූ ගමනේ සියලු හොඳ හෝ නරක තත්ත්වයන් විස්තර කෙරේ. 

• උදාහරණ වශයෙන්  ධෝලා මාරු (Dhola Maaru), සෝහ්නි-මහීවාල් (Sohni Mahiwal), චන්ද්‍රාවල්-චන්දනා (Chandrawal-Chandana), සෝර්ති (Sorthi), ශෝභානායක බන්ජාරා (Shobhanayaka Banjara) ආදිය ගත් හැකිය.

• වීරෝදාර ජන සැහලි  වල කතාව පදනම් වන්නේ කතාවේ සැබෑ වීරයා හෝ වීරවරිය වන පිරිමියෙකු හෝ කාන්තාවක විසින් කරන ලද වීර ක්‍රියා මතය. එයින් ඔවුන් දරුණු හෝ අසීරු තත්ත්වයන්ට මුහුණ දුන් ආකාරය සහ හැසිරුණු ආකාරය විස්තර කෙරේ.

• වික්‍රමාන්විත ජන සැහලි වල කතාව පදනම් වන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ ඇඟ කිලිපොලා යන හෝ වික්‍රමාන්විත සංචාරයක් වටා ය.

• ඉන්දියාවේ කලාපීය ජන සැහලි (Regional Folk Ballads of India):

  විවිධ ප්‍රදේශ සහ ඒවාට ආවේණික වූ සැහැලි නිර්මාණ පහත පරිදි බෙදා වෙන් කල හැක  .

• ඇසෑමි (Assamese)

•  මණිකොපර්, පුල්කුන්වර්, අජාන් ෆකීර්, මනිරාම් දේවන්, බර්ෆුකාන්, ක්‍රිෂාක්-විද්‍රෝහර්, ආදිය.

• අවාධි (Awadhi)

•  ශ්‍රී රාම්-සීතා, ශිව්-පාර්වතී, රාජා භර්තාරි, ශ්‍රාවන් කුමාර්, චන්ද්‍රාවලී, ආදිය.

• අංගිකා (Angika)

• ලොරික්, බිහුලා බාලා ලඛන්දාර්, කරුභගත්, රාණි සුරංගා, කුන්වර් විජයමාල්, ගෝපි චන්ද්, භර්ත්‍රිහරි, මීරායන්, ආදිය.

• ඔඩියා (Odia)

• සත්‍ය හරිශ්චන්ද්‍ර, ගෝපි චන්ද්, සාවිත්‍රි චරිත, සතිරාහ්, අභියෝගාත්මක්, ශෝකාත්මක්, සුඛාත්මක්, ආදිය.

• කන්නඩ (Kannada)

• උත්තරදේවී, හොන්නදේවී, සත්‍යවතී ලව්නි, කිතුර් චෙන්නම්මා, කන්නප්පා, කබීර් කමල්, ආදිය.

• කුමායුනි (Kumauni)

•   ක්‍රිෂ්ණා චන්ද්‍රාවලී, බාලා-හරු, නල්-දමයන්ති, මල්ලිකාර්ජුන්, නර්සා ධෞනි, මාලුෂාහි, ජමාලා බෝහ්රි, ආදිය.

• කොන්කනි (Konkani)

• ශ්‍රාවොන්, බන්වාඩ්, ගොඩ්ඩේ රාමායන, ආදිය.

• ගුජරාටි (Gujarati)

• මොජ්දින් මහේතබ්, හෝතල්පද්මිනී, සති ගනක්, සෝන්-හලමන්, ලොරික්-චන්දා, රව්දුදෝ, ධෝලා මාරුනි, ආදිය.

• ගාර්වාලි (Garhwali)

•  රුක්මිණී සහ හරන්, චන්ද්‍රාවලී සහ හරන්, සූරජ්කුන්වර්, කුසුමකොලින්, ගංගුරාමෝලා, බිධ්නි විජයපාල්, බගා රාවත්, ආදිය.

• චත්තිස්ගාර්හි (Chattisgarhi)

•  අහිමන් රාණි, පාණ්ඩවානි, ෆුල්-බාසන්, කල්‍යාන් සිං, සීතා රාම් නායක්, ධෝලා-මාරු, ෆුල්කුන්වර්, ලොරික් චන්දයිනි, ආදිය.

• ඩොග්රි (Dogri)

•  මාතා වෛෂ්ණෝ, මාතා කල්කා, ශීතලා මාතා, බාබා කයිලු, බාබා ජිට්ටෝ, බාබා සුර්ගල්, බාබා නහාර් සිං, ආදිය.

• දෙමළ (Tamil)

• අල්ලි අර්සානි මාලේ, කරල් කුඩි, රාජා දේසිං, මදුරෙයිවීරන්කඩේ, කාට්වරායන් කඩේ, පුලිදේවර්සින්දු, ආදිය.

• තෙළිඟු (Telugu)

•  බොබ්බිලි කථා, දේසිගු රාජු කථා, හරි කථා, බුර්රා කථා, පාලුරාජු කථා, කම්භෝජ්ග්‍රාජුකථා, කැත්මාරාජු කථා, පල්නෝටි කථා, ආදිය.

• තාරු (Tharu)

•  රාජා ධන්පාල්, සහෝදරා (භගවතී), රාජා මන්සන්, ආදිය.

• නාග්පුරි (Nagpuri)

•  ශිව්-පාර්වතී, ගනේෂ්, රාධා-ක්‍රිෂ්ණා, රාම්-සීතා, දුර්ගා, කාලි, හනුමාන්, ආදිය.

• පන්ජාබි (Punjabi)

•  දුල්ලාභට්ටි, සහීඩ් බාබා දීප් සිං, හීර්-රන්ජා, සෝහ්නි-මහීවාල්, මීර්සා-සාහිබ්, රාජා රසාලු, ආදිය.

• බෙංගාලි (Bangla)

•  ගෝපි චන්ද්, ගොරක්නාත්, මහිපාල්, භොගිපල්කිලොක්-කථායෙන්, ආදිය.

• බජ්ජිකා (Bajjika)

• ලොරිකවුන්, රාජා සල්හේස්, නතුවා දයාල් සිං, විජෝමාල්, ගනිනාත් ගෝවින්ද් අමර් සිං, කේවාල් සිං, බසාවන්, ආදිය.

• බ්‍රාජ් (Braj)

•  ආල්හා, හීරමන්, ධෝලා, චන්ද්‍රාවලී, ගෝපිචන්ද්, භර්තාරි, මෝර්ධ්වාජ්, ගුරු ගුග්ගා, ආදිය.

• බාගේලි (Bagheli)

•  ධෝලා, රාජා භර්තාරි, කරන් දානි, බසාමන් මාමා, ආදිය.

• බුන්දේලි (Bundeli)

• ආල්හා, රච්හ්රා, සාරන්ගා-භාරන්ගා, ජග්දේව්කපුන්වාරා, සන්ත්-බසන්ත්, රාම් කථා සහ ක්‍රිෂ්ණා කථාපරඛාඛ්‍යාන්, ආදිය.

• භෝජ්පූරි (Bhojpuri)

•  ආල්හා, ලොරිකි, විජයමාල්, බාපු කුන්වර් සිං, ශෝභා-නායක-බන්ජාරා, සෝර්ති, බිහුලා, රාජා භර්තාරි, රාජා ගෝපිචන්ද්, ආදිය.

• මාගාහි (Maghi)

• ආල්හා, ලොරිකයින්, කුන්වර් විජය, රේෂ්මා, ශෝභා සහ නායක්, සාරන්ගා, රාජා ධෝලාන්, රාජා භර්තාරි, ආදිය.

• මෛතිලි (Maithili)

•  ලොරික්, බිහුලා, සල්හේස්, දීනා භාද්‍රි, ගෝපිචන්ද්, භර්තාරි, විජයමාල්, හරිචන්දර් දානි, ධන්පාල්, ජයි සිං, කනක් සිං, ආදිය.

• මනිපුරි (Manipuri)

•  ඛම්බා තොයිබි, මොයිරන්ග්ෂා, ජිලදර්බාර්, ඛොන්ජොම්පර්ව්, සංලාලෙම්බි, ෆම්බාල් කාබා, ආදිය.

• මරාති (Marathi)

•  වාසුදේව් කේ ගීත්, ගොන්ද්ලි ගීත්, ජාග්‍රන් ගීත්, භාරදකේගීත්, ආදිය.

• මලයාලම් (Malayalam)

•  උන්නියාර්චා, ආරොමාල්, තච්චෝලි ඔතේනන්, ආරොම් ලුන්නි, ඉර්වික්කුට්ටි පිල්ලෛ, ආදිය.

• මාල්වි (Malvi)

• හීඩ් ගාථායෙන්, බග්දාවත්, ගෝපිචන්ද්, භර්තාරි, චේන් සිං, දුග්ජි-ජුවර්ජී, සෝනා-රූපා, චන්දනා කුන්වර්, රාජා නල්, ආදිය.

• රාජස්ථානි (Rajasthani)

•  පබූජි, දේව්ජි බග්දාවත්, නිහාල්දේ සුල්තාන්, ධෝලා-මාරු, පෘථිවි රාජ්, ජලාලි-බුබ්නා, ආදිය.

• සන්තාලි (Santali)

•  සිදෝකාන්හු, මුර්මුහුල් ගාථා, ආදිය.

• සින්ධි (Sindhi)

• දෝදෝ චනෙසාර්, මුමල් රානෝ, ලීලා චනෙසාර්, උමර් මාල්, ලයිලා-මජ්නූ, ධෝලා-මාරු, ශිරින්-ෆර්හාද්, හීර්-රන්ජා, දීප්චන්ද්, ආදිය.

• හිමාචලි (Himachali)

•  නේගි දයාරි, ජග්තා පතානියා, ආදිය.

• හරියාන්වි (Hariyanvi): නර් සුල්තාන්-නිහාර් දේ, ආල්හා-උදල්, භුරා බාදල්, ජයිමල් ෆත්තා, භෞකා සාකා, අමර් සිං රාතෝර්, වීර් ජවාහර්මාල්, ආදිය

• මූලාශ්‍ර 

Jain, Shrichandra, Lok Katha Vigyan, Rajasthani Granthagar, Jodhpur (2016)

[2]. Sinha, Satyavrat, Bhojpuri Lok-Gatha, Hindustani Academi, Uttar Pradesh, Allahabad (1957)