ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන්ගේ කෙටි කතා ලෝකය

මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීර යනු සිංහල සාහිත්‍යය සහ ඉතිහාසය යන ක්ෂේත්‍ර ද්විත්වයේම හසළ දැනුමක් ඇති විද්වතෙකි. ඔහුගේ 'ශාලාධිපති' කෙටි කතා සංග්‍රහය වර්තමාන සමාජයේ විවිධ පැතිකඩයන් ඉතා සියුම්ව හා උපහාසාත්මකව විවරණය කරන කෘතියකි.ශාලාධිපති' කෘතියේ එන බොහෝ කතාන්දර ගොඩනැගී ඇත්තේ මධ්‍යම පන්තික සමාජයේ ගැටලු, විශ්වවිද්‍යාල පරිපාලනය තුළ සිදුවන සිදුවීම් සහ මිනිස් සබඳතාවල ඇති සංකීර්ණතා වටා ය. විශේෂයෙන්ම නිලතල දැරීමේදී ඇතිවන මානසිකත්වය සහ එමගින් පුද්ගල චරිත වෙනස් වන ආකාරය මෙහිදී මැනවින් නිරූපණය වේ

සිරිවීර මහතාගේ ලිවීමේ විලාසය තුළ දැකිය හැකි විශේෂතා කිහිපයකි:

ඉතාමත් ලිහිල්, කියවන්නාට සමීප භාෂාවක් භාවිතා කිරීම.

සමාජයේ ඇති කුහකකම් සහ දුර්වලතා හාස්‍යයට ලක් කරමින් පාඨකයා සිනහවට මෙන්ම චින්තනයටද යොමු කිරීම.

සංග්‍රහයේ ප්‍රධාන කතාව වන 'ශාලාධිපති' හරහා, නේවාසිකාගාර පාලකයෙකු ලෙස කටයුතු කරන පුද්ගලයෙකු මුහුණ දෙන අභියෝග, ශිෂ්‍ය මනෝභාවයන් සහ පරිපාලනමය ගැටලු මැනවින් ඉදිරිපත් කරයි. මෙය ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල උපසංස්කෘතිය පිළිබඳව ලියවුණු සාර්ථක නිර්මාණයකි. මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන් මෙම කෘතිය හරහා උත්සාහ කරන්නේ හුදෙක් කතා කීමට නොව, සැබෑ මිනිස් ස්වභාවය සහ සමාජ ස්ථරයන්හි විෂමතාවය දර්පණයකින් මෙන් පෙන්වා දීමටයි.

ඔබ ශාස්ත්‍රීය මෙන්ම රසවත් කෙටි කතා කියවීමට කැමති අයෙක් නම්, මෙය කියවිය යුතුම කෘතියකි.මහාචාර්යවරයෙකු ලෙස ඔහු ලැබූ අත්දැකීම් ඇසුරින්, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සහ සිසුන්ගේ ජීවිතවල අප්‍රකට පැතිකඩ මෙහි කතාවලට වස්තු විෂය වී ඇත. ප්‍රබන්ධයකට එහා ගිය, සමාජයේ ජීවත්වන සැබෑ මිනිසුන්ගේ දුබලතා සහ මානුෂීය ගතිගුණ ඔහු ඉතා සාධාරණව විවරණය කරයි.

'ශාලාධිපති' වැනි නමකින් පවා පුද්ගලයෙකු සතු බලය සහ එම බලය හමුවේ ඔහු හැසිරෙන ආකාරය පිළිබඳ සංකේතාත්මක අර්ථයක් ලබා දෙයි.බොහෝ කෙටි කතාකරුවන් හුදෙක් පරිකල්පනය මත යැපෙන විට, සිරිවීර මහතා තමා වටා ඇති සමාජ දේශපාලනික පසුබිම සහ ඓතිහාසික සන්දර්භය සිය කෙටි කතා තුළට ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස මුසු කරයි. සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස සිටි පුද්ගලයා, නිලතල සහ වගකීම් හමුවේ කෙමෙන් කෙමෙන් යාන්ත්‍රික වන ආකාරයත්, තීරණ ගැනීමේදී මානුෂීය ගුණයට වඩා නීති රීතිවලට මුල්තැන දීමට උත්සාහ කරන ආකාරයත් මැනවින් නිරූපණය වේ. ශාලාධිපතිවරයා තුළ ඇති වන මානුෂීය හැඟීම් සහ නිලධාරිවාදී වගකීම් අතර ඇති වන අරගලය සිරිවීර මහතා ඉතා සියුම්ව විග්‍රහ කරයි.

මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීරයන්ගේ 'ශාලාධිපති' කෙටි කතා සංග්‍රහය තුළ හමුවන 'බටනලා වාදකයා' යනු මානුෂීය හැඟීම් සහ සමාජ යථාර්ථය ඉතා සියුම් ලෙස ස්පර්ශ කරන අපූර්ව නිර්මාණයකි.මෙම කතාව ගොඩනැගෙන්නේ වීදි ආශ්‍රිතව හෝ පොදු ස්ථානවල බටනලා වාදනය කරමින් ජීවිකාව ගෙනයන අසරණ කලාකරුවෙකු වටා ය. ඔහු සතු වාදන කුසලතාවය සහ ඔහු ජීවත් වන දිළිඳු සමාජ වටපිටාව අතර ඇති පරස්පර විරෝධී බව මෙහි මැනවින් නිරූපණය වේ. ඉහළ පෙළේ ප්‍රසංග ශාලාවල වාදනය කරන ශිල්පීන්ට ලැබෙන ගෞරවය, වීදියේ සිටින දක්ෂ වාදකයෙකුට හිමි නොවන ආකාරය මෙහි පෙන්වා දෙයි.

බටනලා හඬින් මොහොතකට ආශ්වාදයක් ලබන මධ්‍යම පන්තිකයන්, එම වාදකයාගේ ජීවිතය දෙස බලන "අනුකම්පා සහගත" හෝ "මගහැර යන" ස්වභාවය මෙහි උපහාසයට ලක් වේ.'බටනලා වාදකයා' යනු හුදෙක් දුප්පත්කම විකුණන චරිතයක් නොව, තමන්ගේ කලාව තුළ යම් ආත්ම තෘප්තියක් ලබන චරිතයකි. ඔහුගේ බටනලා හඬ හරහා ප්‍රකාශ වන්නේ ඔහුගේ ජීවිතයේ ඇති තනිකම, වේදනාව සහ නොවිසඳුණු බලාපොරොත්තු සමුදායකි.බටනලාවේ හඬ මෙහි සංකේතවත් කරන්නේ අසරණ මිනිසෙකුගේ අඳෝනාව නොව, සමාජය විසින් අමතක කර දමා ඇති "නිහඬ හඬ" යි.

ළහිරු පායා' කෙටි කතාව හරහා මහාචාර්ය සිරිවීරයන් උත්සාහ කරන්නේ සමාජයේ පවතින අසාධාරණත්වය සහ දරිද්‍රතාවය හමුවේ මිනිස්කම පරීක්ෂාවට ලක්වන ආකාරය පාඨකයාට පෙන්වා දීමටයි. මෙය හුදෙක් කතාවක් නොව, සමාජයේ එක් පැතිකඩක් දෙස බලා කරන ලද ගැඹුරු විවරණයකි.මිනිසුන් තුළ පවතින සෙනෙහස සහ එකිනෙකා කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප මෙහිදී සියුම්ව විග්‍රහ කෙරේ.ඉහළ පන්තිකයන්ගේ සුඛෝපභෝගී ජීවිත සහ පහළ පන්තිකයන්ගේ අරගලය අතර ඇති පරතරය ලේඛකයා සියුම් උපහාසයකින් යුතුව පෙන්වා දෙයි.ළහිරු පායා' යන්නෙන් අරුණෝදය හෝ සතුට සංකේතවත් කළත්, කතාව අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ ශෝකජනක හැඟීමකි. මෙය සිරිවීර මහතාගේ ලේඛන කලාවේ ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි. පාඨකයාට ඉතා ඉක්මනින් චරිත සමඟ බද්ධ විය හැකි සරල, ව්‍යවහාරික භාෂා ශෛලියක් ඔහු මෙහිදී භාවිතා කරයි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

02/02/2026.