පකිස්ථාන ජන ජීවිතය වෙලාගත් ආර්ථික අවපාතය.

පකිස්ථානයේ වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය යනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති දුර්වල කළමනාකරණය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ බාහිර ගෝලීය බලපෑම්වල ප්‍රතිඵලයකි. මෙය මූලික වශයෙන් ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක් ඔස්සේ විග්‍රහ කළ හැකිය.

1. ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදය (Balance of Payments Crisis)

පකිස්ථානය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටළුව මෙයයි.

ආනයන මත යැපීම.

රටේ නිෂ්පාදනයට වඩා ආනයනය (විශේෂයෙන් ඉන්ධන සහ ආහාර) ඉහළ මට්ටමක පවතී.

රට සතුව පවතින ඩොලර් සංචිත අවම මට්ටමකට වැටී ඇති අතර, ඇතැම් අවස්ථාවලදී එය මාසයක ආනයන සඳහා පවා ප්‍රමාණවත් නොවීය.

 ලබාගෙන ඇති විදේශ ණය සඳහා වාරික ගෙවීමට පවා නැවත ණය ගැනීමට සිදුවීම නිසා රට "ණය උගුලක" සිරවී ඇත.

2. අධික උද්ධමනය (Hyper-inflation)

සාමාන්‍ය ජනතාවට දැඩිව දැනෙන බලපෑම මෙයයි.

 ආහාර ද්‍රව්‍ය, විදුලිය සහ ඉන්ධන මිල වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත (ඇතැම් කාලවලදී උද්ධමනය 30% - 40% ඉක්මවා ගියේය).

මුදල් ඒකකය අවප්‍රමාණය වීම.

පකිස්ථාන රුපියල ඩොලරයට සාපේක්ෂව දැඩි ලෙස කඩා වැටීම නිසා ආනයනික භාණ්ඩවල මිල තවදුරටත් ඉහළ ගොස් ඇත.

3. ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා (Structural Weaknesses)

අඩු බදු ආදායම: පකිස්ථානයේ බදු පදනම ඉතා පටුය. ධනවත් පන්තිය සහ විශාල ව්‍යාපාර බදු ගෙවීමෙන් මගහැරීම නිසා රජයේ ආදායම ඉතා අල්පය.

පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතන: පකිස්ථාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවය (PIA) වැනි රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කිරීමට රජයට විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවේ.

ආරක්ෂක වියදම්. 

ජාතික ආරක්ෂාව සඳහා වෙන් කරන අධික පිරිවැය නිසා සංවර්ධන කටයුතු සඳහා ඉතිරි වන මුදල සීමිතය.

4. බාහිර බලපෑම් සහ පාරිසරික සාධක

මහා ගංවතුර (2022): ඇති වූ විනාශකාරී ගංවතුරින් කෘෂිකාර්මික අස්වැන්න විනාශ වූ අතර ඩොලර් බිලියන 30 කට අධික දේපළ හානියක් සිදු විය.

යුක්රේන යුද්ධය.

 ගෝලීය වශයෙන් තිරිඟු සහ තෙල් මිල ඉහළ යාම පකිස්ථානය වැනි ආනයන මත යැපෙන රටකට දැඩි පහරක් විය.