‌විවිධ විෂය මානයන් ඔස්සේ ගවේශනය කිරීමට කැමති, ඒ තුලින් සමාජයට යහපත් පණිවිඩයක් දීමට උත්සහ කරන දෝණි

My photo
Ratnapura, Sabaragamuwa, Sri Lanka
පොතට ආදරය කරන ,සංගීතයට ආදරය කරන ඉංග්‍රිසි ගුරුවරියක්.ගී පද රචිකාවක්. පොත් විචාරකයෙක්. විශේෂාංග නිර්මාණකාරිණියක්. දැනුම බෙදන්නියක්.

Monday, January 26, 2026

🎬 බිලියන ගණනකගේ ආදරය දිනූ ඉන්දීය ගීත මහිමය! 🎶🇮🇳 YouTube හි වැඩිම නැරඹුම් වාර ලැබූ ගීතය මොකක්ද කියලා ඔබ දන්නවාද? 🤔 ඔස්කාර් වේදිකාව හොල්ලපු "Naatu Naatu" සිට මුළු ලෝකයම උමතු කරපු "Kolaveri Di" දක්වා ඉන්දීය සංගීත ලොව අලුත් කළ දැවැන්තම ගීත ගැන සම්පූර්ණ විස්තරය

 "සංගීතයට භාෂාවක් නැතැයි යන්න ඉන්දීය සංගීතය දෙස බැලීමේදී මැනවින් පැහැදිලි වන කරුණකි. දශක ගණනාවක සිට ඉන්දීය සිනමාව සහ ස්වාධීන සංගීතය ලොව පුරා ප්‍රේක්ෂක හදවත් දිනා ගැනීමට සමත්ව ඇත. කැසට් පට සහ රේඩියෝවෙන් ඇරඹි මේ ගමන, අද වන විට බිලියන සංඛ්‍යාත ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් නැරඹූ යූටියුබ් (YouTube) වීඩියෝ දක්වා ව්‍යාප්ත වී තිබේ. ඇතැම් ගීත සිනමා ශාලා තුළ ප්‍රේක්ෂකයින් උමතුවෙන් මෙන් නටවන්නට සමත් වූ අතර, තවත් සමහරක් ගීත ඩිජිටල් අවකාශයේ සර්වකාලීන වාර්තා තබමින් ඉන්දීය අනන්‍යතාව ලොව පුරා ප්‍රචලිත කළේය. මෙම ලිපිය හරහා අප විමසා බලන්නේ ඉන්දීය ඉතිහාසයේ වැඩිම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර ලැබූ සහ වැඩිම නැරඹුම් වාර සංඛ්‍යාවක් සටහන් කළ ඒ සුවිශේෂී ගීත නිර්මාණ පිළිබඳවයි."

ඉන්දියාවේ වැඩිම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර (Most Viewed/Popular) ලැබූ ගීතය ගැන කතා කිරීමේදී එය ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකියි.

ප්‍රධාන වශයෙන්ම යූටියුබ් (YouTube) දත්ත අනුව වර්තමානය වන විට තත්ත්වය මෙසේයි.


1. වැඩිම නැරඹුම් වාර (Most Viewed) ලැබූ ගීතය

වර්තමානය වන විට ඉන්දියාවේ වැඩිම පිරිසක් නැරඹූ ගීත කිහිපය මෙයයි:

  • වැඩිම නැරඹුම් (All-time): "Masoom" චිත්‍රපටයේ එන "Lakdi Ki Kathi" ළමා ගීතය දැනට බිලියන 4 (කෝටි 400) ඉක්මවා නරඹා ඇත.



  • වැඩිම නැරඹුම් ලැබූ සිනමා ගීතය: "Dilbar" (Satyameva Jayate චිත්‍රපටය) ගීතය බිලියන 1.5 කට වඩා නරඹා ඇති අතර, "Mile Ho Tum" (Reprise) ගීතයද බිලියන 1.3 ඉක්මවා ඇත.

  • මෑතකදී වාර්තා තැබූ ගීත: "Lut Gaye" (Emraan Hashmi) සහ "Vaaste" (Dhvani Bhanushali) යන ස්වාධීන ගීත (Music Videos) කෙටි කලකින් බිලියනයකට වඩා නැරඹුම් වාර ලබාගෙන තිබේ.

2. ජනප්‍රියම සිනමා ගීත (Most Popular Film Songs)

චිත්‍රපට ගීතයක් ලෙස ගත්කල, මෑත කාලයේ ලොව පුරාම අතිශය ජනප්‍රිය වූයේ RRR චිත්‍රපටයේ "Naatu Naatu" ගීතයයි. එය ඔස්කාර් සම්මානය පවා දිනාගනිමින් ඉන්දීය සංගීතය ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන ගියේය.ඉන්දීය සිනමා ඉතිහාසයේ ලෝක ප්‍රසිද්ධ වූ සහ ඔස්කාර් සම්මානය දිනූ පළමු ගීතය ලෙස සිනමා ශාලා තුළ විශාලම ප්‍රතිචාරය ලැබීය.


සිනමා ශාලාවලදී ප්‍රේක්ෂකයින් අසුන්වලින් නැගිට නටන තරමටම උමතුවක් ඇති කළ, වැඩිම ජනප්‍රියත්වයක් ලැබූ ගීත.

  • "Why This Kolaveri Di (3): 2011 වසරේදී මෙය ඉන්දියාවේ පමණක් නොව ලොව පුරා අතිශය ජනප්‍රිය විය. "Digital Era" එක තුළ ඉන්දියාවේ පළමු ගෝලීය 'වයිරල්' ගීතය මෙයයි.



  • "Dilbar" (Satyameva Jayate): බිලියනයකට වඩා නැරඹුම් වාර ලබාගත් ප්‍රථම ඉන්දීය ගීත කිහිපයෙන් එකකි.


  • "Raatan Lambiyan" (Shershaah): ස්පොටිෆයි (Spotify) වැනි සේවාවන්හි වැඩිම ශ්‍රාවක ප්‍රතිචාර ලැබූ ගීතයකි.

  • .Shrivalli (Pushpa): 2021 වසරේදී මෙම ගීතය සිනමා ශාලා තුළ මෙන්ම සමාජ මාධ්‍ය (Reels) තුළ දකුණු ඉන්දියාවේ සිට උතුරු ඉන්දියාව දක්වා එක ලෙස ජනප්‍රිය විය.

  • Jai Ho (Slumdog Millionaire): ඉන්දියාවේ නම ලෝකය පුරා රැගෙන ගිය තවත් අමතක නොවන අතිශය ජනප්‍රිය ගීතයකි

"කාලයත් සමඟ තාක්ෂණය සහ රසවින්දනය වෙනස් වුවද, හොඳ නිර්මාණයක් සඳහා ලැබෙන ප්‍රේක්ෂක ආදරය කිසිදා වෙනස් නොවන බව මෙම ගීත දෙස බැලීමේදී පෙනී යයි. ළමා ගීතයක සිට ඔස්කාර් සම්මානලාභී ගීත දක්වා ඉන්දීය සංගීතය ලබා ඇති මෙම ප්‍රගතිය සැබවින්ම විශ්මයජනකය. යූටියුබ් වාර්තා තැබීම පමණක් නොව, ප්‍රේක්ෂක මනසේ නොමැකෙන මතකයන් ඉතිරි කිරීම ඕනෑම නිර්මාණයක සැබෑ ජයග්‍රහණයයි. ඉදිරියේදී ද නව තාක්ෂණය සමඟින් මෙවැනිම අති දැවැන්ත නිර්මාණ රැසක් බිහිවනු ඇති බවට සැකයක් නැත. ඔබ වඩාත්ම ප්‍රිය කරන, ඔබේ මතකයේ රැඳුණු ඒ සුවිශේෂී ඉන්දීය ගීතය කුමක්ද?"

මූලාශ්‍ර

YouTube (Official Channels)

Sony Music India / Zee Music Company

 Forbes India Billboard

Kworb.net

#ඉන්දීයගීත #ඉන්දියාව #ජනප්‍රියගීත #MostViewedIndianSongs #IndianMusic

Saturday, January 24, 2026

බලුකිස්තාන් අර්බුදය: සම්පත්වලින් පොහොසත්, අයිතිවාසිකම්වලින් දුප්පත් දේශයක සටන

 


පකිස්ථානයේ පවතින දීර්ඝතම සහ සංකීර්ණතම අභ්‍යන්තර ගැටුම ලෙස බලුකිස්ථාන අර්බුදය හැඳින්විය හැකිය. මෙය දේශපාලනික, ආර්ථික සහ මානුෂීය යන අංශ රැසකින් සමන්විත අර්බුදයකි.බලුකිස්ථානය පකිස්ථානයේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් $44\%$ ක් පමණ වන විශාලතම පළාත වුවද, එහි ජනගහනය ඉතා අඩුය. මෙම කලාපය ස්වභාවික වායු, රන් සහ තඹ වැනි ඛනිජ සම්පත්වලින් අතිශය පොහොසත් ය.ගැටළුව: බලුකිස්ථානයෙන් ලබාගන්නා සම්පත්වලින් ලැබෙන ලාභය පකිස්ථාන මධ්‍යම රජය (විශේෂයෙන් පන්ජාබ් පළාත) ලබාගන්නා බවත්, තමන්ට එහි ප්‍රතිලාභ නොලැබෙන බවත් බලුකි වැසියන් චෝදනා කරති.

චීන-පකිස්ථාන ආර්ථික කොරිඩෝව (CPEC) යටතේ බලුකිස්ථානයේ ගුවාඩර් (Gwadar) වරාය සංවර්ධනය කෙරේ. මෙම ව්‍යාපෘති හරහා බලුකි ජනතාවට රැකියා නොලැබෙන බවත්, පිටස්තර පුද්ගලයන් සහ චීන ජාතිකයන් පැමිණීම නිසා තමන්ගේ සංස්කෘතිය සහ භූමිය අහිමි වන බවත් ඔවුන් විශ්වාස කරයි. මේ නිසා 'බලුකිස්ථාන විමුක්ති හමුදාව' (BLA) වැනි සන්නද්ධ කණ්ඩායම් චීන ව්‍යාපෘති සහ සේවකයන් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කරයි.

1948 වසරේදී බලුකිස්ථානය පකිස්ථානයට ඈඳාගත් දා සිට, එහි විවිධ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් "නිදහස් බලුකිස්ථානයක්" වෙනුවෙන් සටන් වදියි. පකිස්ථාන රජය මෙය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් ලෙස සලකන අතර, බලුකි කැරලිකරුවන් පවසන්නේ මෙය තම නිදහස වෙනුවෙන් කෙරෙන අරගලයක් බවයි.

බලුකිස්ථාන අර්බුදයේ ඇති අඳුරුතම පැත්ත වන්නේ  පකිස්ථාන ආරක්ෂක අංශ විසින් බලුකි ක්‍රියාකාරීන්, සිසුන් සහ බුද්ධිමතුන් බලහත්කාරයෙන් අත්අඩංගුවට ගෙන අතුරුදහන් කරන බවට ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන චෝදනා කරයි. මෑත කාලයේදී බලුකි කාන්තාවන් පවා මෙම අතුරුදහන් කිරීම්වලට එරෙහිව ඉස්ලාමාබාද් අගනුවර දක්වා පාගමන් පවත්වමින් විරෝධතා දැක්වීය.

බලුකිස්ථාන අර්බුදය යනු හුදෙක් යුධමය ගැටුමක් නොව, එය අසාධාරණ සම්පත් බෙදා හැරීම, දේශපාලන අයිතිවාසිකම් අහිමි වීම සහ මානුෂීය හිමිකම් උල්ලංඝනය වීම යන කරුණු මත පදනම් වූවකි. මෙය විසඳීමට නම් යුධමය ක්‍රියාමාර්ගවලට වඩා දේශපාලනමය ස්ථාවරත්වයක් සහ ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

Thursday, January 22, 2026

" ඉන්දියානු සිනමාවේ නූතන පුනරුදය"

 

දශක ගණනාවක් පුරා ‘ඉන්දියානු සිනමාව’ යනු ‘බොලිවුඩය’ යැයි ලෝකය පුරා පැතිර තිබූ මතය දැන් වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. මුම්බායි නගරය කේන්ද්‍ර කරගත් හින්දි සිනමා කර්මාන්තය අබිබවා යමින්, දකුණු ඉන්දියානු සිනමාව අද වන විට සමස්ත ඉන්දියාවම පමණක් නොව ලෝකයම සිය ග්‍රහණයට ගෙන තිබේ. මෙය ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතියේ නව පුනරුදයක ආරම්භයයි.

ඉන්දියානු සිනමාව වර්තමානය වන විට ඉතාමත් තීරණාත්මක සහ පරිවර්තනීය යුගයක් පසු කරමින් සිටියි. දශක කිහිපයකට පෙර පැවති "බොලිවුඩ්" (හින්දි සිනමාව) කේන්ද්‍ර කරගත් ආධිපත්‍යය වෙනුවට දැන් සමස්ත ඉන්දියාවම වැළඳගත් "Pan-Indian" සිනමා සංස්කෘතියක් බිහි වී තිබේ.

වත්මන් ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ කිහිපයක් මෙසේය.

1. දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවේ නැගී සිටීම

වර්තමානයේ තෙළිඟු (Tollywood), දෙමළ (Kollywood), කන්නඩ (Sandalwood) සහ මලයාලම් සිනමා කර්මාන්ත බොලිවුඩයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින බව පෙනේ. RRR, Pushpa, KGF, සහ Kantara වැනි චිත්‍රපට මගින් භාෂා භේදයකින් තොරව ඉන්දියාව පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කරගෙන ඇත.

2. OTT වේදිකා වල බලපෑම

Netflix, Amazon Prime, සහ Disney+ Hotstar වැනි වේදිකා නිසා සිනමාව නැරඹීමේ රටාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී ඇත.

  • දැන් ප්‍රේක්ෂකයින් සොයන්නේ හුදෙක් ‘සුපිරි තරු’ නොව, ප්‍රබල ‘කථා තේමාවන්’ (Content) ය. ප්‍රේක්ෂකයින්ට ලෝක සිනමාවට නිරාවරණය වීමට අවස්ථාව ලැබී ඇති බැවින්, ඔවුන් දැන් වඩාත් ගුණාත්මක තිර රචනයන් බලාපොරොත්තු වේ

  • මේ නිසාම, විශාල පිරිවැයක් නොදැරූවත් මලයාලම් සිනමාව වැනි අන්තර්ගතයෙන් පොහොසත් සිනමා නිර්මාණ අද ඉන්දියාවේ වැඩිම ඉල්ලුමක් ඇති නිර්මාණ බවට පත්ව ඇත.

  • විශාල පිරිවැයක් දැරිය නොහැකි නමුත් දක්ෂ නිර්මාණකරුවන්ට තම නිර්මාණ ජනගත කිරීමට OTT වේදිකා හොඳ මාවතක් වී ඇත.

3. "Pan-India" සංකල්පය

දැන් චිත්‍රපට නිපදවන්නේ එක් ප්‍රාන්තයකට හෝ එක් භාෂාවකට පමණක් සීමා වී නොවේ. විශාල අයවැයකින් නිපදවන චිත්‍රපට එකවර භාෂා කිහිපයකින් (හින්දි, දෙමළ, තෙළිඟු, මලයාලම්, කන්නඩ) මුදා හැරීම වත්මන් ප්‍රවණතාවයයි.නමුත් අද වන විට RRR, Baahubali, KGF සහ Pushpa වැනි චිත්‍රපට භාෂා භේදයකින් තොරව කාශ්මීරයේ සිට කන්‍යාකුමාරිය දක්වා එකලෙස ආදායම් වාර්තා තබයි.

4. තාක්ෂණික දියුණුව සහ VFX

ඉන්දියානු සිනමාව දැන් හොලිවුඩ් මට්ටමේ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග (VFX) භාවිතා කරයි. අති නවීන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග (VFX) සහ සවුන්ඩ් ඉංජිනේරු විද්‍යාව උපයෝගී කරගනිමින් නිර්මාණය වන Brahmastra සහ Kalki 2898 AD වැනි චිත්‍රපට මගින් ඉන්දියානු සිනමාවේ තාක්ෂණික සීමාවන් පුළුල් කර තිබේ.  ඉන්දියානු සිනමාව දැන් හොලිවුඩ් සිනමාවට තාක්ෂණිකව අභියෝග කරමින් සිටී. මෙය හුදෙක් විනෝදාස්වාදය ඉක්මවා ගිය දැවැන්ත ආයෝජනයක් සහ කර්මාන්තයක් බවට පත්ව තිබේ.

5. යථාර්ථවාදී සහ මලයාලම් සිනමාවේ ආකර්ෂණය

මෑත කාලීනව මලයාලම් සිනමාව (Mollywood) ඔවුන්ගේ සරල, යථාර්ථවාදී සහ අන්තර්ගතය මත පදනම් වූ කථා තේමාවන් නිසා ඉන්දියාව පුරා ඉහළ ඇගයීමකට ලක් වේ. Manjummel Boys, The Goat Life වැනි චිත්‍රපට මෙයට උදාහරණ වේ.

ඉන්දියානු සිනමා සංස්කෘතිය අද පසුවන්නේ එහි ස්වර්ණමය යුගයකය. භාෂාමය සීමා මායිම් සහ ප්‍රාදේශීය බෙදීම් දියවී ගොස්, 'ඉන්දියානු සිනමාව' යන පොදු ලේබලය යටතේ ලෝකයම දිනාගත හැකි නිර්මාණ බිහිවීම මෙහි සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයයි. තාක්ෂණික දියුණුව සහ ප්‍රබල තිර රචනයන්ගෙන් සන්නද්ධ වූ මෙම නව ගමන් මඟ, හොලිවුඩ් ආධිපත්‍යයට පවා අභියෝග කළ හැකි මට්ටමකට වර්ධනය වී තිබේ.

එබැවින්, වත්මන් ඉන්දියානු සිනමාව යනු හුදෙක් විනෝදාස්වාදය සපයන මාධ්‍යයක් පමණක් නොව, ඉන්දියාවේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය සහ නිර්මාණශීලී හැකියාව ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන යන ප්‍රබලතම තානාපතිවරයා බව නිසැකය. සිනමා ශාලාවෙන් ඔබ්බට ගිය මෙම දෘශ්‍ය විප්ලවය, ඉදිරි දශකය තුළ ගෝලීය සිනමාවේ ගමන් මඟ තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්වනු ඇත.

මුලාශ්‍ර.

Variety (Variety.com) , The Hindu (thehindu.com) ,The Indian Express (indianexpress.com

Tuesday, January 20, 2026

නොපිපුණු මල්ගොමු: චීනයේ බලහත්කාරී ගබ්සාවන් පිටුපස ඇති අඳුරු සෙවනැලි

ලෝකයේ බලවත්ම ආර්ථිකයක් සහ විශාලතම ජනගහනයක් සහිත රාජ්‍යය ලෙස චීනය ඉතිහාසය පුරා විවිධ අත්හදා බැලීම් සිදු කර ඇත. ඒ අතරින් වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක සහ මානුෂීය වශයෙන් සංවේදීතම මාතෘකාව වන්නේ එරටේ "ගබ්සා කිරීම්" සම්බන්ධ ප්‍රතිපත්තියයි. දශක කිහිපයකට පෙර "එක් දරු ප්‍රතිපත්තිය" හරහා බලහත්කාරයෙන් ගබ්සාවන් සිදු කළ චීනය, අද වන විට එහි සම්පූර්ණ අනෙක් පසට ගමන් කරමින් උපත් අනුපාතය ඉහළ නැංවීමට ගබ්සාවන් සීමා කිරීමට වෙහෙසෙමින් සිටියි.

චීන සමාජය තුළ ගබ්සාව යනු හුදෙක් වෛද්‍යමය ක්‍රියාවලියක් පමණක් නොව, එය එරටේ දේශපාලන බලපෑම්, සංස්කෘතික මිත්‍යාවන් සහ ආර්ථික ඉලක්කයන් සමඟ දැඩිව බැඳී පවතින්නකි. වසර මිලියන ගණනකගේ උපත් අයිතිය අහිමි කළ, දහස් ගණන් කාන්තාවන්ගේ මානසික සහ ශාරීරික සෞඛ්‍යය බිලිගත් මේ සංකීර්ණ ගැටලුව, වර්තමාන චීනයේ ජනගහන ව්‍යුහය උඩුයටිකුරු කිරීමට සමත්ව තිබේ. සංඛ්‍යාලේඛනවලින් වැසී ගිය මේ මානුෂීය ඛේදවාචකය සහ එහි වර්තමාන බලපෑම පිළිබඳව අප ගැඹුරින් විමසා බැලිය යුතුය.



චීනයේ ගබ්සා කිරීම් සම්බන්ධ ගැටලුව ඉතා සංකීර්ණ මෙන්ම දශක කිහිපයක දේශපාලනික සහ සමාජීය තීරණ මත පදනම් වූවකි. චීනයේ ගබ්සා කිරීම් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මුලින් "ජනගහනය පාලනය කිරීමට" රජය මැදිහත් වීමෙන් ඇති වූවකි. නමුත් අද එය "ජනගහන පරිහානිය වැළැක්වීමට" රජය විසින් පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන සංකීර්ණ ගැටලුවක් බවට පත්ව ඇත.


"එක් දරු ප්‍රතිපත්තිය" (One-Child Policy)

1980 සිට 2015 දක්වා ක්‍රියාත්මක වූ මෙම දැඩි ජනගහන පාලන නීතිය නිසා චීනය තුළ ගබ්සා කිරීම් ඉහළ යාමට ප්‍රධානතම හේතුව විය. රජයේ නීති උල්ලංඝනය කරමින් දෙවන දරුවෙකු පිළිසිඳ ගත් අවස්ථාවලදී, රජයේ නිලධාරීන් විසින් කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් ගබ්සාවන්ට ලක් කළ බවට වාර්තා විය.

චීන සංස්කෘතියේ පිරිමි දරුවන්ට වැඩි කැමැත්තක් දැක්වීම (මිත්‍යා විශ්වාස සහ කුල පරම්පරාව රැක ගැනීම සඳහා) නිසා, ස්කෑන් පරීක්ෂණ මගින් දරුවා ගැහැණු දරුවෙකු බව හඳුනාගත් විට ගබ්සා කිරීම් සිදු විය. මේ නිසා අද වන විට චීනයේ පිරිමි ජනගහනය ගැහැණු ජනගහනයට වඩා බෙහෙවින් වැඩිය.

වර්තමානයේ චීනය මුහුණ දී සිටින්නේ ජනගහනය වේගයෙන් මහලු වීම සහ උපත් අනුපාතය පහළ යාමේ ගැටලුවටයි. මේ නිසා රජය දැන් ගබ්සා කිරීම් සීමා කිරීමට උත්සාහ කරයි. 2021 වසරේදී චීන රජය විසින් නිකුත් කළ මාර්ගෝපදේශ මගින් "වෛද්‍යමය වශයෙන් අත්‍යවශ්‍ය නොවන" ගබ්සා කිරීම් අවම කිරීමට පියවර ගෙන ඇත.

වර්තමාන චීන තරුණ තරුණියන් අධික ජීවන වියදම සහ රැකියා පීඩනය නිසා දරුවන් හැදීමට අකමැත්තක් දක්වයි. මෙය අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් වලදී ගබ්සාවන් තෝරා ගැනීමට හේතුවක් වී ඇත.

රජයට අවශ්‍ය වූ විට ගබ්සාව බලහත්කාරයෙන් සිදු කිරීමත්, දැන් රජයට ජනගහනය අවශ්‍ය වූ විට ගබ්සාව සීමා කිරීමත් නිසා කාන්තාවන්ගේ ස්වයං තීරණ ගැනීමේ අයිතිය (Bodily Autonomy) උල්ලංඝනය වන බවට මානව හිමිකම් සංවිධාන චෝදනා කරයි.

දශක ගණනාවක් පුරා සිදු වූ අතිවිශාල ගබ්සා කිරීම් සංඛ්‍යාව නිසා චීන කාන්තාවන් විශාල පිරිසක් මානසික පීඩනයෙන් සහ පසුකාලීන සෞඛ්‍ය ගැටලුවලින් (උදා: වඳභාවය) පීඩා විඳිති.

ගබ්සාවන් සීමා කිරීමට නීති පැනවූ විට, ආරක්ෂිත නොවන රහසිගත ක්‍රම මගින් ගබ්සා කිරීම් සිදු කිරීමට පෙළඹීම නිසා කාන්තාවන්ගේ ජීවිත අවදානමට ලක් වේ.

අවසාන වශයෙන් විමසා බලන කල, චීනයේ ගබ්සා කිරීම් පිළිබඳ ඉතිහාසය හුදෙක් ජනගහන පාලනය පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛන ලේඛනයක් පමණක් නොවේ. එය දශක ගණනාවක් පුරා රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සහ පෞද්ගලික නිදහස අතර සිදු වූ දැවැන්ත ගැටුමක සලකුණකි. වරෙක ජනගහනය පාලනය කිරීමටත්, තවත් වරෙක ජනගහන පරිහානිය වැළැක්වීමටත් රජය විසින් ගනු ලබන තීරණ හමුවේ වඩාත්ම පීඩාවට පත් වූයේ චීන කාන්තාවයි.

ගබ්සාව යනු දේශපාලන මෙවලමක් හෝ ආර්ථික උපාය මාර්ගයක් නොවිය යුතුය. එය කාන්තාවකගේ ශරීරය, ඇයගේ සෞඛ්‍යය සහ ඇයගේ අනාගතය පිළිබඳව ඇයට ඇති මූලික අයිතිවාසිකමකි. ජනගහන සමතුලිතතාවය රැක ගැනීමට නම්, නීතිමය සීමා පැනවීමට වඩා දරුවෙකු ඇති දැඩි කිරීමට සුදුසු ආර්ථික සහ සමාජීය පසුබිමක් නිර්මාණය කිරීම රජයක වගකීම වේ. චීනය අද මුහුණ දී සිටින අර්බුදය ලෝකයේ සෙසු රටවලටද ලබා දෙන පාඩම වන්නේ, මිනිස් ජීවිත සහ මූලික අයිතිවාසිකම් නොසලකා හරින දේශපාලන තීරණ අවසානයේදී සමස්ත සමාජයක්ම බරපතල අර්බුදයකට ඇද දමන බවයි.

අනාගතයේදී හෝ, චීනයේ දරු උපත් පිළිබඳ තීරණය දේශපාලන අවශ්‍යතා මත නොව, මානුෂීය ගෞරවය සහ නිදහස් කැමැත්ත මත පදනම් වනු ඇතැයි යන්න ශිෂ්ට සම්පන්න ලෝකයක අපේක්ෂාවයි.
මුලාශ්‍ර

China: End All Population Planning Restrictions
China to limit abortions for ‘non-medical purposes’
The New York Times

Sunday, January 18, 2026

ආචාර්ය ජේන් ගුඩෝල්

 




"...මම අලුත උපන් බිළිඳෙකුගේ අහිංසකත්වයෙන් හා පුදුමයෙන් ලෝකය දෙස බැලුවෙමි. දැන්, මම දුකකින් හෝ ආවේගයකින් පෙළුනහොත් , තණකොළ, කොළ පැහැයෙන් පිරුණු නිහඬ ස්ථානයක් සොයාගෙන, එහි නිහඬව වාඩි වී, ඔවුන් පැමිණ ඔවුන්ගේ මියුරු හඬින් මට කතා කර, ගස් හා මල් වල රැඳෙන කුඩා දේවදූතයන් වන මාව නැවත සනසනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වෙමි.

" විද්‍යාඥ සහ සංරක්ෂණවේදී ආචාර්ය ජේන් ගුඩෝල් ටැන්සානියාවේ ගොම්බේ ස්ට්‍රීම් ජාතික වනෝද්‍යානයේ ඇගේ පර්යේෂණය අතරතුර
ගත් ජායරුපයක්.

පරිවර්තනය 

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

“…and I looked upon the world with all the innocence and wonder of a newborn babe. And now, if I am sad, or filled with sudden rage, I find some quiet place with grass and leaves and earth, and sit there silently and hope that they will come and call me, with their silvery voices, and make me clean again, those little angels of the trees and flowers.”
Jane Goodall
A still from Miss Goodall and the World of Chimpanzees, broadcast on CBS in December 1965.

චීනයේ පවතින විවිධ සාම්ප්‍රදායික මිත්‍යා විශ්වාස නිසා ඇතිවන ගැටළු



චීනයේ පවතින විවිධ සාම්ප්‍රදායික මිත්‍යා විශ්වාස, සිරිත් විරිත් සහ ජනප්‍රවාද එරට සමාජයට, පරිසරයට මෙන්ම ආර්ථිකයටද විවිධ බලපෑම් ඇති කරයි. නවීන විද්‍යාව දියුණු වුවද, ඇතැම් ගැඹුරින් මුල්බැසගත් විශ්වාසයන් නිසා පැන නැගී ඇති ප්‍රධාන ගැටළු කිහිපයක් පහත පරිදි හඳුනාගත හැකිය:
1. වනජීවී විනාශය සහ සතුන් දඩයම් කිරීම

චීන සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව (Traditional Chinese Medicine - TCM) තුළ පවතින ඇතැම් මිත්‍යා විශ්වාස නිසා දුර්ලභ සතුන් වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

කොටි ඇට, රයිනෝසිරස් අං සහ පැන්ගෝලින් (කැබැල්ලෑවා) පොතු මගින් ලිංගික ශක්තිය හෝ දරුණු ලෙඩ රෝග සුව කළ හැකි බවට පවතින මිත්‍යා විශ්වාසය. මේ නිසා ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සත්ව ජාවාරම ඉහළ යාම සහ ජෛව විවිධත්වය විනාශ වීම.
2. පාරිසරික ගැටළු සහ අපද්‍රව්‍ය

ඇතැම් ආගමික සහ සංස්කෘතික වත්පිළිවෙත් පරිසර දූෂණයට හේතු වී ඇත.

මළගිය ඥාතීන් වෙනුවෙන් "ජොස් පේපර්" (Joss Paper) හෙවත් කඩදාසිවලින් තැනූ රූප සහ ව්‍යාජ මුදල් විශාල වශයෙන් පුළුස්සා දැමීම.නාගරික ප්‍රදේශවල දැඩි වායු දූෂණය සහ ගිනි අනතුරු ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ යාම.
3. වාසනාව සහ අවාසනාව පිළිබඳ විශ්වාස (සංඛ්‍යා මිත්‍යාව)

චීන සංස්කෘතියේ සංඛ්‍යා සඳහා ඉතා ඉහළ වැදගත්කමක් ලබා දෙයි.

4' ඉලක්කම මරණය සංකේතවත් කරන බවට විශ්වාස කිරීම (Tetraphobia). ගොඩනැගිලිවල 4 වන මහල නොමැති වීම, ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු අඩාල වීම සහ දේපළ වෙළඳාම් කටයුතු වලදී ගැටළු ඇති වීම. මීට ප්‍රතිවිරුද්ධව '8' ඉලක්කම (වාසනාව) වෙනුවෙන් අධික මුදලක් වැය කිරීම (උදා: වාහන අංක තහඩු).
4. "Ghost Marriages" (ප්‍රේත විවාහ)

මෙය චීනයේ ඇතැම් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල තවමත් පවතින අඳුරු මිත්‍යා විශ්වාසයකි.

තනිකඩව මියගිය පිරිමින්ට මරණයෙන් පසු සහකාරියක් සිටිය යුතු බවට පවතින විශ්වාසය. මේ නිසා මියගිය කාන්තාවන්ගේ මළසිරුරු සොහොන්වලින් සොරකම් කිරීම සහ මළසිරුරු ජාවාරම් කිරීම වැනි බරපතල අපරාධ සිදු වේ.
5. ගර්භණී සමය සහ දරු උපත් සම්බන්ධ මිත්‍යාවන්

යම් යම් වසරවල (උදා: මකර වසර - Year of the Dragon) උපදින දරුවන් වඩාත් වාසනාවන්ත බව පැවසීම. එවැනි වසරවලදී දරු උපත් සංඛ්‍යාව අධික ලෙස ඉහළ යාම නිසා රෝහල්, පාසල් සහ රැකියා වෙළඳපොළ තුළ දැඩි තදබදයක් සහ තරඟකාරිත්වයක් නිර්මාණය වීම.
6. වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

නවීන වෛද්‍ය විද්‍යාවට වඩා සාම්ප්‍රදායික "Feng Shui" (ෆෙන්ෂුයි) හෝ පාරම්පරික මිත්‍යා ප්‍රතිකර්ම මත පමණක් විශ්වාසය තැබීම නිසා සුව කළ හැකි රෝගී තත්ත්වයන් පවා උත්සන්න වීම දැකගත හැකිය.

මෙම මිත්‍යා විශ්වාසයන් චීන සංස්කෘතියේ අනන්‍යතාවය පෙන්වුවද, ඒවා නූතන ලෝකය සමඟ ගැටෙන විට අපරාධ, පාරිසරික හානිය සහ මානසික පීඩනය වැනි ගැටළු රාශියක් නිර්මාණය කරයි.

Friday, January 16, 2026

දින්ගා ගවර් (Dhinga Gavar)




ඉන්දියාවේ උත්සව වර්ග රාශියක් ඇති අතර "දින්ගා ගවර්" උත්සවය රාජස්ථාන් ප්‍රාන්තයේ, විශේෂයෙන්ම ජෝද්පූර් (Jodhpur) නගරයේ පමණක් දැකිය හැකි අතිශය අසාමාන්‍ය සහ විනෝදජනක උත්සවයක් ලෙස සැලකේ.එමෙන්ම මෙය රාජස්ථානයේ සංස්කෘතිය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙන එවැනි උත්සවයකි.ඩිංග ගවාර් උත්සවය යනු ස්ත්‍රීත්වය සමරන කාන්තාවන් සඳහා වන උත්සවයකි.

"දින්ගා" යන්නෙහි තේරුම "බලහත්කාරයෙන්" හෝ "විනෝදයට" යන්නයි. "ගවර්" යනු පාර්වතී දේවියයි. පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, වරක් ශිව දෙවියන්ව රවටා විනෝද වීමට පාර්වතී දේවිය විවිධ වෙස් වලාගෙන පෙනී සිට ඇත. මෙය සිහිපත් කරමින් ජෝද්පූර් කාන්තාවන් මෙම උත්සවය සමරයි.

උත්සවය පැවැත්වෙන රාත්‍රියේදී ජෝද්පූර් නගරයේ කාන්තාවන් විවිධ වෙස් වලාගනිති. ඔවුන්:

දෙවිවරුන් සහ දේවතාවියන් ලෙස,


පොලිස් නිලධාරීන් ලෙස,


රජවරුන් සහ සොල්දාදුවන් ලෙස,


සාන්තුවරුන් හෝ මංකොල්ලකරුවන් ලෙස වෙස් වලාගෙන වීදි පුරා සැරිසරති.


 වෙස් වලාගත් කාන්තාවන් අතේ ලී බැටයක් (Lathis) තබාගෙන සිටිති.
මෙම උත්සවයේ වඩාත්ම සුවිශේෂී සහ අමුතුම කොටස මෙයයි.

ඩිංග ගවාර් උත්සවය බයින්ට්මාර් ටීජ් ලෙසද හැඳින්වේ. ඔවුන් වීදි පුරා ඇවිද යන විට හමුවන පිරිමින්ට මෙම බැටයෙන් "පහර දීම" සිදු කරයි. තනිකඩ පිරිමියෙකුට මෙලෙස කාන්තාවකගෙන් බැට කෑමට ලැබුණහොත්, ඔහුට ඉක්මනින්ම සුදුසු සහකාරියක ලැබී විවාහය සිදුවන බවට ප්‍රදේශයේ දැඩි විශ්වාසයක් පවතී. මේ නිසා බොහෝ තනිකඩ පිරිමින් හිතාමතාම මෙම බැට පාරවල් කෑමට වීදිවලට පැමිණෙති.




රාත්‍රී කාලයේදී නගරයේ විවිධ ස්ථානවල "දින්ගා ගවර්" දේවියගේ දැවැන්ත පිළිම තැන්පත් කර පූජාවන් පවත්වනු ලැබේ. මෙම පිළිමවලට රත්තරන් සහ වටිනා ආභරණ විශාල වශයෙන් පළඳවනු ලබන අතර, කාන්තාවන් රාත්‍රිය පුරා නිදි වර්ජිතව ගීත ගයමින් සහ නටමින් උත්සවය සමරති. වියළි පලතුරු සහ කැනබිස් මිශ්‍රණයක් පිරිනමනු ලැබේ. එහි දේශීය නාමය මෝයි ලෙස හැඳින්වේ.



රාජස්ථානය වැනි සාම්ප්‍රදායික ප්‍රදේශයක, කාන්තාවන්ට තම අනන්‍යතාවය සඟවාගෙන (වෙස් වලාගෙන) රාත්‍රී කාලයේ නිදහසේ වීදි පුරා සැරිසැරීමට සහ පුරුෂාධිපත්‍යයට මඳක් "සමච්චල්" කිරීමට ලැබෙන දුර්ලභ අවස්ථාවක් ලෙස මෙය සැලකේ.


මුලාශ්‍ර
theindia වෙබ් අඩවිය.

Thursday, January 15, 2026

ඉන්දියානු සංගීතය



ඉන්දියානු සංගීතය යනු ලොව පවතින පැරණිතම සහ විවිධත්වයෙන් උපරිම සංගීත පද්ධතියකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ක්ෂේත්‍ර කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකිය.

ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන සංගීත වර්ග පහත පරිදි වේ.

1. ශාස්ත්‍රීය සංගීතය (Classical Music)

ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන් දෙකකට බෙදේ. හින්දුස්ථානී සංගීතය (Hindustani Music): උතුරු ඉන්දියාවේ ප්‍රචලිතය. මෙහි පර්සියානු සහ අරාබි ආභාසය දක්නට ලැබේ.
(උදා: ඛ්‍යාල්, ධෘපද් ගායනා) ශාස්ත්‍රීය සංගීතයක පැවැත්ම සඳහා ප්‍රධාන අංශ දෙකක් අත්‍යවශ්‍ය වේ:

ස්වර භාවිතය පිළිබඳ නීති පද්ධතිය (මිහිරි බව ඇති කරන මූලික රාමුව) රාග නම් වේ.

කාලය මැනීම සඳහා යොදාගන්නා මාත්‍රාවන්ගෙන් සමන්විත රිද්මයානුකූල රටාව තාල ලෙස හැඳින්වේ.
ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ ලක්ෂණ
මෙය මුඛ පරම්පරාගතව ගුරුවරයාගෙන් ශිෂ්‍යයාට ලැබෙන ශිල්පයකි.
ඕනෑම අයෙකුට තමන්ට රිසි පරිදි වෙනස් කළ නොහැකි, ශාස්ත්‍රීය විනයකට යටත් වූවකි.
භාව ප්‍රකාශනය සිදුවේ. එක් එක් රාගය මගින් නිශ්චිත හැඟීමක් හෝ අවස්ථාවක් (උදා: උදෑසන කාලය, ශෝකය, සතුට) නිරූපණය කරයි.

ශාස්ත්‍රීය සංගීතය ඉගෙනීමෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන


මනස ඒකාග්‍ර කිරීමේ හැකියාව සහ ඉවසීම වර්ධනය වීම.
සංගීතය පිළිබඳ ගැඹුරු රසවින්දනයක් ඇති වීම.
කටහඬ හෝ වාද්‍ය භාණ්ඩ හැසිරවීමේ ඉහළ ශිල්පීය දක්ෂතාවක් ලැබීම.


2. කර්ණාටක සංගීතය (Carnatic Music)



දකුණු ඉන්දියාවේ ප්‍රචලිතය. මෙය වඩාත් හින්දු සංස්කෘතික මූලයන්ට සමීප වන අතර රිද්මයානුකූල ව්‍යුහයන්ට මුල් තැන දෙයි.

කර්ණාටක සංගීතය බොහෝ දුරට ආගමික සහ භක්ති රසය (Bhakti) මුල් කරගත් එකකි. මෙහි ඇති බොහෝ නිර්මාණ දෙවියන් උදෙසා කෙරෙන ස්තෝත්‍ර හෝ ගීත වේ.

මෙහිදී උපකරණ වාදනයට වඩා කටහඬට (Vocal) ප්‍රමුඛත්වය ලබා දෙයි. වාද්‍ය භාණ්ඩ පවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ මිනිස් කටහඬ අනුකරණය කළ හැකි පරිද්දෙනි.

ස්වර අතර ඇති වන සියුම් චලනයන් හෙවත් 'ගමක' (Gamakas) භාවිතය කර්ණාටක සංගීතයේ අනන්‍යතාවයයි.

2. අර්ධ ශාස්ත්‍රීය සංගීතය (Semi-Classical Music)


ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ රාග පදනම් කරගනිමින්, වඩාත් හැඟීම්බරව සහ සරලව ගායනා කරන ශෛලීන් මෙයට අයත් වේ.ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ එන දැඩි නීති රීති මදක් ලිහිල් කර, වඩාත් හැඟීම්බර සහ සෞන්දර්යාත්මක ලෙස ඉදිරිපත් කරනු ලබන සංගීත ශෛලියකි. මෙය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය සහ සැහැල්ලු සංගීතය අතර පාලමක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ රාග පදනම් කර ගත්තද, රාගයේ පිරිසිදු බවට වඩා ගීතයේ භාවය (Emotion) සහ රසය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමයි.

තුම්රි (Thumri): ප්‍රේමය සහ භක්තිය ප්‍රකාශ කරන මෘදු සංගීතයකි.

උත්තර භාරතීය අර්ධ ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ ඇති වඩාත්ම ජනප්‍රිය සහ සුන්දර ගායන ශෛලියයි. මෙය බොහෝ විට "ප්‍රේමයේ සංගීතය" ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ එහි ඇති හැඟීම්බර ස්වභාවය නිසාය. තුම්රි ගීතයක පද මාලාව බොහෝ විට ලියැවෙන්නේ ස්ත්‍රී පාර්ශවයේ හැඟීම් නිරූපණය වන පරිදිය (පුරුෂයෙකු ගැයුවද එය එසේම වේ).

තුම්රි සඳහා සියලුම රාග භාවිත නොකෙරේ. බොහෝ විට කාෆි, පීලු, ඛමාජ්, භෛරවි සහ දේශ් වැනි "චංචල" ස්වභාවයක් ඇති රාග මේ සඳහා යොදා ගනී.

බෝල්-බනානා (Bol-banana)

මෙය තුම්රිවල ඇති විශේෂ ලක්ෂණයකි. මෙහිදී ගීතයේ ඇති එක් වචනයක් හෝ පදයක් ගෙන, විවිධ ස්වර රටා ඔස්සේ විවිධ අර්ථ නිරූපණය වන පරිදි ගැයීම සිදු කරයි.

රසය උපරිම කිරීම සඳහා ප්‍රධාන රාගයට අමතරව වෙනත් රාගවල ස්වර ස්පර්ශ කිරීමට (අර්ධ ශාස්ත්‍රීය ලක්ෂණය) මෙහිදී අවසර ඇත.

තුම්රි ගායනයේදී සාමාන්‍යයෙන් ඛයාල් ගායනයේදී මෙන් විලම්බිත ඒක තාල භාවිත නොවේ.

දීපචන්දි (මාත්‍රා 14)

ජත් (මාත්‍රා 16)


කේහර්වා හෝ දාද්රා වැනි සරල සහ ලයාන්විත තාල භාවිත වේ.

තුම්රි ගායනය ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම සහ උත්තර ප්‍රදේශ් ආශ්‍රිතව විකාශනය විය:

පූර්වී අංග් (Purbi Ang)

බරණැස (Varanasi) සහ ලක්නව් කේන්ද්‍ර කරගත්, මන්දගාමී සහ හැඟීම්බර ශෛලිය.

පංජාබි අංග් (Punjabi Ang)


වඩාත් වේගවත් සහ නම්‍යශීලී ස්වර රටා සහිත ශෛලිය.

5. තුම්රි ගායනය ලොව පුරා ප්‍රචලිත කිරීමට දායක වූ දැවැන්තයන් කිහිපදෙනෙකි:

ගිරිජා දේවි (Girija Devi): "තුම්රි රැජින" ලෙස හඳුන්වයි.
බේගම් අක්තාර් (Begum Akhtar)
පණ්ඩිත් බීර්ජු මහාරාජ් (Pandit Birju Maharaj): ඔහු කතක් නර්තනය සමඟ තුම්රි ගායනය ද දක්ෂ ලෙස ඉදිරිපත් කළේය.
බඩේ ගුලාම් අලි ඛාන් (Bade Ghulam Ali Khan)
තුම්රි ගායනය සහ කතක් (Kathak) නර්තනය අතර ද දැඩි සබඳතාවක් පවතී. අතීතයේදී කතක් නර්තන ශිල්පීන් තුම්රි ගීතවල අර්ථය අභිනයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම සාමාන්‍ය සිරිතක් විය.


ගසල් (Ghazal)

ගසල් සම්භවය ලැබුවේ පර්සියානු (Persian) සාහිත්‍යයෙනි. පසුව එය උර්දු භාෂාව හරහා ඉන්දියානු සංගීතයට දැඩි ලෙස බද්ධ විය.

1.විශේෂ ලක්ෂණ
ගසල් එකක වැදගත්ම අංගය එහි පද මාලාවයි. මෙහිදී සංගීතයට වඩා කවියාගේ අදහසට (Lyrics) ගරු කරනු ලැබේ.
ගසල් එකක් නිර්මාණය වන්නේ 'ෂෙයාර්' (Sher) ලෙස හඳුන්වන ස්වාධීන ද්විපද කිහිපයක එකතුවකිනි. එක් ද්විපදයකින් කියැවෙන අදහස ඊළඟ ද්විපදයට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය හැකිය.
බොහෝ විට ප්‍රේමය, විරහව, ජීවිතයේ දාර්ශනික පැත්ත සහ අධ්‍යාත්මික සබඳතා තේමා කර ගනී.

ගසල් ගායනය සඳහා ද අර්ධ ශාස්ත්‍රීය ලක්ෂණ සහිත රාග (උදා: භෛරවි, ඛමාජ්, දේශ්, පහඩි) යොදා ගැනේ.

තුම්රිවල මෙන් නොව, ගසල්වලදී වචන උච්චාරණය සහ එහි අර්ථය ශ්‍රාවකයාට දැනෙන ලෙස ගැයීම ඉතා වැදගත් වේ.
සාමාන්‍යයෙන් කේහර්වා, දාද්රා හෝ රූපක් වැනි සරල රිද්මයන් භාවිත වේ.

ලොව පුරා ගසල් කලාව ප්‍රචලිත කළ අති දක්ෂ ශිල්පීන් කිහිපදෙනෙකි:

මෙහෙදි හසන් (Mehdi Hassan): "ගසල් රජු" (King of Ghazals) ලෙස හඳුන්වයි.

ගුලාම් අලි (Ghulam Ali): සියුම් ස්වර රටා සහිතව ගසල් ගැයීමට දක්ෂයෙකි.

ජග්ජිත් සිං (Jagjit Singh): ගසල් කලාව සාමාන්‍ය ජනයා අතරට ගෙන ගිය ශිල්පියාය.


බේගම් අක්තාර් (Begum Akhtar)

භජන් (Bhajan)

දෙවියන් උදෙසා ගායනා කරන භක්ති ගීත.

භාරතීය සංගීතයේ එන වඩාත්ම ආත්මීය සහ භක්තිමත් (Devotional) ගායන අංගයයි. මෙය හුදෙක් විනෝදය සඳහා නොව, මනස සහ ආත්මය දෙවියන් හෝ අධ්‍යාත්මික ශක්තියක් කරා යොමු කිරීම සඳහා ගයනු ලබන්නකි. හින්දු දහමේ එන දේව කථා, දේව ස්තෝත්‍ර හෝ සාන්තුවරයන්ගේ දර්ශනයන් මෙහි පද මාලාවන් සඳහා යොදා ගැනේ. (කෘෂ්ණ, ශිව, රාම හෝ මහා දේවියන් උදෙසා කෙරෙන ගායනා).

ශාස්ත්‍රීය සංගීතය මෙන් ඉතා සංකීර්ණ නීති මෙහි නැත. ඕනෑම අයෙකුට පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි සහ ගැයිය හැකි සරල තනු (Melodies) භාවිත වේ.

බොහෝ විට භජන් ගයනු ලබන්නේ කණ්ඩායම් වශයෙනි. ප්‍රධාන ගායකයා පදයක් ගැයූ පසු සෙසු පිරිස එය නැවත ගැයීම (Call and Response) සාමාන්‍ය සිරිතයි.

මන්දගාමී ලයකින් ආරම්භ වී ගීතය අවසාන වන විට වේගවත් ලයකින් (Drut laya) අවසන් කිරීම මෙහි විශේෂත්වයකි.

භජන් ගායනයකදී රිද්මය සහ මිහිරි බව ලබා දීම සඳහා පහත උපකරණ බහුලව භාවිත වේ:

තබ්ලාව හෝ ඩොලැක්කය (Dholak)

හර්මෝනියම් (Harmonium)

තාලම් (Cymbals/Manjira): අතින් තාලය තැබීම සඳහා යොදාගන්නා කුඩා ලෝහ තැටි.

තම්බූරාව (Tambura): පසුබිම් ස්වරය ලබා දීමට.

අතීතයේ සිට භජන් කලාව පෝෂණය කළ ශාන්තුවරයන් සහ නූතන ගායකයන් කිහිපදෙනෙකි:

මීරා බායි (Mirabai): කෘෂ්ණ භක්තිය වෙනුවෙන් ලියැවුණු ඇයගේ භජන් ඉතා ජනප්‍රියයි.
කබීර් දාස් (Kabir): ජීවිතයේ දර්ශනය සහ මනුෂ්‍යත්වය ගැන ලියූ භජන් (Bhajans/Dohas) ප්‍රසිද්ධය.
සූර්දාස් (Surdas) සහ තුල්සිදාස් (Tulsidas).
අනුප් ජලෝටා (Anup Jalota) - මොහුව "භජන් සමීරාට්" ලෙස හඳුන්වයි.
එසේම එම්.එස්. සුබ්බුලක්ෂ්මි (M.S. Subbulakshmi) දක්ෂ භජන් ගායිකාවකි.


කවාලි (Qawwali)


මෙය සුෆි දර්ශනය පදනම් කරගත් ආධ්‍යාත්මික සංගීතයකි. ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ (ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය) අතිශය ජනප්‍රිය වූ, සූෆි (Sufi) ඉස්ලාමීය සම්ප්‍රදායට අයත් අධ්‍යාත්මික සංගීත ප්‍රභේදයකි. මෙය හුදෙක් ගීතයක් නොව, දේවත්වයට ළඟා වීම සඳහා භාවිත කරන "සංගීතමය මාවතක්" ලෙස සලකනු ලබයි. 13 වන සියවසේ විසූ සුප්‍රසිද්ධ කවියෙකු සහ සංගීතඥයෙකු වූ අමීර් කුස්රෝ කවාලි කලාවේ පියා ලෙස සැලකේ. ඔහු පර්සියානු, අරාබි සහ ඉන්දියානු සංගීත සම්ප්‍රදායන් මිශ්‍ර කර මෙය නිර්මාණය කළේය. ඉස්ලාමීය සූෆි සාන්තුවරයන් තම දහම සහ දේව ප්‍රේමය ජනයා අතරට ගෙන යාමට මෙම සංගීතය මාධ්‍යයක් කර ගත්හ.

කවාලි කණ්ඩායමක් 'කවාල්' (Qawwal) ලෙස හඳුන්වයි. මෙහි ප්‍රධාන ගායකයෙකු (Lead Singer) සහ සහාය ගායකයන් කිහිපදෙනෙකු සිටී.කවාලිවල රිද්මය පවත්වා ගැනීමට සහ උද්යෝගය වැඩි කිරීමට කණ්ඩායම විසින්ම රිද්මයානුකූලව අත්පොළසන් දීම අනිවාර්ය ලක්ෂණයකි.මෙය ඉතා සෙමින් ආරම්භ වී, ක්‍රමයෙන් වේගය වැඩි වී, අවසානයේ ගායකයා සහ ශ්‍රාවකයා "සමාධි" (Trance) තත්ත්වයකට පත් කරන තරම් වේගවත් සහ ප්‍රබල ස්වභාවයක් ගනී.පර්සියානු, උර්දු, පංජාබි හෝ හින්දි භාෂාවලින් ලියැවුණු භක්ති ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කරන කවි මෙහිදී ගැයෙයි.

භාවිතා වන වාදය භාණ්ඩ වන්නේ

හර්මෝනියම් (Harmonium)
ප්‍රධාන තනුව ලබා දීමට.

තබ්ලාව හෝ ඩොලැක්කය (Dholak)
රිද්මය පවත්වා ගැනීමට.

තම්බූරාව
ස්වර පසුබිම සඳහා (සමහර අවස්ථාවලදී).

කවාලි සංගීතය ජාත්‍යන්තර තලයට ගෙන ගිය දැවැන්තයන් කිහිපදෙනෙකි:


නුස්රත් ෆාටේ අලි ඛාන් (Nusrat Fateh Ali Khan)

"කවාලි රජු" ලෙස ලොව පුරා ගෞරවයට පාත්‍ර වූ පකිස්ථානු ශිල්පියා.

සබ්රි සහෝදරයෝ (Sabri Brothers)


සාම්ප්‍රදායික කවාලි කලාවේ දැවැන්තයන්.


අසීස් මියන් (Aziz Mian)

ඔහුගේ සුවිශේෂී ගායන විලාසය නිසා ප්‍රසිද්ධ විය.

රහත් ෆාටේ අලි ඛාන් (Rahat Fateh Ali Khan)


නූතන පරපුරේ ජනප්‍රිය කවාලි සහ චිත්‍රපට පසුබිම් ගායකයෙකි.
නූතන බොලිවුඩ් සිනමාව තුළ ද කවාලි සංගීතය ඉතා බහුලව භාවිත වන බව ඔබ දන්නවා ඇති (උදා: Jashn-e-Bahaaraa හෝ Kun Faya Kun වැනි ගීත දැකිය හැකිය,

3. ජන සංගීතය (Folk Music)


භාරතීය ජන සංගීතය (Indian Folk Music) යනු ඉන්දියාවේ වෙසෙන විවිධ ජාතීන්, ආගමිකයන් සහ ගෝත්‍රික ජනතාවගේ සංස්කෘතික විවිධත්වය මැනවින් පිළිබිඹු කරන කැඩපතකි. ඉන්දියාවේ එක් එක් ප්‍රාන්තයට සහ ප්‍රදේශයට ආවේණික වූ සුවිශේෂී ජන සංගීත ශෛලීන් පවතී.

හින්දි, පංජාබි, බෙංගාලි, මරාති සහ තමිල් වැනි ප්‍රාදේශීය උපභාෂාවලින් මෙම ගීත නිමවී ඇත.
අස්වනු නෙළීම, වර්ෂාව ලැබීම, විවාහ මංගල්‍යයන් සහ ආගමික උත්සව මුල් කරගෙන මේවා ගැයෙයි.

බොහෝ භාරතීය ජන ගී නර්තනයක් සමඟ අත්වැල් බැඳගෙන පවතී.
ඉන්දියාවේ එක් එක් ප්‍රාන්තවලට ආවේණික වූ විවිධ ජන සංගීත ශෛලීන් පවතී.

භන්ග්‍රා (Bhangra): පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයේ උත්සව සහ අස්වනු නෙලීමේදී භාවිත වන වේගවත් සංගීතයකි.
ඉන්දියාවේ සහ පකිස්ථානයේ පංජාබ් ප්‍රදේශයට ආවේණික වූ, අතිශය ජනප්‍රිය සහ ජීව ගුණයෙන් පිරිපුන් ජන සංගීත හා නර්තන ප්‍රභේදයකි. මෙය අද වන විට ලොව පුරා විනෝදාත්මක උත්සව සහ සාදවලදී නැතුවම බැරි සංගීතයක් බවට පත්ව ඇත.මුල් කාලයේදී භන්ග්‍රා නිර්මාණය වූයේ පංජාබ් ගොවීන් තම අස්වනු නෙළන සමයේ (විශේෂයෙන් වෛශාඛි - Baisakhi උත්සවයේදී) සතුට සැමරීම සඳහාය.

භන්ග්‍රා සංගීතයේ හදවත වන්නේ 'ධෝල්' බෙරයයි. මෙය දෙපසින්ම වැයිය හැකි විශාල බෙරයක් වන අතර, එය වැයීම සඳහා ලී කූරු දෙකක් භාවිත කරයි. ධෝල් වාදකයා විසින් පතිත කරන ප්‍රබල රිද්මය භන්ග්‍රා නර්තන ශිල්පීන්ව උද්යෝගිමත් කරයි.

කුල්දීප් මනක් (Kuldeep Manak)

සාම්ප්‍රදායික පංජාබි ගායනයේ දැවැන්තයෙකි.

මල්කිත් සිං (Malkit Singh)

ලොව පුරා භන්ග්‍රා ප්‍රචලිත කළ ශිල්පියෙකි.

දලේර් මෙහෙන්දි (Daler Mehndi)



90 දශකයේ භන්ග්‍රා පොප් සංගීතය ඉන්දියාව පුරා ප්‍රචලිත කළේය.

ලාවනී (Lavani)

ලාවනී (Lavani) යනු ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයට ආවේණික වූ, අතිශය ජනප්‍රිය සහ ප්‍රබල ජන සංගීත හා නර්තන ප්‍රභේදයකි. මෙය එහි ඇති වේගවත් රිද්මය, සුවිශේෂී නර්තන විලාසය සහ සමාජීය පණිවුඩ රැගත් පද මාලා නිසා ප්‍රසිද්ධ වී ඇත.

ලාවන්‍ය (Lavanya): "ලාවනී" යන නම ලැබී ඇත්තේ "ලාවන්‍ය" (සුන්දරත්වය) යන සංස්කෘත වචනයෙනි.
මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රේමය, විරහව, සමාජ විවේචනය, දේශපාලනය සහ ආගමික භක්තිය වැනි විවිධ මාතෘකා සාකච්ඡා කෙරේ. 18 සහ 19 වන සියවස්වලදී මහාරාෂ්ට්‍රයේ සොල්දාදුවන්ගේ පාලුව මකා ගැනීමට සහ ඔවුන්ව දිරිමත් කිරීමට මෙම කලාව බහුලව භාවිත විය.

ලාවනී සංගීතයේ ජීවය පවතින්නේ ධෝල්කි (Dholki) නම් බෙරය මතයි. මෙය තබ්ලාවට වඩා වෙනස්, දෑතින් ඉතා වේගයෙන් වාදනය කරන බෙරයකි. මෙහි රිද්මය කෙතරම් ප්‍රබලද යත්, එය ඇසෙන ඕනෑම අයෙකුට නැටීමට සිතෙන තරම් උද්යෝගයක් ඇති කරයි

 මෙහි ප්‍රධාන වර්ග දෙකකි

1. නිර්ගුනී ලාවනී (Nirguni Lavani): මෙහි අන්තර්ගත වන්නේ දර්ශනය සහ අධ්‍යාත්මික කරුණුය.
2. ශෘංගාරී ලාවනී (Shringari Lavani): මෙහි ආදරය, හැඟීම් සහ ප්‍රේමය පිළිබඳ කරුණු අඩංගු වේ. මෙය වඩාත් ජනප්‍රිය අංශයයි.

අතීතයේදී මෙය එළිමහන් වේදිකාවල (Tamasha) ඉදිරිපත් කළද, අද වන විට ලාවනී කලාව ඉන්දියානු සිනමාවට (Marathi & Bollywood) විශාල බලපෑමක් කර ඇත. බොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල එන බොහෝ වේගවත් නර්තන අංග (උදා: Chikni Chameli, Pinga) ලාවනී නර්තන ශෛලිය ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය වී ඇත.

බාවුල් (Baul)

බාවුල් යනු හුදෙක් සංගීතයක් පමණක් නොව, එය ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාලයට සහ බංග්ලාදේශයට ආවේණික වූ අධ්‍යාත්මික ජීවන ක්‍රමයකි. බටහිර බෙංගාලයේ දක්නට ලැබෙන සුෆි සහ භක්ති මාර්ගය මුසු වූ ජන සංගීතයකි. බෙංගාලයේ 'බාවුල්' ගායකයන් යනු සංචාරක ගායක පිරිසකි. ඔවුන් ලෝකෝත්තර සතුට සොයා යන පිරිසක් ලෙස හැඳින්වේ. ඔවුන්ගේ සංගීතය කෙතරම් ප්‍රබලද යත්, එය යුනෙස්කෝ (UNESCO) විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස පවා නම් කර ඇත. බාවුල් ගායකයන් විශ්වාස කරන්නේ දෙවියන් සිටින්නේ පන්සල්වල හෝ පල්ලිවල නොව මිනිස් සිරුර තුළ ("මොනර් මනුෂ්" - මනසේ මිනිසා) බවයි. ඔවුන්ගේ ගීතවලින් කියවෙන්නේ නිදහස, ආදරය සහ මිනිස්කම ගැනය. මොවුන්ගේ විශේෂත්වය වන්නේ ඔවුන් ගමෙන් ගමට ඇවිදිමින් සිඟමන් යදිමින් ගීත ගයන සංචාරක ගායක පිරිසකි. ඔවුන් බොහෝ විට හඳුනාගත හැක්කේ ඔවුන් අඳින කුංකුම පාට (Saffron) ඇඳුම් සහ දිගු කෙස් කළඹෙනි.

එක්තාරා (Ektara): එක් තන්තුවක් සහිත සරල උපකරණය.

  • දුග්ගි (Duggi): ඉණේ බැඳගෙන වයන කුඩා බෙරය.

  • ගුන්ගුරු (Ghungroo): පාදවල බඳින ගිගිරි. භාවිතා කරන වාද්‍ය භාණ්ඩ වේ.

ගර්බා (Garba): ගුජරාටයේ නවරාත්‍රී උත්සව කාලයේදී වාදනය කරන සංගීතයකි.
ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ භාවිත වන සිතාරය හෝ සරෝද් වැනි සංකීර්ණ උපකරණ වෙනුවට ජන සංගීතයේදී සරල, දේශීය අමුද්‍රව්‍යවලින් තැනූ උපකරණ භාවිත වේ.

එක්තාරා (Ektara)
එක් තන්තුවක් පමණක් සහිත, සූෆි සහ බාවුල් ගායකයන් භාවිත කරන උපකරණයකි.

ඩොලැක්කය / ධෝල් (Dhol)
උතුරු ඉන්දියාවේ බහුලව භාවිත වන දෑතින් වයන බෙරයකි.

කාමයිචා (Kamaicha)
රාජස්ථාන ජන සංගීතයේ භාවිත වන දුන්නකින් වයන තත් වාද්‍ය භාණ්ඩයකි.

බන්සූරි (Bansuri)
උණ බම්බුවෙන් තැනූ සරල බටනලාව.

මාන්ඩ් සංගීතය (Maand Music - Rajasthan)

රාජස්ථාන් කාන්තාරයේ අලංකාරය සහ එරට රාජකීය ඉතිහාසය විදහා දක්වන වඩාත් මිහිරි ජන සංගීත ශෛලිය මෙයයි.

මෙය ජන සංගීතයක් වුවත්, එහි ඇති සංකීර්ණත්වය නිසා එය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයට ඉතා සමීප වේ. අතීතයේදී මෙය රජමාළිගාවල රජවරුන් පිනවීම සඳහා ගායනා කරන ලදී. වීර කථා, ප්‍රේමය සහ රාජස්ථානයේ පවතින දැඩි වර්ෂාව සඳහා ඇති බලාපොරොත්තුව මෙහි තේමාවන් වේ.

කේසරියා බාලම් (Kesariya Balam)

මෙය ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ වූ වඩාත්ම ජනප්‍රිය මාන්ඩ් ගීතයයි. එයින් අදහස් වන්නේ තම ආදරණීයයා හෝ අමුත්තා රටට සාදරයෙන් පිළිගැනීමයි.

මෙම භාරතීය ජන සංගීත ප්‍රභේදයන් ගැන අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ ඉන්දියාවේ එකිනෙකට වෙනස් සංස්කෘතීන් සංගීතය හරහා කොතරම් ලස්සනට බැඳී පවතිනවාද යන්නයි.

Monday, January 12, 2026

මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රදේශයේ දොරවල් නැති ගම ශනි ෂිංග්නාපූර්


 මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රදේශයේ පිහිටි ශනි ෂිංග්නාපූර් (Shani Shingnapur) ගම්මානය ලෝකයේ වෙනත් කොහේවත් දැකිය නොහැකි අමුතුම ආකාරයේ සමාජ විශ්වාසයක් සහිත ස්ථානයකි. මෙම ගම්මානය ඇදහිය නොහැකි තරම් ආරක්ෂිත  ගම්වැසියන් විශ්වාස කරති. එම නිසාම මෙම ගමේ කිසිදු නිවසකට දොරවල් හෝ අගුල් නොමැත. මිනිසුන් නිවසින් බැහැරව යන විට පවා දොරවල් වසන්නේ නැත.ශනි දෙවියන් තමන්ව ආරක්ෂා කරන බවත්, යමෙකු සොරකමක් කළහොත් ඔහුට දෙවියන්ගෙන් දඬුවම් ලැබෙන බවත් ඔවුන් දැඩිව විශ්වාස කරති. පුදුමයකට මෙන් මෙහි සොරකම් වාර්තා වන්නේ ඉතාමත් කලාතුරකිනි.

පුරාවෘත්තයට අනුව, මීට වසර 300කට පමණ පෙර මහා ගංවතුරකින් පසු ගඟ දිගේ ගසාගෙන ආ අඟල් 60ක් පමණ උසැති කළු ගලක් ගම්වැසියන්ට හමු විය. එම ගල ස්පර්ශ කළ විට එයින් ලේ වැගිරුණු බව කියනු ලැබේ. එදින රාත්‍රියේ ගම් ප්‍රධානියාට සිහිනයෙන් දර්ශනය වූ ශනි දෙවියන් (සෙනසුරු), එම ගල තමාගේ ස්වරූපය බවත් එය ගමේ තැන්පත් කරන ලෙසත් පවසා ඇත.

ශනි දෙවියන් පැවසූ බව කියවෙන්නේ: "දැන් සිට මා ඔබව ආරක්ෂා කරනවා, ඒ නිසා ඔබේ නිවෙස් වලට දොරවල් හෝ අගුල් අවශ්‍ය නැත" යනුවෙනි. එතැන් සිට ගම්වැසියන් සිය නිවෙස්වල දොරවල් ගලවා ඉවත් කළහ.

අදටත් මෙම ගමේ පැරණි මෙන්ම නවීන පන්නයේ නිවාසවල පවා ප්‍රධාන දොරක් (Door frame) තිබුණද, වැසීමට හැකි දොර පියන් (Shutters) නොමැත. වෙළඳසැල් ද එසේමය.මිනිසුන් තම රන් ආභරණ සහ මුදල් ද තබා යන්නේ අගුල් නොදැමූ පෙට්ටි හෝ අල්මාරි තුළයි. දොරවල් වෙනුවට ඇතැම් විට කුඩා රෙදි කඩක් හෝ තිරයක් පමණක් එල්ලා තබන්නේ සතුන් ඇතුල් වීම වැළැක්වීමට සහ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීමටයි.

ගම්වැසියන් විශ්වාස කරන්නේ යමෙකු මෙම ගමේ සොරකමක් කළහොත්, ශනි දෙවියන්ගේ කෝපයට ලක්ව ඔහුට සත් වසරක අවාසනාවන්ත කාලයක් උදා වන බවත්, ඔහු මානසිකව හෝ ශාරීරිකව රෝගී වන බවත්ය. පුදුමයකට මෙන්, වසර සිය ගණනක් පුරා මෙම ගමේ විශාල සොරකම් කිසිවක් වාර්තා වී නොමැත.

2011 වසරේදී ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන බැංකුවක් වන UCO Bank සිය ශාඛාවක් මෙම ගමේ විවෘත කළේය. ගමේ සම්ප්‍රදායට ගරු කරමින්, එම බැංකුවේ ද ඉදිරිපස දොරට අගුල් දැමීමක් සිදු නොකරයි. ඔවුන් භාවිතා කරන්නේ ඉතා සූක්ෂම වීදුරු දොරක් සහ විද්‍යුත් ආරක්ෂක පද්ධතියක් පමණි.


Sunday, January 11, 2026

"සුදු වත හැඳි කත




විල්කි කොලින්ස් (Wilkie Collins) විසින් රචිත ලෝක ප්‍රකට "The Woman in White" නමැති අභිරහස් නවකතාවේ සිංහල පරිවර්තනය වන "සුදු වත හැඳි කත" යනු සිංහල පරිවර්තන සාහිත්‍යයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයකි.

මෙය ලොව ප්‍රථම "රහස් පරීක්ෂක" හෝ "අභිරහස්" (Sensation Novel) ගණයේ නවකතාවලින් එකක් ලෙස සැලකේ. 
සුදු වත හැඳි කත පැරණි වික්ටෝරියා සම්ප්‍රදාය පිළිඹිබු කරන කෘතියකි. මෙය පෝසත් කුලවත් කාන්තාවකට ආදරය කරන දුප්පත් චිත්‍ර නිර්මාණ ශිල්පියකු ස්වකිය දිළිඳු බව ධනවතුන්ගේ ප්‍රෞඩත්වය බිඳීමට යොදා ගන්නා ආකාරය ඉතාමත් අපුරුවට විද්‍යමාන කරයි.

කතාව ආරම්භ වන්නේ චිත්‍ර ගුරුවරයෙකු වන වෝල්ටර් හාර්ට්රයිට් හට රාත්‍රියක මුණගැසෙන, අමුතු ආකාරයකින් සුදු වතින් සැරසුණු කාන්තාවකගෙනි. එතැන් පටන් දේපළ අයිතිය, අනන්‍යතාවය මාරු කිරීම සහ විවාහය වටා ගෙතුණු සංකීර්ණ ඝට්ටනයක් මෙහි දිග හැරේ.

මෙම කතාව වත්මන් සමාජයටත් ඔබින අතර පැරණි ධනවත් සමාජයේ සිදුවූ අකටයුතුකම්, සමාජ අසාධාරණකම් ඉතාමත් අපුරුවට ඔප්නංවමින් පෙළ ගස්වා ඇත. අධ්‍යාපන සුදුසුකමක් හෝ සමාජය පිලිබඳ අත්දැකීමක් නොමැතිව බාල වයසින් විවහා කර දෙන සම්ප්‍රධායික සමාජයේ කාන්තාවක් දුන් අප්‍රසන්න සිදුවීම් රැසක් මෙම නව කතාවෙන් හෙළි කරන අතර , මෙය බටහිර සහ නැගෙනහිර ලෝකයට සර්වසධාරණ වුවකි.

සුදු වත හැඳි කත කතාවට අනුව කාන්තාවන් සුරා කෑම කරනුයේ නරක මිනිසුන්ගේ උවමනාවටම නොව එය විෂ සහිත සමාජයේ වසෙන කාන්තාවන්ගේ කීමට ඇහුම්කන් දීමේ ප්‍රතීපලයක් ද විෂ සහිත සමාජයේ මිනිසුන්ගේ අයිතිවාසිකම් වලට අනුබල දීමේද ප්‍රතිපලයක් වේ.

මහානාම දිසානායකයන් මෙම කෘතිය සිංහලයට නැගීමේදී අනුගමනය කර ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ කිහිපයකි:

භාෂා භාවිතයේදී , වික්ටෝරියානු යුගයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ තිබූ ගාම්භීරත්වය සහ රිද්මය සිංහල පාඨකයාට සමීප වන අයුරින් මනාව ගළපා ඇත. ඔහුගේ බස සරල වුවද ඉතා ප්‍රබල හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමේ ශක්තියකින් යුක්තය. කතාවේ එන බටහිර පරිසරය සහ සංස්කෘතික පසුබිම වෙනස් නොකර, එහි හරය එලෙසම රැක ගැනීමට ඔහු උත්සාහ කර ඇත.

මුල් කෘතියේ ඇති කුතුහලය සහ සැකය (Suspense) අඩුවක් නොවන ලෙස සිංහල පාඨකයා තුළ ජනිත කිරීමට ඔහුගේ වචන භාවිතය සමත් වී තිබේ.

පරිවර්තනය තුළින් පහත චරිතවල ස්වභාවය ඉතා පැහැදිලිව ඉස්මතු වේ:

කතාවේ ප්‍රධාන චරිතයන් වන්නේ කොලින්ස් මහතා විසින් අවිනීත ලෙස පෙළ ගැස්වූ කතාවෙහි දක්ෂ වූ මාරියන් හැල්කොම්බෝ සුරංගනාවක් බඳු වූ නිරංහකාර ලෝරා පෙයාලි මෙනවිය , කපටි ගුප්ත චරිතයක් වූ සිරිමත් පාසිවල් ගිලියඩ් සිටුවරයා ,මේ සැම පිටුපස ලුහුබඳින ,අන් අයව කපටිකමින් මුලා කරන තම කටකාර බිරිඳ සමග සිටින පෙස්කෝ සිටුවරයා යන චරිතයි.

නවකතාවේ කේන්ද්‍රීය චරිතය ලෝරා ෆෙයාර්ලි (Laura Fairlie) වුවද, ඇය අනෙක් චරිතවලට සාපේක්ෂව ඉතා අහිංසක, සංවේදී සහ අසරණ තැනැත්තියක ලෙස නිරූපණය කර ඇත. මහානාම දිසානායකයන් ඇයගේ චරිතය තුළින් පාඨකයා තුළ අනුකම්පාව සහ සෙනෙහස ජනිත කිරීමට සමත් වී තිබේ.

ලෝරා ඉතාමත් රූමත්, රන්වන් පැහැති හිසකෙස් ඇති තරුණියකි. ඇයගේ රුව කතාවේ මුලින්ම හමුවන ඇන් කැතරික් (Anne Catherick) හෙවත් "සුදු වත හැඳි කාන්තාව" ට අතිශයින් සමාන වේ. මෙම සමානකම නිසාම ඇය කවුන්ට් ෆොස්කෝ සහ සර් පර්සිවල්ගේ දරුණු කුමන්ත්‍රණයට ගොදුරු වේ. ඒ ඔවුන් විසින්  ලෝරාගේ අනන්‍යතාවය සොරකම් කිරීමයි. කවුන්ට් ෆොස්කෝ විසින් ලෝරාව ඇන් කැතරික් ලෙසත්, මියගිය ඇන් කැතරික්ව ලෝරා ලෙසත් සමාජයට හඳුන්වා දෙයි.

ලෝරාගේ චරිතය සම්පූර්ණ වන්නේ මේරියන් හරහාය. ලෝරා "සඳ එළිය" මෙන් මෘදු වන විට මේරියන් "සූර්යයා" මෙන් ප්‍රබල වේ. මහානාම දිසානායකයන් මෙම සොහොයුරියන් දෙදෙනා අතර ඇති බැඳීම විස්තර කරන්නේ ඉතාමත් සංවේදී අයුරිනි. ලෝරාගේ අහිංසකත්වය නිසාම පාඨකයා ඇය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින වෝල්ටර් සහ මේරියන් කෙරෙහි වැඩි ඇල්මක් දක්වයි.

ලෝරා ෆෙයාර්ලි යනු පුරුෂාධිපත්‍යය සහ වංචනික නීති හමුවේ පීඩාවට පත් වූ වික්ටෝරියානු කාන්තාවගේ සංකේතයකි. අවසානයේ ඇය ලබන ජයග්‍රහණය සදාචාරයේ සහ සැබෑ ආදරයේ ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

කතාව ආරම්භ වන්නේ වෝල්ටර්ට රාත්‍රී මාවතකදී "සුදු වත හැඳි කාන්තාව" මුණගැසීමෙනි. ඔහු චිත්‍ර ගුරුවරයෙකු ලෙස ලෝරා ෆෙයාර්ලිගේ නිවසට (ලිමරිජ් හවුස්) පැමිණීමත් සමඟ මුළු කතාවේම ගමන් මග තීරණය වේ. ඔහු ඉතා සංවේදී මෙන්ම තියුණු නිරීක්ෂණ ශක්තියක් ඇති අයෙකු ලෙස මුල සිටම හඳුනාගත හැකිය. වෝල්ටර් ලෝරාට ආදරය කළද, ඇය වංශවත් උසස් පැලැන්තියක තැනැත්තියක වීමත් ඇය සර් පර්සිවල් සමඟ විවාහ වීමට ගිවිසගෙන සිටීමත් නිසා ඔහු තම ආදරය පසෙක ලා එංගලන්තයෙන් පිටව යයි.

 නමුත් පසුව ලෝරා අනතුරට පත් වූ බව දැනගත් වහාම ඔහු නැවත පැමිණෙන්නේ ඇය වෙනුවෙන් ඕනෑම කැප කිරීමක් කිරීමට සූදානම්වය.කතාව ආරම්භයේදී සාමාන්‍ය තරුණයෙකු ලෙස පෙනෙන වෝල්ටර්, කතාව අවසාන වන විට අත්දැකීම් බහුල, ස්ථීරසාර පෞරුෂයක් ඇති මිනිසෙකු බවට පත් වේ. 

ඔහු ලෝරාගේ "නැතිවූ අනන්‍යතාවය" නැවත ලබා දීම සඳහා පවතින නීතියට සහ සමාජයට එරෙහිව තනිවම සටන් කරයි.වෝල්ටර් හාර්ට්රයිට් යනු "යුක්තිය වෙනුවෙන් සටන් කරන පෙම්වතාගේ" සංකේතයයි. ලෝරා සහ මේරියන් හට සෙවණැල්ලක් මෙන් සිටිමින්, අන්තිමේදී සියලු අභිරහස් විසඳා ලෝරාගේ ගෞරවය රැක දෙන්නේ ඔහුය.

විල්කි කොලින්ස්ගේ මෙම අතිවිශිෂ්ට නවකතාවේ මුළු කතාවම ගෙතෙන්නේ සර් පර්සිවල් ග්ලයිඩ් (Sir Percival Glyde) සඟවාගෙන සිටින රහස වටාය. මහානාම දිසානායකයන් තම පරිවර්තනය තුළින් මෙම රහස අනාවරණය වන තෙක් පාඨකයා තුළ ඇති වන කුතුහලය ඉතා ඉහළින් පවත්වා ගනී.ශ්‍රීමත් ගිලියඩ් පාසිවල් ලෝරා හා විවහා ගිවිස ගනී.නමුදු එය සිදුවන්නේ ලොරාගේ අකමැත්තෙනි. මෙම විවාහය සිදුවන්නේ ඇයගේ වටිනාකම හේතුවෙනි . එලෙසම ගිලියඩ් පාර්සිවෙල් සහා ඈන් අතරද රහසිගත සම්බන්ධයක් මේ සමයේදීම තිබී ඇත..

කොලින්ස් විසින් මාරියන් ව ඔහුගේ මනෝභාවයන් ප්‍රකාශ කිරීමට යොදා ගන්නා ලදී. නවකතාවේ එන වඩාත්ම ප්‍රබල සහ ආකර්ෂණීය චරිතය ලෙස මේරියන් හැල්කොම්බේ (Marian Halcombe) හැඳින්විය හැකිය. ඇය ලෝක සාහිත්‍යයේ එන "සාම්ප්‍රදායික නොවන" ස්ත්‍රී චරිත අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී. වික්ටෝරියානු යුගයේ නවකතාවල ප්‍රධාන ස්ත්‍රී චරිත සාමාන්‍යයෙන් ඉතා සුකොමළ, ලස්සන සහ දුර්වල අය වුවත්, මේරියන් ඊට වඩා වෙනස්ය. 

ඇය ලෝරා ෆෙයාර්ලි මෙන් රූමත් නැත. කතුවරයා ඇයව විස්තර කරන්නේ පිරිමි පෙනුමකට සමාන මුහුණක් ඇති නමුත් ඉතා සිත්ගන්නාසුලු පෞරුෂයක් ඇති තැනැත්තියක ලෙසයි. ඇයගේ ශක්තිය තිබෙන්නේ ඇගේ පෙනුමෙහි නොව බුද්ධියෙහිය.කතාවේ එන ප්‍රධාන ගැටලු විසඳීමට සහ සතුරන්ගේ කුමන්ත්‍රණ තේරුම් ගැනීමට වැඩිම වෙහෙසක් දරන්නේ මේරියන් ය.

ඇය ඉතා තියුණු නිරීක්ෂණ ශක්තියකින් යුක්තය. මුළු කතාවම පාහේ ඉදිරියට ගලා යන්නේ ඇය සිය දිනපොතේ සටහන් කරන කරුණු මත පදනම්වය. එම දිනපොත් සටහන් හරහා ඇයගේ බුද්ධිමත් බව මහානාම දිසානායකයන් ඉතා සියුම් ලෙස සිංහල පාඨකයාට සමීප කරයිතම සහෝදරිය වන ලෝරා පීඩාවට පත් වන විට, ඇයව ආරක්ෂා කිරීමට මේරියන් ඕනෑම අවදානමක් ගනී. රාත්‍රී කාලයේ වර්ෂාව මධ්‍යයේ වුවද වහලවල් මතට නැගී සතුරන්ගේ රහස් සාකච්ඡාවලට සවන් දීමට තරම් ඇය එඩිතර වූවාය. ඇය සතුන් හෝ අඳුර ගැන බිය වන සාමාන්‍ය කාන්තාවක නොව, සතුරන්ට මුහුණ දෙන සැබෑ "වීරවරියකි".

කවුන්ට් ෆොස්කෝ වැනි අතිශය බුද්ධිමත් දුෂ්ටයෙකු පවා බිය වූ එකම පුද්ගලයා මේරියන් ය. ෆොස්කෝ ඇයට අතිශයින් ගරු කළේය. "මෙම කාන්තාව පිරිමියෙකු වූවා නම් ලෝකයම පාලනය කරනු ඇත" යනුවෙන් ෆොස්කෝ සිතන තරමට ඇයගේ පෞරුෂය ප්‍රබල විය. බුද්ධියෙන් බුද්ධිය පරාජය කරන මෙම "සමාන සතුරන්" දෙදෙනාගේ ගැටුම නවකතාවේ රසවත්ම කොටසයි.

කවුන්ට් ෆොස්කෝ (Count Fosco) යනු ලෝක සාහිත්‍යයේ හමුවන වඩාත් මතකයේ රැඳෙන සහ සංකීර්ණ දුෂ්ට චරිතවලින් එකකි. මහානාම දිසානායකයන්ගේ පරිවර්තනය තුළ මෙම චරිතයේ ඇති බියජනක මෙන්ම ආකර්ෂණීය ස්වභාවය මනාව ඉස්මතු කර ඇත.

කවුන්ට් ෆොස්කෝගේ චරිතයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණ මෙසේ විග්‍රහ කළ හැකිය:

සාමාන්‍ය දුෂ්ටයෙකු මෙන් නොව, ෆොස්කෝ ඉතාමත් මහත, විශාල දේහයක් ඇති අයෙකි. එසේ වුවද ඔහු ඉතා සැහැල්ලුවෙන් සහ නිහඬව ගමන් කිරීමට සමත්ය. ඔහුගේ මෙම පෙනුම තුළින් එක්තරා ආකාරයක ගාම්භීරත්වයක් මෙන්ම සැඟවුණු අනතුරක්ද විදහා පෑමට කතුවරයා සමත් වී ඇත.

ෆොස්කෝ යනු හුදෙක් අපරාධකරුවෙකු නොව, ඉතා ඉහළ බුද්ධියක් ඇති අයෙකි. සර් පර්සිවල් ග්ලයිඩ් කරන මෝඩ වැරදි නිවැරදි කරමින්, මුළු කුමන්ත්‍රණයම මෙහෙයවන්නේ ඔහුය. රසායන විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුට ඇති දැනුම තම දුෂ්ට අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට ඔහු ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස භාවිතා කරයි.
ඔහුගේ චරිතයේ ඇති වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වන්නේ කුඩා සුදු මීයන් සහ පක්ෂීන් කෙරෙහි දක්වන අසීමිත ආදරයයි. ඔහු ඔවුන්ව තමාගේ ඇඳුම් ඇතුළත රඳවාගෙන සිටින අතර, ඔවුන් සමඟ ඉතා සුරතල් ලෙස කතා කරයි. මෙය ඔහුගේ චරිතයට අමුතුම ආකාරයක බියජනක (creepy) ස්වභාවයක් එක් කරයි.

ෆොස්කෝගේ චරිතයේ ඇති තවත් විශේෂත්වයක් නම්, ඔහු තම සතුරාගේ බුද්ධියට ගරු කිරීමයි. විශේෂයෙන්ම මේරියන් හැල්කොම්බේගේ බුද්ධිය සහ ධෛර්යය ඔහු අගය කරයි. ඇයගේ දිනපොත කියවීමෙන් පසු එහි සටහනක් තබමින් ඔහු පවසන්නේ ඇය වැනි ස්ත්‍රියක තම සතුරෙකු වීම තමා ලැබූ ගෞරවයක් ලෙස සලකන බවයි.

ඔහු ඉතාලියේ රහසිගත සංගමයක (The Brotherhood) සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කර පසුව එය පාවා දී පැන ආ අයෙකි. ඔහුගේ අවසානය තීරණය වන්නේද මෙම අඳුරු අතීතය හරහාය. මහානාම දිසානායකයන් මෙම චරිතයේ ඇති "ගුප්ත බව" පරිවර්තනය පුරාම ඉතා හොඳින් පවත්වාගෙන යයි.

කෙටියෙන් කිවහොත්, කවුන්ට් ෆොස්කෝ යනු පාඨකයා තුළ එකවර බියක්, පිළිකුලක් සහ ගෞරවයක් ඇති කළ හැකි ආකාරයේ චරිතයකි. ඔහු "මහා මොළකරුවෙකු" (Mastermind) ලෙස හැසිරෙන අයුරු සිංහල පරිවර්තනය කියවීමේදීද ඉතා ප්‍රබලව දැනේ..

මෙම කතාවෙන් කාන්තාවන් ගේ ගැහැණු ළමයින් ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරාලීම සඳහා රැක බලා ගැනීම සඳහා ඔවුන් ව පිරිමින් යොදා ගනිමින් භීතිය ආශාව තණ්හාව මග හරවමින් තම කටයුතු වලට බලහත්කාරයෙන් යොදවා ගන්නා ආකාරය මැනවින් පෙන්නුම් කරයි. කාන්තාවගේ මරණය අභිමුවදී බොරුව සහ මෙහෙයවීම සිදු කරයි . මෙහිදී යොදා ගන්න ලද සරල භාෂාව ඔස්සේ මොවුන්ගේ මනෝභාවයන් මැනවින් ප්‍රකට කර ඇත. මෙය ගොතික් සම්ප්‍රධායට අයත් රහස් පරීක්ෂක කතාවකි.

සුදු වත හැඳි කතා කෘතිය බෙහෙවින් සමාජයට පහර ගැසූ සහ සමාජමය වශයෙන් අභියෝගයට ලක්වූ කෘතියකි.
නීතිමය සහ සමාජීය තත්ත්වය: එකල බටහිර සමාජයේ කාන්තාවන්ට දේපළ අයිතිය සම්බන්ධයෙන් තිබූ අසාධාරණ නීති සහ ඔවුන්ගේ අසරණභාවය පිළිබඳව මෙම කතාවෙන් විවරණය වේ.

ආකෘතිය: සාක්ෂිකරුවන් කිහිප දෙනෙකු තම තමන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් කතාව ඉදිරිපත් කරන ආකාරය (Multiple Narrators) මෙහි ඇති විශේෂත්වයයි. මෙය සිංහල පරිවර්තනය කියවීමේදීද අලුත් අත්දැකීමක් ගෙන දෙයි.

මහානාම දිසානායකයන්ගේ "සුදු වත හැඳි කතා" යනු හුදෙක් පරිවර්තනයක් පමණක් නොව, මුල් කෘතියේ ආත්මය සිංහල භාෂාවට කාන්දු කළ සාර්ථක නිර්මාණයකි. අභිරහස් සහ කුතුහලය පිරුණු සම්භාව්‍ය නවකතාවක් කියවීමට කැමති ඕනෑම අයෙකුට මෙය කදිම කෘතියකි.මෙම  පරිවර්තනය සාර්ථක වන්නේ එය හුදෙක් කතාවක් කීමෙන් ඔබ්බට ගොස්, චරිතවල මනෝභාවයන් සහ වික්ටෝරියානු යුගයේ සමාජීය පීඩනය මනාව නිරූපණය කරන බැවිනි. විශේෂයෙන්ම මේරියන් හැල්කොම්බේ වැනි ශක්තිමත් කාන්තාවකගේ සහ ෆොස්කෝ වැනි සූක්ෂ්ම දුෂ්ටයෙකුගේ ගැටුම සිංහල සාහිත්‍යයට අලුත් අත්දැකීමක් එක් කළේය.

විජයනගර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ අද්විතීය සලකුණක් වූ ලෙපක්ෂි පන්සල


ඉන්දියාවේ ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් හි පිහිටි ලෙපාක්ෂි දේවාලය (ශ්‍රී වීරභද්‍ර දේවාලය) යනු 16 වන සියවසේ විජයනගර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ දක්නට ලැබෙන විශ්මිත නිර්මාණයකි. දේවාලයෙහි ඇති නිර්මාණවල දක්නට ලැබෙන ද්‍රවිඩ නිර්මාණාත්මක ශෛලිය, විවිධ කැටයම් සහ ජටායුගේ රාමායණ පුරාවෘත්තයට සම්බන්ධ පාවෙන කුලුන සහ යෝධ ඒකලිතික නන්දි ගවයා වැනි අද්විතීය ලක්ෂණ සඳහා ප්‍රසිද්ධය.මෙම නිර්මාණය ඉංජිනේරු විද්‍යාවට පවා අභියෝග කරන, අදටත් විසඳී නැති අභිරහසකි.
 
ලෙපාක්ෂි යන්නෙහි තේරුම ලේපා + අක්ෂි - එම්බාම් කරන ලද ඇසක් හෝ පින්තාරු කරන ලද ඇසක් යන්නයි.

මෙම පන්සල ක්‍රි.ව. 1530 දී විජයනගර අධිරාජ්‍ය සමයේ 'විරූපන්නා' සහ 'විරන්නා' නම් සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු විසින් ඉදිකරන ලද්දකි.මෙහි ඇති සිතුවම් සහ කැටයම් විජයනගර කලා ශෛලියට (Vijayanagara style) අයත් ඉතා විශිෂ්ට නිර්මාණ වේ.ශිව දෙවියන්ගේ දරුණු ස්වරූපයක් ලෙස හඳුන්වන වීරභද්‍ර දෙවියන්ට කැප වූ මෙම 16 වන සියවසේ ආශ්චර්යමත් නිර්මාණය විජයනගර රජවරුන්ගේ පාලන සමයේදී සමෘද්ධිමත් විය.

ලෙපක්ෂි පන්සලේ මුළු කුළුණු 70ක් ඇති අතර, ඉන් එක් කුළුණක් පොළොව ස්පර්ශ කරන්නේ නැත. එය වහලයෙන් පහළට එල්ලෙමින් පවතින බව පෙනේ.මෙම කුළුණ මුළු ගොඩනැගිල්ලේම බර දරා සිටිනවා වෙනුවට, ගොඩනැගිල්ලේ අනෙක් කුළුණු මගින් ඇති කරන පීඩනය සමබර කිරීමට (Counter-balance) යොදාගෙන ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.එහි නිර්මාණකරුවන්ගේ වාස්තු විද්‍යාත්මක ප්‍රතිභාවට සාක්ෂියකි.

මෙවැනි "පාවෙන" නිර්මාණ භූමිකම්පා වලදී ගොඩනැගිල්ල කඩා වැටීම වැළැක්වීමේ තාක්ෂණයක් ලෙසද සමහරු හඳුන්වති.

රාමායණ පුවතට අනුව, රාවණා රජු සීතා දේවිය රැගෙන යන විට එය වැළැක්වීමට උත්සාහ කළ ජටායු නම් පක්ෂියා පියාපත් කැපී ඇද වැටුණේ මෙම ස්ථානයට බව විශ්වාස කෙරේ. පසුව රාම කුමරු ජටායු දැක "ලේ පක්ෂි" (නැගිටින්න පක්ෂියාණෙනි) යනුවෙන් පැවසූ නිසා මෙම නම ලැබුණු බව ජනප්‍රවාදයේපැවසේ. 

පන්සලට මඳක් ඈතින් තනි කළු ගලක නෙළන ලද ඉන්දියාවේ විශාලතම නන්දි (ගව) පිළිමය පිහිටා ඇත.
පන්සලේ බිත්ති සහ කුළුණු මත ඉතා සියුම් ලෙස නෙළන ලද දෙවිවරුන්ගේ සහ වාදකයන්ගේ රූප දැකගත හැකිය.
දේවමාළිගා සංකීර්ණයේ සංවර්ධනය එහි වාස්තු විද්‍යාත්මක දියුණුව මත පදනම්ව ක්‍රි.ව. 1100 සිට 1800 දක්වා පුළුල් අදියර තුනක් යටතේ වර්ග කළ හැකිය.
පළමු අදියර ක්‍රි.ව. 1100-1350 අතර කාලය තුළ සිදුවන අතර, එම කාලය තුළ කුළුණු, කුළුණු සහ නිකේතන වැනි වැදගත් වාස්තු විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ වර්ධනය වූ අතර, එහි පසුකාලීන චෝළ, පාණ්ඩ්‍ය සහ හොයසාල ශෛලීන්හි සහ මුල් විජයනගර යුගයේ ලක්ෂණ ද අඩංගු වේ.

ඊළඟ කාල පරිච්ඡේදයේදී, විජයනගර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ටතම කාල පරිච්ඡේදය නියෝජනය කරමින් ක්‍රි.ව. 1350 - 1600 දක්වා ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි ගොඩ නැගීම සිදු විය.මෙම කාලය තුළ, සිද්ධස්ථාන සහ මණ්ඩප කිහිපයක් සහ බහු කුළුණු මණ්ඩප එකතු කිරීමෙන් මෙම ස්ථානය විශාල සංකීර්ණයක් බවට සංවර්ධනය කරන ලදී.විජයනගර යුගයේදී, අච්යුතරාය රජුගේ (ක්‍රි.ව. 1529-42) පාලන සමයේදී ලෙපාක්ෂි දේවාලය ක්‍රමයෙන් සංවර්ධනය වූ අතර එහි පරිණාමයේ වැදගත්ම යුගය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

අවසාන කාල පරිච්ඡේදය ක්‍රි.ව. 1600 සිට 1800 දක්වා කාලය තුළ සිදුවන අතර, එම කාලය තුළ සුළු සිද්ධස්ථාන කිහිපයක් ගොඩ නැගීම සිදුවූ බව කියවේ.

කුර්මශෛල ලෙස හැඳින්වෙන පහත් ග්‍රැනයිට් කැස්බෑ හැඩැති කන්දක් මත පිහිටා ඇති එහි කේන්ද්‍රීය වූ  කොටු බිත්ති හෝ ප්‍රකාරයි සමඟ දේවාල සංකීර්ණය නිර්මාණය වී ඇත. එහි ව්‍යුහයන් කඳුකරයට සමගාමිව  විවිධ මට්ටම් තුනකින් හෝ සමෝච්ඡ රේඛා තුනකින් ඉදිකරන ලදී

විජයනගර අගනුවර වූ හම්පි හි තිබූ බිත්තිවලට සමාන කොටු බිත්ති හතක් මෙහි තිබූ බව විශ්වාස කෙරේ. මන්ද ඉන්දියානු ශිෂ්ටාචාරයේ මෙම අංකය පූජනීය යැයි සැලකේ.මෙම දේවාලය ත්‍රිකූට ශෛලියෙන් ඉදිකර ඇති අතර වීරභද්‍ර සහ පාපනසේශ්වර වේදිකාවක් සහ කුළුණු සහිත මහා-මණ්ඩපයක් නිර්මාණයක් කර ඇත. තුන්වන දේවාලය එම වේදිකාවට බටහිරින් එකතු කරන ලද අතර එය රඝුනාථට කැප කරන ලද අභ්‍යන්තර ප්‍රකාරයේ කොටසක් ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. කොටු බිත්තිය තුළ දැවැන්ත කළුගල් පර්වතයක් ගොඩ නගා ඇත. මෙම සිද්ධස්ථාන තුනටම පොදු වන මහා-මණ්ඩපයට නාට්‍ය-මණ්ඩපය සම්බන්ධ කර ඇත. මෙය දේවාලයේ වඩාත්ම විසිතුරු ව්‍යුහයයි.එහි වහලය මහා භාරතය, රාමායණය සහ අනෙකුත් පූරාණික ජනප්‍රවාදවල දර්ශන නිරූපණය කරන බිතුසිතුවම් වලින් සිත්තම් කර ඇත.

දෙවන ප්‍රකාරය කල්‍යාණ-මණ්ඩපය, බලිපිට, වාහන-මණ්ඩපය සහ හෝමමණ්ඩපය වට කර ගොඩ නගා ඇත. අභ්‍යන්තර ප්‍රකාරය තුළ ගොඩ නංවා ඇති ප්‍රධාන දේවාලයේ දකුණට වන්නට ගනේස මණ්ඩප ලෙස හැඳින්වෙන කුළුණු දෙකක් සහිත කුඩා මණ්ඩපයක මකුළුවෙකු සහ අලියෙකු විසින් වන්දනාමාන කරන ලද ගණේසලිංගගේ දැවැන්ත ඒකලිතික මූර්තියක් දක්නට ඇත.

තුන්වන ප්‍රකාරය මගින් වට කර ඇති ජල ටැංකිය, සෝමවරමණ්ඩපය, යාගමණ්ඩපය, උයලමණ්ඩපය ඉදිකිරීමෙන් දේවාල සංකීර්ණය තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී.මෙම තුන්වන කොටුව දෙවන ප්‍රකාරය මගින් ආවරණය වන ප්‍රදේශය මෙන් දෙගුණයක් ආවරණය කරයි. තුන්වන ප්‍රකාරයට එළඹුමට උතුරින්, නැගෙනහිරින් සහ බටහිරින් පිවිසුම් තුනක් ඇත.

ඒකශිලා ගොනා (නන්දි)

 දැවැන්ත ගවයා දැවැන්ත කළුගල් පර්වතයකින් කැටයම් කරන ලද මූර්තියකි. එය බටහිරට මුහුණලා ඇති අතර ශ්‍රී වීරභද්‍ර දේවාලයේ පිහිටා ඇති සඳහන් නාග-ලිංගය දෙසට මුහුණලා ඇත. දෙවන කොටුවේ කළුගල් පර්වතයක නැගෙනහිර මුහුණතෙහි, හිස් වැසුම් හතක් සහිත නාගයන්ගේ ඒකලිතික මූර්තියකින් යුත් ගලින් නිමවූ සිවලිංගයක් ඇත.

හින්දු මිථ්‍යා කථා, පූරාණික විශ්වාසයන් සහ සම්ප්‍රදායන්ගෙන් වෙනස් තේමාවන් සහිත මූර්ති කටයුතු සහ කුළුණු, මණ්ඩපවල සිවිලිම සහ ස්වභාවිකව පවතින කළුගල් මත කැටයම් කර ඇති ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ දේවාලයේ සෞන්දර්යාත්මක වටිනාකම වැඩි කරයි.

විජයනගර රජවරුන්ගේ සහයෝගය සහ උපකාරය ඇතිව, ක්‍රිෂ්ණ දේවාරේ සහ අච්යුතාර්ය අධිරාජ්‍යයේ කලා ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති කළ අතර එය වේරභද්‍ර දේවාලයේ සිතුවම්වල පැහැදිලිව දැකගත හැකිය.සිතුවම් සඳහා ෆ්‍රෙස්කෝ-සෙකෝ හෝ තාක්ෂණය හෝ දෙහි යුෂ භාවිත කරමින් හුණු බදාම මත පින්තාරු කිරීම සිදු කර ඇත.

මණ්ඩප තුළ සහ ප්‍රදක්ෂිණපාදයේ බිත්ති සහ සිවිලිම්වල ඇති බිතුසිතුවම් රාමායණයේ සහ මහා භාරතයේ ඇති සිදුවීම් වලින් ද , දෙවිවරුන් සහ පාර්වතීගේ විවාහය, කිරාතාර්ජුනියම් වැනි පුරාවෘත්ත කථා, ශිව, ද්‍රෞපදී ස්වයංවරම් සහ විරූපණ්ණ සහ ඔහුගේ සහෝදරයන් වීරභද්‍ර වන්දනා කරන විවිධ අවස්නිථාවන් නිරුපණය කරයි.

ශ්‍රී වීරභද්‍ර දේවාලයේ ප්‍රකාර බිත්තිවල සෙල්ලිපි 20 ක් පමණ කැටයම් කර ඇති අතර මේවායින් බොහොමයක් අච්යුතාර්ය මහාරාය (ක්‍රි.ව. 1539-42) පාලන සමයට අයත් වේ.මෙම සෙල්ලිපි මගින් දේවාල සංකීර්ණයේ ඓතිහාසික පරිණාමය පෙන්නුම් කරයි.මෙම  ශිලාලේඛන අදියර තුනකට කාණ්ඩගත කර ඇත.

මුලාශ්‍ර.
.incredibleindia
unesco

Friday, January 9, 2026

නිවුන් දරුවන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත් කේරලයේ කොඩින්හි ගම්මානය.





කේරළයේ මලප්පුරම් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කොදින්හි (Kodinhi) ගම්මානය ලෝක ප්‍රසිද්ධ වී ඇත්තේ එහි ඇති අසාමාන්‍ය නිවුන් දරු උපත් අනුපාතය නිසාය. මෙය විද්‍යාඥයන්ට පවා අදටත් විසඳාගත නොහැකි වූ ස්වභාවධර්මයේ අභිරහසකි. පවුල් 2,000 ක ප්‍රජාව තුළ නිවුන් ජෝඩු 400 කට වඩා ඇති අතර එය සාමාන්‍ය ජන අනුපාතයට වඩා වැඩිය.සාමාන්‍යයෙන් ලෝකයේ සෑම උපත් 1,000කටම නිවුන් උපත් සිදු වන්නේ 4ක් පමණි.මෙම ගම්මානයේ සෑම උපත් 1,000කටම නිවුන් උපත් 45ක් පමණ සිදු වේ. මෙය ලෝක සාමාන්‍යය මෙන් 10 ගුණයකටත් වඩා වැඩිය.

ඉන්දියාවේ පමණක් නොව ජර්මනිය සහ බ්‍රිතාන්‍යය වැනි රටවල විද්‍යාඥයන් ද මෙම ගම්මානය පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇත.මෙය ජානමය බලපෑමක් දැයි සෙවීමට පරීක්ෂණ කළත්, ගමේ පවුල් අතර ලොකු ලේ සබඳතාවක් නොමැති බව හෙළි විය.ගම්වැසියන් ගන්නා ආහාර හෝ ජලයෙහි ඇති රසායනික සංයුතියක් මීට බලපාන බවට සැක කළත්, ඒ පිළිබඳව ස්ථිර සාක්ෂි මෙතෙක් ලැබී නැත.


මෙම සිදුවීමෙහි ඇති පුදුමසහගත කරුණ නම් මෙම ගමේ උපන් කාන්තාවන් වෙනත් ප්‍රදේශවලට විවාහ වී ගිය පසුවත් ඔවුන්ට නිවුන් දරුවන් ලැබීමේ ප්‍රවණතාව වැඩිය.එමෙන්ම පිටතින් මෙම ගමට විවාහ වී එන කාන්තාවන්ට ද නිවුන් දරුවන් ලැබීමේ වැඩි ඉඩකඩක් පවතින බව නිරීක්ෂණය වී ඇත. මෙයින් පෙනී යන්නේ ජානවලට වඩා එම පරිසරයේ ඇති යම් රහසිගත බලපෑමක් මීට හේතු වන බවයි.

The God’s Own Twins" සංගමය

නිවුන් දරුවන්ගේ සුභසාධනය වෙනුවෙන් මෙම ගමේ විශේෂ සංගමයක් පිහිටුවා ඇත. එය ලොව එවැනි ආකාරයේ ප්‍රථම සංගමය ලෙස සැලකේ. මෙම ගම්මානය දැන් ජාත්‍යන්තර සංචාරකයන්ගේ ද අවධානයට ලක්ව ඇති "නිවුන් දරුවන්ගේ ගම්මානය" ලෙස හැඳින්වේ.ගම්මානයේ මෙම මානව ප්‍රජනනය, විද්‍යාව, සංස්කෘතිය සහ ජනප්‍රවාද මිශ්‍ර කිරීමේ සංකීර්ණතා ඉස්මතු කරයි.

මුලාශ්‍ර .thenewsminute වෙබ් අඩවිය.

Wednesday, January 7, 2026

ඉන්දියාවේ ගොවීන්ගේ දෛවය වෙනස් කරන මැජික් නිල් මල.




"වසර කිහිපයකට පෙර, සමනල කව්පි මල මගේ ගමේ තවත් කඳු වල වැවෙන ශාකයක් පමණයි," ඊසානදිග ඉන්දියාවේ ඇසෑම් ප්‍රාන්තයේ අන්තයිග්වාලාඕ ගම්මානයේ ජීවත් වන නිලම් බ්‍රහ්ම පවසයි.

ඉන්දියාවේ අපරාජිත ලෙසද හැඳින්වෙන සමනල කව්පි, වැල් ලෙස වැඩෙන අතර කැපී පෙනෙන නිල් මලක් ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ නිල් කටරොළු නමින් හැඳින්වේ.වසර දෙකකට පමණ පෙර, බ්‍රහ්මට ආරංචි වූයේ ගමේ කාන්තාවන් තේ හෝ නිල් සායම් බවට පත් කළ හැකි මල් විකුණා මුදල් උපයන බවයි.
ඇය ඔවුන් හා එක්වීමට තීරණය කළාය." එයින් ලද ප්‍රතිපලය සහ ප්‍රතිලාභය මා විමතියට පත් කළා. වියළි මල් විකිණීමෙන් මම පළමු වරට ඩොලර් 50 (£37) උපයා ගත් විට, මට සතුටක්සහ සිතට ශක්තියක් ලැබුනා . එයට මගේම අනාගතය පාලනය කළ හැකි යැයි මට විශ්වාස කළා," ඇය පවසයි.

මම ණයක් සඳහා ඉල්ලුම් කර සූර්ය වියළන යන්ත්‍රයක් මිලට ගත්තා.. මල් ඉක්මනින් වියළීමට, ඒවායේ වර්ණය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ ගැනුම්කරුවන් ඉල්ලා සිටින ගුණාත්මක ප්‍රමිතීන් සපුරාලීමට යන්ත්‍ර මට උපකාරී වුණා."
තායිලන්තය සහ ඉන්දුනීසියාව සමනල කව්පි මල් වගා කරන්නන් සහ පාරිභෝගිකයින් අතර ප්‍රමුඛස්ථානය ගෙන ඇත.

"ස්වාභාවික වර්ණක සඳහා ගෝලීය ඉල්ලුම වැඩි වෙමින්ප වතී," ස්වාභාවික ඩයි වර්ග සහ ආකලන අපනයනය කරන THS ඉම්පෙක්ස් හි නිර්මාතෘ වර්ෂිකා රෙඩ්ඩි පැහැදිලි කරයි.

එම ඉල්ලුම පිටුපස ඇත්තේ ස්වභාවික අමුද්‍රව්‍ය සඳහා පාරිභෝගික කැමැත්ත සහ කෘත්‍රිම ආහාර සායම් සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ ඇති දැඩි පාලනයන් ය.2021 දී, එක්සත් ජනපද ආහාර හා ඖෂධ පරිපාලනය (FDA) සමනල කව්පි මල ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස අනුමත කළේය.

කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියානු ව්‍යවසායකයින් තවමත් විභවයන් දකින අතර ඉන්දියාවේ වෙළඳපොළ සංවර්ධනය කිරීමට කැමතියි."මෙම බෝගය තවමත් වාණිජ භාණ්ඩයක් ලෙස නොව ගෙවත්තේ අලංකාර හෝ ඖෂධීය ශාකයක් ලෙස සැලකේ," රෙඩ්ඩි පවසයි.

"අපි උත්තර් ප්‍රදේශ්හි ගොවීන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල කැපවූ පොකුරක් සමඟ වැඩ කරන අතර, සැලකිය යුතු කාන්තා ගොවීන් සංඛ්‍යාවක් ද ඇතුළුව. "අපි විධිමත් ගිවිසුම් ඇති කර ගෙන ඇත්තෙමු.හොඳම ගොවිතැන් පිළිවෙත්, වාරිමාර්ග කළමනාකරණය සහ බෝග-නිශ්චිත ශිල්පීය ක්‍රම පිළිබඳ මග පෙන්වීම ඇතුළුව අපි පුළුල් කෘෂි විද්‍යාත්මක සහාය ලබා දෙන්නෙමු," ඇය පවසයි.

නිෂ්පාදන ප්‍රමිතීන් ඉහළ නැංවීම සඳහා ඇය ගොවීන් සමඟ කටයුතු කරයි.
ඉන්දියාවේ අනෙක් අය මෙම වාණිජ අවස්ථාව හඳුනාගෙන තිබෙනවා. "මල් උණු වතුරට දැමූ විට එය නිල් පැහැයට හැරෙන අතර ලෙමන් මිරිකා දැමු විට එය දම් පැහැයට හැරේ. එය මායාකාරී බවක් දැනුණා," දිල්ලියෙ නිතේෂ් සිං පවසයි.

රෙඩ්ඩි මෙන්ම, ඔහු සිතුවේ මලට ඉන්දියාවේ වැඩි විභවයක් ඇති බවයි. 

 "එය වසර දහස් ගණනක් ඉන්දියාවේ පැවතුණු ශාකයකි, නමුත් එය පිරිසිදු, සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාරයක් බවට පත්විය හැකි බව කිසිවෙකු දැන සිටියේ නැත," සිං තවදුරටත් පවසයි.

ඉතින්, 2018 දී ඔහු ඉන්දියානු සමනල ඇට සමඟ ඉන්දියානු වෙළඳ නාමයක් වගා කිරීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් බ්ලූ ටී ආරම්භ කළේය."මුලදී, අපට ඉන්දියාවේ හොඳ තත්ත්වයේ මල් සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ නිසා අපට ආනයනය කිරීමට සිදු විය. මෙහි මල් වල පෙති අඩු වූ අතර, හිරු එළියේ වියළන විට කිසිවක් ඉතිරි නොවනු ඇත. වියළීමෙන් පසු වර්ණය රඳවා ගැනීම සඳහා අපට වැඩි වර්ණක, වැඩි පෙති සහිත මලක් අවශ්‍ය විය."

පසුගිය වසර හත තුළ, සිං ගොවීන් සමඟ ප්‍රමාණය සහ ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කටයුතු කරමින් සිටී. ගොවීන් පස් දෙනෙකුගෙන් පටන් ගත් ඔහු දැන් රට පුරා ගොවීන් 600ක් සමඟ වැඩ කරයි. "පුහුණුව සහ තත්ත්ව පාලනය විශාලතම මෙහිදී ඇති අභියෝග" බව ඔහු පවසයි.

මල් නෙලීම මෙම  ක්‍රියාවලියේ ප්‍රධාන අංගයකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් කාන්තාවන් විසින් සිදු කරනු ලබන කාර්යයකි. 

"ඔවුන්ගේ දෑත් මෘදුයි, ශාකයට හානි නොකර සියුම් මල් නෙළන්නේ කෙසේදැයි ඔවුන් සහජයෙන්ම දනී. එබැවින්, නෙලීම සඳහා මල හඳුනා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව කාන්තාවන් පුහුණු කරනු ලැබේ.
" සිං පවසයි. 

අස්වැන්න නෙලීමෙන් පසු, මල් වියළා ගත යුතු අතර, එයද ප්‍රවේශමෙන් කළ යුතුය. "මෙම මල වියළීම සඳහා උෂ්ණත්ව පාලනය පිළිබඳව දැන සිටීම  අතිශයින් වැදගත් වේ .

 එක් වැරැද්දක් කළහොත් ඔබට එහි වටිනාකම අහිමි වේ," ඔහු පවසයි. මල් තේ බවට පත් කිරීමට  පෙර ගොවීන් වියළීම සිදු කරයි, එහිදී තෙතමනය පරීක්ෂා කර තවදුරටත් වියළීම සිදු කෙරේ. "අපි දිගු කාලයක් ඉතා මෘදු උෂ්ණත්වයන් භාවිතා කරමු. තාපය අධික නම්, මල පිළිස්සෙන අතර ඔබට එහි ඖෂධීය ගුණය සහ වර්ණය නැති වේ," සිං පවසයි.

ඉන්දියානු ප්‍රජාවන් සඳහා, මල සැබෑ බලපෑමක් ඇති කර ඇත. "පසුගිය වසර කිහිපය තුළ, අවට ගම්මානවල බොහෝ දෙනෙක් මෙම වගාවට අප හා එක් වී ඇත," බිස්වාස් පවසයි. "මෙය තවදුරටත් ගොවිතැන පමණක් නොවේ - එය ජාලයක්, ප්‍රජාවක්, ව්‍යාපාරික පවුලක් බවට පත්ව ඇත."

BBC පුවත් ඇසුරෙන්.

"ද ගර්ල්ෆ්රෙන්ඩ්


"ද ගර්ල්ෆ්රෙන්ඩ්" යනු රාහුල් රවීන්ද්‍රන් විසින් රචනා කර අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද , 2025 වසරේදී තිරගත වූ ඉන්දියානු තෙළිඟු භාෂා චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයට රශ්මිකා මන්දනා, ධීක්ෂිත් ෂෙට්ටි සහ අනු එමානුවෙල් රංගනයෙන් දායක වෙති. චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් හයිද්‍රාබාද්, විශාකාපට්නම් සහ ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් සහ තෙලන්ගානා හි අනෙකුත් ස්ථානවල සිදු විය.චිත්‍රපටයේ වැඩි කොටසක් ඉන්දියාවේ ප්‍රසිද්ධ නීති විද්‍යාලයක් වන හයිද්‍රාබාද් හි NALSAR නීති විශ්ව විද්‍යාලයේ රූගත කරන ලදී.

සාහිත්‍යය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය හැදෑරීම සඳහා හයිද්‍රාබාද් වෙත යන පශ්චාත් උපාධි ශිෂ්‍යාවක් වන භූමි දේවි (රශ්මිකා මන්දනා) කඩවසම් තරුණයෙකු වන වික්‍රම් (දීක්ෂිත් ෂෙට්ටි)වටා කතාව ගෙතී ඇත.සාමාන්‍ය විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රේම කතාවක් ලෙස ආරම්භ වන මොවුන්ගේ ප්‍රේමය දිනෙන් දින ඔවුන්ගේ චිත්ත අභ්‍යන්තරයේ සැඟවී ඇති ගැඹුරු චිත්තවේගීය ස්ථර හෙළි කිරීමට පටන් ගනී. 

වික්‍රමගේ සෙනෙහස ක්‍රමයෙන් විෂදායි වීමත් සමග භුමි කෙමෙන් කෙමෙන් පෙනෙන්නට ගත්  ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවයේ යථාර්ථය සමඟ අරගල කිරීමට පටන් ගනී. සෙනෙහස ලෙස වික්‍රමගේ මතුපිටින් ලෝකයට පෙනෙන දෙය සෙමෙන් විෂ සහිත ගතිකයක් බවට පත්වන අතර එය ඇගේ චිත්තවේගීය යහපැවැත්මට, මිත්‍රත්වයන්ට සහ පවුල් සබඳතාවලට බලපායි.දිනෙන් දින භුමි  විසින් ඇයගේ සහ වික්‍රමගේ සමාජ අපේක්ෂාවන්, පුද්ගලික සීමාවන් සහ ආදරයේ සහ ස්වාධීනත්වයේ සැබෑ අර්ථය තේරුම් ගනියි.

භුමි කුඩාකල සිට පියාගේ අධිපත්‍යටද නතුවූ තරුණියකි. ටෝක්සික් දෙමව්පියන්ගේ පාලනයෙන් බැට කෑ තාරුණ්‍යයේ සිහින බොඳ වෙන්නේ ඔවුන්ගේ අනාගතය ව්‍යාකුල කරමිනි. බොහෝ ආසියානු රටවල යෞවන යෞවනියන් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ගැටලුවකි. මෙහිදී ඇය පියා සහ වික්‍රම් අතර සිර වේ.

girl friend චිත්‍රපටය සම්ප්‍රදායික ආදර කතාවකින් ඔබ්බට ගිය ගැහැණු පිරිමි සම්බන්ධතා වල දක්නට ලැබෙන මනෝවිද්‍යාත්මක පැතිකඩ පිලිබඳ විග්‍රහ කරන චිත්‍රපටයකි. ටෝක්සික් ( විෂ සහිත ) සම්බන්දතා තුලින් මිනිසුන්ට ඉවතට පැමිණීමට ඉඩ සලසා ඔවුන්ගේ සැබෑ විභවය හඳුනා ගැනීමට ඉඩ සලසයි. මිනිසුන්ගේ ආත්මාර්ථකාමිත්වය, විෂ වීම, හැසිරවීම වැනි මනෝවිද්‍යාත්මක අංශ ඉතා හොඳින් පෙන්වා දෙයි.

චිත්‍රපටය ප්‍රේක්ෂකයාගෙන් මෙසේ අසයි. අපි ආදරය කරන්නේ පුද්ගලයාට ද හෝ ඔවුන්ගෙන් පෙනෙන හෝ ඔවුන් පෙන්වන ප්‍රතිරූපයට ද? තෙලිඟු සිනමාවේ වෙනස්ම දෘෂ්ටි කෝණයකින් එළිදැක්වුණ මෙම චිත්‍රපටය සත්‍යවශයෙන්ම පුරුෂාධිපත්‍යයට ගැසූ පහරක් ලෙස කිව හැකියි. මන්ද ...
නූතන සබඳතාවලදී බොහෝ දෙනෙක් තම සහකරු හෝ සහකාරිය තුළින් බලාපොරොත්තු වන්නේ තමාගේ මනසේ මවාගත් "පරමාදර්ශී" රූපයකි. චිත්‍රපටය තුළ පෙම්වතියගේ චරිතය හරහා පෙන්වන්නේ මෙම පරමාදර්ශී රූපය බිඳවැටෙන විට පුද්ගලයෙකු අත්විඳින මානසික කඩා වැටීමයි. මෙය මනෝවිද්‍යාවේදී Cognitive Dissonance (ප්‍රජානන විසංවාදය) ලෙස හඳුන්වයි.

භුමි සහ වික්‍රම් අතර ඇති සම්බන්දතාවයෙන් භුමි  තමාගෙන් ඈත් වේ යැයි වික්‍රම් තුළ  පවතින අධික බිය සහ අනාරක්ෂිත බව නිසාම තම පෙම්වතියව "ආරක්ෂා කිරීමට" හෝ "ගලවා ගැනීමට" ඇති ආශාව ඇයව පාලනය කිරීම වෙස් මුහුණක් ලෙස භාවිතා කරයි.ඒ ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂකයාට සබඳතාවයක ඇති ප්‍රේමය, ආරක්ෂාව , සැලකිල්ල සහ ආධිපත්‍යය අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට අභියෝග කරයි.

චිත්‍රපටයේ යම් තිගැස්මක් (Thriller) පවතී නම්, එය Obsessive Love Disorder (අධික ආශාව නිසා ඇතිවන මානසික ව්‍යාකූලත්වය) පෙන්වන අවස්ථාවක් විය හැකිය. ආදරය යන නාමයෙන් අනෙකා පාලනය කිරීමට උත්සාහ කිරීමේ භයානක මනෝවිද්‍යාත්මක පැත්ත මෙහිදී නිරූපණය වේ.
නූතන සබඳතාවල සංකීර්ණතා මැනවින් විදහා පාන ග්රල් ෆ්‍රෙන්ඩ් චිත්‍රපටිය වත්මන් සමාජයේ සම්බන්දතා වල පවතින යථාර්තය මොනවට පැහැදිලි කරයි.

Tuesday, January 6, 2026

මුමුණන සිතුවිලි,




වෛද්‍ය ක්ලාරා බෙන්සන් වික්ටෝරියානු ආකෘතියට නිර්මාණය වූ ඇයගේ උපදේශන කටයුතු වලට භාවිතා කරන නව නිවාසයේ ඉදිරිපිට සිටගෙන සිටියාය. ගේට්ටුවේ මැකී යමින් පවතින පුවරුවේ විලෝ හෙවන් උපදේශන මධ්‍යස්ථානය නමින් සටහන් කර ඇති අතර එම නිවසේ අතීත උරුමයන් ගැන කියාපායි.ජනෙල් වල දුවිලි බැඳී අන්ධකාර ගතියක් තිබුණත් ක්ලාරාට දැනුණේ ඇයව එම නිවසට බැඳී ඇති බවකි.ඇයට නව නගරයක රැකියාවේ පුහුණුවකට ඒමට සිදුවීම ගැන සිතේ ඇතිවුන දැනුන අඳුරු හැඟීම සිතින් පහකරමින් ඇය නිවාසය දෙසට පිය නැගුවාය.

නිවාස ඇතුලට ගිය විගස ඇයට දැනුණේ නිවාසය හුස්ම ගන්නවා යන හැඟීමකි.ඇය අඩිය තබන පාසාම බිමට ඇතිරූ ලෑලි සෙලවී කිටි කිටි හඬ නැගුහ. බිත්තිවල පෙරදී සේයා රූ එලවා තිබූ තැන්වල දුර්වර්ණ පැල්ලම්ය. කාමරය අස්පස් කිරීමට පටන් ගත් ක්ලාරාට පොත් මේසයේ තිබීඅගුල් දැමු ලාච්චුවක් හමුවුනේ ඇයගේ සිත කුතුහලයට පත් කරමිනි.එය පිලිබඳ සොයා බැලීම ගැන ඇය පසුවට කල් දැම්මේ ඒ තුළ මෙම නිවසේ අඳුරු අතීතයේ සෙවණැලි එහි ඇති බව මොහොතකට වත් නොසිතමිනි.

ඇයගේ එම නිවසෙහි ගතවුණ මුල් රැයවැල් ගෙවුනේ ඇයගේ සිත අවිවේකිබවින් පුරවමින්ය.සිත නොසන්සුන් කරමින්ය.. ඇය නිරතුරුවම නිවසේ දෝංකාර දුන් හඬවල් වලින් තිගැස්සෙමින් අවදිවුනි.නමුත් ඇය ඒවා සිතේ ඇතිවන නොසන්සුන්කාරී හැඟීම් නිසා සිතේ මැවෙන හඬවල් යැයි සිතා මනසින් ඉවත දැමුවාය.නැතහොත් සුළං හඬ කියා සිතුවාය.මන්ද ඇය නව නිවසකට පැමිණියත් , එය වසර ගණනක් පැරණි නිවසක් වීමයි.

නාතන් වින්ටර් අගහරුවාදා දිනක මහා වැසි මැද ඔහුගේ අංකය ලබා ගැනීමට පැමිණියේය.ඔහු වයස තිහක් පමණ වූ, ඇස් වටා අඳුරු පැහයින් යුතු අලස බවක් පෙන්වූ උස පුද්ගලයෙකි . සම් රෙද්දෙන් ආවරණය කකළ ඇඳේ වාඩිවී සිටි ඔහු මට මෙතන ඉන්න බැහැ.මට අමුතු හැඟීමක් දැනෙනවා.කවුරුහරි මන් දිහා බලන් ඉන්නවා දැනෙනවා.නමුත් ඔහුගේ මුහුණ මට පෙනෙන් නැහැ.ඒත් මට දැනෙනවා යැයි පවසන්නට විය.ක්ලාරා සාවධානව අසා ගෙන සිටියාය.ඔහු පවසන දේ ඈ මැද වේගයකින්ඇ ඇගේ සටහන්ගේ පොතේ සටහන් කර ගත්තාය. ඉන්පසු "ඔයාට මේ හීනේ දැකලා කොච්චර කල්ද?" ඇය ඇසුවාය

එවිට නේතන් මදක් පැකිළුණු අතර මම කුඩා කාලයේ සිටම මාසයකට සැරයක් හෝ දෙසැරයක් මෙය මට දැනෙනවා . නමුත් ටික කලෙක ඉදලා දැන් මට දැනෙනවා වැඩි යයි පැවසුවේය.,

අපි මෝහනය කරලා බලමු.ක්ලාරා පැවසිය.ඔබ එයට කැමතිද ?

මම කැමතියි.මට අවශ්‍ය කොහොමහරි මේ තත්වෙන් මිදෙන්න.මෙය මගේ ජිවිතයටම ප්‍රශ්නයක් වෙලා යයි නේතන් පැවසුවේය.

ඉන්පසු නැවත දිනයක් දුන් ක්ලාරා නේතන් පැමිණි පසු ඔහුව මෝහන ක්‍රියාවලියට සුදානම් කර ඔහුව මෝහනයට පත් කළාය. ඉන්පසු ඔහුගේ මතකයන් ඔස්සේ ඔහුගේ අතීතයට ගමන් කිරීම ඇරඹීය. නමුත් ඒවා ගැඹුරට ගිය විට ඔහුගේ මතකයන් වඩාත් පැහැදිලි වන්නට විය. ඔහුට යන්තම් මතක නැති ළමා නිවසක් ගැන, මහා දවාලේ පවා ඔහු පසුපස එන සේ පෙනෙන සෙවනැල්ලක් ගැන ඔහු කතා කළේය.


ඒ අතරම ක්ලාරා ඔහුගේ අත්වල වෙව්ලීම සහ ඔහුගේ කටහඬ වෙව්ලන ආකාරය මනසේ  සටහන් කළාය. "මට මගේ මනසේ පාලනය නැති වෙනවා වගේ දැනෙනවා" ඔහු කිවේය..

එදින රාත්‍රියේදී ද දුටු සිනයකින් ක්ලාරාගේ නින්ද කැඩූණි. ඇය සිටියේ ඇගේ නව නිවසේ තිබූ කාමරයට සමාන මඳ ආලෝකයක් සහිත ශාලාවක ය. බිත්ති වලින් මුමුණන හඬ නැවත ඇසෙන්නට ගත්තේය.ඇය සිටියේ මදක් සිතල අඳුරුබර ස්ථානයකය.ඇය තම දෙපස හැරී බැලුවත් සෙවණැලි හැරෙන්නට අන් කිසිත් ඇයට දකින්නට ලැබුනේ නැත.

එකවර මතකයට ආ සිතුවිල්ලක් ඔස්සේ ක්ලාරා අගුලු ලා තිබුණු සේප්පුව ඇර බලන්නට සිතුවාය.අසලින් සොයා ගත් යකඩ කුරක ආධාරයෙන් ඇය දහදියෙන් පෙඟී ගිය දෑත් වලින් එය විවුර්ත කිරීම ඇරඹිය. ඇරුණු ලාච්චුවේ තිබී ඇය දැක්කේ කහපාට ෆයිල් කවරයකි.එය නිරීක්ෂණය කිරීමේදී එය පැරණි නඩුවක ලිපි ගොනුවක් බව ඇයට වැටහුණි.මෙම ලිපිගොනු අයත් වූයේ මීට වසර ගණනාවකට පෙර අභිරහස් ලෙස අතුරුදහන් වූ නිවසේ පෙර හිමිකරු සහ කීර්තිමත් චිකිත්සකවරියක වන වෛද්‍ය මාග්‍රට් හේල්ට ය. එහි තිබු එක් ලිපිගොනුවක්, විශේෂයෙන්, ක්ලාරාගේ ඇසට හසු විය - ඩැනියෙල් වින්ටර්ස් නම් රෝගියෙක්ගේ නමක් එහි සඳහන් විය.. එම නම ඇගේ කොඳු ඇට පෙළ වෙව්ලන්නට විය. මන්ද ඔහුටද තිබුනේ නේතන්ට වැළඳී ඇති රෝග ලක්ෂණමය.

ඔහුටද රෑට නින්ද නොයන අතර කිසිවකු ඔහුව ආමන්ත්‍රණය කරන හඬවල් සහ ඔහු දෙස බලා සිටින බව පවසා ඇති අතර එම හඬින් ඔහු එන තෙක් බලා සිටින බව පැවසීමයි. එම රෝග ලක්ෂණද විමර්ශනය කර ඇත්තේ වෛද්‍ය මාග්‍රට් හේල් විසින් වීම මෙම කාරණාවේ බරපතල කමයි.

එහි වඩාත්ම බරපතල කරුණ වුයේ ක්ලාරා සම්බන්ධය තේරුම් ගත්කලයි. ක්ලාරාගේ දෑත් වෙව්ලන්නට විය. නේතන් වින්ටර්ස් යනු ඩැනියෙල්ගේ පුත්‍රයාය.

නේතන්ට සත්‍ය හෙළිදරව් කිරීමට හිතට ගිවිසගත් ක්ලාරා නේතන් හා විපරම් සැසියක් ලැස්ති කළාය.ඇය ඔහුගෙන් පියා ගැන විමසු විට ඔහුගේ ප්‍රතිචාරය වුයේ තාත්තා ඔහුගේ කුඩා කාලය ගැන කිසිවක්ම මට කියලා නැහැ.මට වයස 10 දී ඔහු මිය ගියා යන්නයි. ඇය සොයා ගත් කරුණු ප්‍රතික්ෂේප කරන බව ඔහුගේ මුහුණේ ඉරියව් වලින් හොදින්ම පෙනෙන්නට තිබුණි.

නමුදු දිනෙන් දින සිදු කල හමුවීම් සැසි වල ප්‍රගතිය දියුණු විය.ඉන් පසු ක්ලාරා විසින් නේතන්ට ඔහුගේ පියාගේ ව්‍යාකූලත්වය පිළිබඳ යටපත් කළ මතකයන් සහ මුහුණක් දකින්නට නැති චරිතය සමඟ නෙතන්ගේ හමුවීම් හරහා ඔහුට මඟ පෙන්වීය.

නිවස ඔවුන්ගේ සැසිවාර දෙස බලා, සවන් දෙමින් සහ ප්‍රතිචාර දක්වන බව ක්ලාරාට දැනෙන්නට විය.එක් සන්ධ්‍යාවක, ලිපිගොනු සමාලෝචනය කරන අතරතුර, ක්ලාරා පැරණි ටේප් රෙකෝඩරයක් සහිත මේසයේ සැඟවුණු රහස් ලාච්චුවක් සොයා ගත්තාය. . එහි ඩැනියෙල් සමඟ ඩොක්ටර් හේල්ගේ අවසන් සැසියේ සිසිල් පටිගත කිරීමක් විය. "නිවස වේදනාවෙන් පෝෂණය වේ," වෛද්‍ය හේල්ගේ කටහඬ කීවේය. එය දුර්වල මනසක් ඇත්තන්ගේ මනසේ දෝංකාරය මතින් පෝෂණය වන බැවින් දුර්වල සිත් ඇත්තන් ප්‍රවේශම් වන්න ... නැතහොත් එය ඔබවද ඔහු වෙත කැඳවා ගෙන යයි ලෙසින් අවසන් විය.

ඔවුන්ගේ අවසාන සැසියේදී, නේතන් ඔහුගේ මනසෙහි ඇතිවන මුහුණ නැති රූපයට මුහුණ දුන්නේය. ඉන්පසු ක්ලාරාගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ, ඔහු තම පියා විසින් කුඩා කල සිට පැරණි වික්ටෝරියානු නිවසට රැගෙන යාමේ යටපත් වූ මතකයක් විස්තර කළේය. "පියා විසින් මට යමක් පෙන්විය යුතු බව ඔහු කිව්වා.," නේතන් සිහිපත් කළේය. "ඒත් මට මතක ඔහු කෑ ගැහුවා විතරයි."


නේතන්ගේ මතකයන් යලිත් මතුවෙද්දී ක්ලාරාට කාමරයේ කොනක විවිධ සෙවණැලි ගමන් කරනු දකින්නට ලැබුණි. කෙමෙන් කෙමෙන් කාමරයේ පවතී උෂ්ණත්වය පහත වැටුණු අතර, කටහඬවල් වැඩි විය. ඇයගේ සිතේ ධෛර්යය නගා සිටුවා ගනිමින් , ක්ලාරා නේතන්ව රූපගත කිරීමේ අභ්‍යාසයක් හරහා එම රූපයට මුහුණ දීමට සහ එම රුව නෙතන්ගේ මනසින් ඉවත් කිරීමට සිත සහ උපක්‍රම යෙදිය. අවසානයේදී නෙතන්ගේ සිතුවිලි තුළ තිබු එම බාහිර බලපෑම ඔහුගේ මනසින් ඉවත් කිරීමට ඔවුන්ට හැකි විය.

එම සැසිය අවසන්ව පැමිණි ක්ලාරාට නිවස තුළ  ඇති සංසුන් සහ නිස්කලංක බව පළමු වරට
හැඟුණි.




Saturday, January 3, 2026

ගුජරාටයේ බානි තණබිම් හි සැරිසරණ ආලෝකධාරා




චීර් බට්ටි යනු ගුජරාටයේ රාන් ඔෆ් කච් හි බානි තණබිම්වල දක්නට ලැබෙන අද්භූත "ආලෝකයක " සංසිද්ධියකි.හින්දියෙන්   චිර්" යනු අවතාරයක් හෝ ආත්මයක් අදහස් කරන අතර "බට්ටි" යනු ආලෝකය අදහස් කරන අතර ඒ ඔස්සේ අත්භූත ආලෝකය යන අදහස දෙන චීර් බට්ටි යන පදය ගොඩ නැගී ඇත.

එහිදී පොලව මතුපිටින් හදිසියේම මතු වී වාතයේ පාවෙන දීප්තිමත් ගිනි බෝල ලෙස හඳුන්වන අතර , සාමාන්‍යයෙන් අවට භූමි ප්‍රදේශයට ඉහළින් අඩි 2 සිට 10 දක්වා එහිදී වර්ණවත් ආලෝක (සුදු, රතු, නිල්, කහ) පාවිමක්ලෙස දිස්වන අතර ඒවා අක්‍රමවත් ලෙස චලනය වේ.මෙම ආලෝකධාරා  සමහර විට තත්පර 5-10 ක කාලයක් පවතින අතර පාපන්දුවක්  ප්‍රමාණයට විශාල වේ. රතු, නිල්,කහ ආදී වශයෙන් වර්ණය වෙනස් වෙමින් ආලෝකය විහිදුවයි.

පරීක්ෂකයින්ට අනුව, බොහෝ විට වගුරු බිම්වල දිරාපත් වන කාබනික ද්‍රව්‍ය වලින් මීතේන්, පොස්ෆීන් සහ ඩයිපොස්පේන් වායූන් ස්වයංසිද්ධව දහනය වීම නිසා මෙම තත්වය ඇතිවේ. මෙම වායූන් වාතයේ ඔක්සිකරණය වී මෙම අද්භූත ආලෝක නිර්මාණය කරන බවයි.


දේශීය ජනප්‍රවාද සහ මිත්‍යා විශ්වාසයන්ට අනුව මේ ආත්ම සැරිසැරිමකි.එම ආලෝක ධාරාවන් අතරමං වූ සංචාරකයින් සඳහා මඟ පෙන්වන පහන් ලෙස සලකයි.සාමාන්‍යයෙන් අඳුරු රාත්‍රීවලදී, විශේෂයෙන් රාත්‍රී 8 න් පසු, සෘතුමය තෙත්බිම් වල මේ ආලෝකධාරා දක්නට ලැබේ.

මුලාශ්‍ර 
https://grokipedia.com/page/Chir_Batti
.
නිලක්ෂි බණ්ඩාර.
3/1/2026.

Friday, January 2, 2026

ලොව පුරා සිටින ජිප්සීස් වරුන්ගේ ව්‍යාප්තිය ඉන්දියාවෙන් ඇරඹි බව ඔබ දන්නවාද ?










ඉන්දියාවේ "ජිප්සි" ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන නාමික (Nomadic) ජනකොටස් පිළිබඳ විමසීමේදී, එය හුදෙක් එක් ජාතියක් ගැන නොව, සියවස් ගණනාවක ඉතිහාසයක් සහ සංකීර්ණ සංස්කෘතික පසුබිමක් සහිත ජන කණ්ඩායම් කිහිපයක එකතුවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.


ලොව පුරා සිටින ජිප්සීස් ඉන්දියාවෙන් ආරම්භ වූ අතර කාලි වන්දනා කළ බව ඔබ දන්නවාද ?මීට වසර 1500 කට පමණ පෙර ජිප්සීස් උතුරු ඉන්දියාවේ සිට යුරෝපයට සංක්‍රමණය වූ බව අප බොහෝ දෙනෙක් නොදනිති.
පර්යේෂකයන්ට අනුව, වර්තමාන යුරෝපයේ වෙසෙන ජිප්සිවරුන්ගේ (Roma) මූලාරම්භය උතුරු ඉන්දියාවේ (රාජස්ථානය, පන්ජාබය සහ හර්යානාව) සිදුව ඇත.

යුරෝපීය පර්යේෂකයන්ගේ විශ්ලේෂණයට අනුව, රෝමානිගේ ආරම්භක කණ්ඩායම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 500 ආසන්නයේ වයඹදිග ඉන්දියාවේ පන්ජාබ් ප්‍රාන්තයෙන් පිටත්ව ගොස් ඇත. එතැන් සිට ඔවුන් මධ්‍යම ආසියාව සහ මැද පෙරදිග හරහා ගමන් කළ නමුත් එහි ප්‍රාදේශීය ජනගහනය සමඟ මධ්‍යස්ථව පමණක් මිශ්‍ර වී ඇති බව පෙනේ. මීට වසර 1,000කට පමණ පෙර (ක්‍රි.ව. 10-11 සියවස්වලදී) මොවුන් ඉන්දියාවෙන් පිටව ගොස් පර්සියාව හරහා යුරෝපයට සංක්‍රමණය වී තිබේ. මීට ප්‍රධාන හේතුව ලෙස සැලකෙන්නේ ඉස්ලාමීය ආක්‍රමණ (මහමුද් ගස්නි වැනි) සහ යුධමය වාතාවරණයන්ය. යුරෝපයට පසුකාලීන දොරටුව බෝල්කන් ප්‍රදේශය වූ බව පෙනේ - විශේෂයෙන් බල්ගේරියාව විසින්- රොමානිවරුන්ව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1,100 දී පමණ විසුරුවා හැරීමට පටන් ගත්තේය.

යුරෝපයේ ඔවුන්ව හඳුන්වනු ලැබුවේ දේවතාවිය වන්දනා කරන්නන් ලෙසයි. මේ දෙවඟන ​​කාලි මිස වෙන කවුරුත් නොවේ. පසුව ඔවුන් ජිප්සීස් ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ, ඔවුන් යුරෝපීය රටවලට ව්‍යාප්ත වීමට පෙර ඊජිප්තුවෙන් පැමිණි බව විශ්වාස කළ බැවිනි. රෝමා ගෝත්‍රිකයන් ද ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන් පන්ජාබ්හි පුරාණ රණශූර පන්තියකට අයත් බව ප්‍රකාශ කරති. මෙම ප්‍රකාශය සින්ද් ප්‍රදේශයේ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ පැරණිතම නගරයක් වන මොහෙන්ජෝ දාරෝ වශයෙන් පෙන්වා දෙන බව පැවසේ.

ඉන්දියාවේ සිදුවූ විවිධ ආක්‍රමණ හේතුවෙන් මෙම ගෝත්‍රය රටවල් තුනකින් නික්මයාමට හේතු වූ අතර පර්සියාව, තුර්කිය, ග්‍රීසිය, යුරෝපය, ස්පාඤ්ඤය, රුසියාව, ෆින්ලන්තය, ඊජිප්තුව සහ මොරොක්කෝව පුරා මෙම ගෝත්‍රය ව්‍යාප්ත වීමට හේතු වූ බව විශ්වාස කෙරේ.ජිප්සීස් වඩාත් කැමති රොමානින් ලෙස ඔවුන්ව හඳුන්වනවා නම් ය. .

ශ්‍රී ලංකාවේ අභිකුන්ටික ප්‍රජාවද ඉන්දියාවේ කොරාවර් ජනයාගෙන් පැවැත එන අතර ඔවුන් පසුකාලීනව ශ්‍රී ලංකාවට සංක්‍රමණය වූ බව කියැවේ.

ඔවුන් මහාද්වීප හරහා ගමන් කළ අතර, අනිකුත් ගෝත්‍රිකයෝ ඔවුන් දෙස කුතුහලයෙන් හා සැකයෙන් බලා සිටියහ. තවද.... බොහෝ මිථ්‍යාවන් සහ මිථ්‍යා විශ්වාස අනුගමනය කරන අතර මොවුන් ගුප්ත ශාස්ත්‍රයන්ට බෙහෙවින් ලැදිය. ටාරෝ කාඩ්පත, වාසනාව පෙන්වීම ,ශැමනිෂ් වාදය ,අනාගතය දැකීම වැනි රැකියාවක් ලෙසද කරති.

විශේෂයෙන්ම සංගීතයට සහ නැටුම්වලට ඔවුන් තුළ ඇත්තේ විස්මිත හැකියාවක් සහ කැමැත්තකි. හංගේරියාව , බල්ගේරියාව වැනි රටවල ගිටාරයේ සිට වයලීනය දක්වා දියුණු වූ වාදන රටාවන්ද , ස්පාඤ්ඤයේ ෆ්ලැමෙන්කෝ නැටුම් සහ ඊජිප්තුවේ පෙරදිග නැටුම් කලාවද ඔවුන්ගෙන් ආරම්භ වූ බව පැවසේ.


ඔවුහු විවිධ කවියන්ගේ, රචනාකරුවන්ගේ සහ නාට්‍ය රචකයන්ගේ නිර්මාණවලින් තමන්ගේ නැටුම් ගැයුම් , වැයුම් වලට ආභාෂය ලබාගත්හ.. වඩාත්ම ෂේක්ස්පියර්ගේ ක්ලියෝපැට්රා සහ ඔහුගේ සොනෙට් වල දක්නට ලැබෙන අඳුරු කාන්තාව ජිප්සීස් විසින් ආදර්ශයට ගත් බව කියනු ලැබේ.


නූතන රොමානි ජනයාගේ මුතුන් මිත්තන් හින්දු වුවත් ඔවුහු සංක්‍රමණය වූ ප්‍රදේශ අනුව ක්‍රිස්තියානි ආගම හෝ ඉස්ලාම් ආගම අනුගමනය කළහ .

ජිප්සී සම්භාවයෙහි රුමේනියානු පසුබිමට අයත් සුප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු නම්

බ්‍රිතාන්‍ය නළු මයිකල් කේන්,
ලෝක සිනමාවේ විශිෂ්ටතම සිනමාකරුවෙකු වන චාලි චැප්ලින් ,
රොක් ඇන්' රෝල් රජු එල්විස් ප්‍රෙස්ලි ,
පැබ්ලෝ පිකාසෝ,
ඇමරිකානු නළු යූල් බ්‍රයිනර් වේ.




ඉන්දියාව තුළ අදටත් ජිප්සි ජීවන රටාවකට සමාන ලක්ෂණ පෙන්වන ප්‍රධාන ප්‍රජාවන් කිහිපයක් හඳුනාගත හැකිය:

බන්ජාරා (Banjara)

ඉන්දියාවේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ නාමික කණ්ඩායමයි. මොවුන් රාජස්ථානයෙන් පැවත එන අතර අද වන විට ඉන්දියාව පුරා විසිරී සිටිති. මොවුන්ගේ වර්ණවත් ඇඳුම් පැළඳුම් සහ සංකීර්ණ ආභරණ විශේෂත්වයකි.

කල්බේලියා (Kalbelia)

රාජස්ථානයේ වෙසෙන සර්පයන් නලවන ප්‍රජාවකි. මොවුන්ගේ "කල්බේලියා නර්තනය" යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස පවා පිළිගෙන ඇත.

ගඩුලියා ලොහාර් (Gaduliya Lohar)

කරත්තවල ජීවත් වෙමින් ගමෙන් ගමට ගොස් යකඩ වැඩ කරන (කම්මල්කරුවන්) පිරිසකි.

නට් (Nat)


වීදි සර්කස්, කඹ මත ඇවිදීම සහ විවිධ දස්කම් පෙන්වමින් ජීවත් වන පිරිසකි.


ජිප්සි සංස්කෘතියේ හදවත වන්නේ ඔවුන්ගේ සංගීතයයි. මෙය හුදෙක් විනෝදාස්වාදය නොව, ඔවුන්ගේ දුක්කම්බේරි සහ ඉතිහාසය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගෙන යන මාධ්‍යයකි.

ෆ්ලමෙන්කෝ (Flamenco) සබඳතාව


ලොව සුප්‍රසිද්ධ ස්පාඤ්ඤ 'ෆ්ලමෙන්කෝ' නර්තන හා සංගීත ශෛලියේ මූලාරම්භය උතුරු ඉන්දියානු ජිප්සි සංගීතය බව පිළිගැනේ. එහි ඇති වේගවත් අඩි තැබීම් සහ හැඟීම්බර ගායනය රාජස්ථාන ජන සංගීතයට බෙහෙවින් සමානය.

වාද්‍ය භාණ්ඩ

මොවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොලැක් (Dholak), සාරංගි (Sarangi), කර්තාල් (Khartal) සහ මංජිරා (Manjira) වැනි භාණ්ඩ භාවිතා කරති. කල්බේලියා ප්‍රජාව සර්පයන් නලවන 'පුංගි' (Pungi) නළාව භාවිතා කරමින් කරන වාදනය සුවිශේෂී වේ.

නර්තන ශෛලීන්:

රාජස්ථානයේ 'කල්බේලියා' නර්තනය මෙහි කැපී පෙනෙන අංගයකි. කළු පැහැති වර්ණවත් ඇඳුමින් සැරසුණු කාන්තාවන් සර්පයෙකුගේ චලනයන්ට සමාන නම්‍යශීලී නර්තන ඉදිරිපත් කරති.

ජිප්සිවරුන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම් ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සහ ජීවන තත්ත්වය කියාපාන කැඩපතකි.
කාන්තාවන් රතු, කහ, තැඹිලි සහ කොළ වැනි ඉතා තද සහ දීප්තිමත් වර්ණ භාවිතා කරති. මෙය කාන්තාර පරිසරය තුළ කැපී පෙනීමට උපකාරී වේ.

මොවුන්ගේ ඇඳුම්වල (විශේෂයෙන් බන්ජාරා කාන්තාවන්ගේ) කුඩා කැඩපත් කැබලි අල්ලා කරනු ලබන සංකීර්ණ එම්බ්‍රොයිඩර් නිර්මාණ දැකිය හැක. මෙය අශුභ දෘෂ්ටියෙන් (Evil Eye) ආරක්ෂා වීමට කරන බවට විශ්වාසයක් පවතී.

ජිප්සි කාන්තාවන් අධික ලෙස රිදී ආභරණ පැළඳීමට ප්‍රිය කරති. විශාල ගෙල මාල, වළලු, සහ නළල පලඳනා (Maang Tikka) ඔවුන්ගේ ශරීරය පුරා දැකිය හැක. නාමික ජීවිතයක් ගත කරන බැවින්, තමන් සතු ධනය රන් හෝ රිදී ලෙස ශරීරයේ පැළඳ සිටීම ඔවුන්ගේ ආරක්ෂිත ක්‍රමයකි.

ශරීරයේ විවිධ ස්ථානවල පච්ච කෙටීම මොවුන් අතර ඉතා පැරණි සම්ප්‍රදායකි. එය ගෝත්‍රික අනන්‍යතාවය සලකුණු කරයි.

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් යුරෝපීය ජිප්සිවරුන් (Roma) සහ ඉන්දියානු නාමික ප්‍රජාවන් අතර ඇති සබඳතාව තහවුරු කර ඇත.

H1a1a හැප්ලෝ සමූහය (Haplogroup)

ජාන විද්‍යාඥයින් සොයාගෙන ඇත්තේ රෝමා ජනතාවගේ සහ උතුරු ඉන්දියානු පහළ කුලවල (Dalit) ජනතාවගේ Y-වර්ණදේහයේ H1a1a නම් විශේෂ ජානමය සලකුණක් පොදුවේ පවතින බවයි.

මීට වසර 1,000කට පෙර මොවුන් උතුරු හෝ වයඹදිග ඉන්දියාවේ ජීවත් වූ එක් කුඩා කණ්ඩායමකින් පැවත එන්නන් බව ජාන විශ්ලේෂණයන් (DNA Analysis) පෙන්වා දෙයි.

මොවුන් යුරෝපයට සංක්‍රමණය වන අතරතුර පර්සියානු, මධ්‍යම ආසියානු සහ පසුව යුරෝපීය ජාන සමඟ යම් ප්‍රමාණයකට මිශ්‍ර වී ඇතත්, ඔවුන්ගේ මූලික ජානමය ව්‍යුහය තවමත් ඉන්දියානු ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

ඔවුන්ගේ සංගීතය ලෝක ප්‍රසිද්ධ කලාවන් බිහි කිරීමට මුල් වූ අතර, ඔවුන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම් අද වන විට ලෝක මෝස්තර නිරූපණ ක්ෂේත්‍රයට පවා ආභාෂය ලබා දෙයි. ඔවුන්ගේ ජානයන් මගින් පසක් කරන්නේ මානව සංක්‍රමණයේ අසිරිමත් ඉතිහාසයයි.

ඉන්දියාවේ "බන්ජාරා" වැනි ප්‍රජාවන් සහ යුරෝපයේ "රෝමා" ජනතාව අතර ඇති සමානකම් (සංගීතය, ඇඳුම්, ශරීර ස්වභාවය) හරහා ඉන්දියාව ඔවුන්ගේ මාතෘභූමිය බව ලෝකයම පිළිගනී. මේ නිසා ඉන්දියාව තුළ සෑම වසරකම පාහේ ජාත්‍යන්තර රෝමා සමුළු පවා පවත්වනු ලැබේ. ඉන්දියාවේ ජිප්සිවාසීන් යනු නිදහස්කාමී, කලාකාමී එහෙත් සමාජීය වශයෙන් අතිශය පීඩාවට පත් ප්‍රජාවකි. ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය ඉන්දියානු ශිෂ්ටාචාරයේ සැඟවුණු සහ සංවේදී පරිච්ඡේදයකි.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර.

Wednesday, December 24, 2025

කඳුකරයේ රැජින ශිම්ලා



හිමාචල් ප්‍රදේශ්හි අගනුවර වන ශිම්ලා (Shimla) යනු සංචාරකයන් අතර අතිශය ජනප්‍රිය, ඉතා සුන්දර කඳුකර නගරයකි. ශිම්ලා "කඳුකරයේ රැජින" ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ.'කල්කා - ශිම්ලා' දුම්රිය මාර්ගය (Toy Train) ලෝක උරුමයක් ලෙස සැලකෙන අතර, කඳුකරය මැදින් යන මෙම ගමන අතිශය සුන්දරය.ලොම් ඇඳුම්, අත්කම් නිර්මාණ සහ ඇපල් නිෂ්පාදන සඳහා ශිම්ලා ප්‍රසිද්ධය.උතුරු ඉන්දියානු ආහාර මෙන්ම හිමාචල් ප්‍රදේශයටම ආවේණික 'සිද්දු' (Siddu) වැනි ආහාර රස විඳිය හැකිය.

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී (British Raj) බ්‍රිතාන්‍යයන් ඉන්දියාවේ ගිම්හාන අගනුවර ලෙස භාවිතා කළේ ශිම්ලා නගරයයි. මේ නිසා අදටත් එහි බ්‍රිතාන්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව නිම වූ පැරණි ගොඩනැගිලි රාශියක් දැකගත හැකිය.

1. ද රිජ් (The Ridge)

ශිම්ලා නගරයේ හදවත බඳු මෙම විවෘත භූමියෙන් හිමාල කඳු පන්තියේ මනරම් දසුන් දැකගත හැකිය. මෙහි ඇති පැරණි ක්‍රිස්තු දේවස්ථානය (Christ Church) නගරයේ ප්‍රධාන සලකුණකි. බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ ඉතිහාසය සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මෙහිදී දැකගත හැකියි.
2. මෝල් රෝඩ් (Mall Road)

සාප්පු සවාරි යාමට සහ විවේකීව ඇවිදීමට සුදුසුම ස්ථානය මෙයයි. විවිධ අවන්හල්, අත්කම් නිර්මාණ අලෙවිසැල් සහ විලාසිතාගාර මෙහි බහුලව ඇත.
3. ජාකු පන්සල (Jakhoo Temple)

නගරයේ ඉහළම ස්ථානයක පිහිටා ඇති මෙම හනුමාන් දෙවියන් වෙනුවෙන් කැප වූ පන්සලේ ඉතා උස හනුමාන් ප්‍රතිමාවක් දැකගත හැකිය. මෙහි සිට මුළු නගරයම ඉතා අලංකාරව දිස්වේ.(මෙහි යාමට රොප්-වේ (Ropeway) එක භාවිතා කළ හැකියි.
4. කුෆ්රි (Kufri)

ශිම්ලා සිට කිලෝමීටර් 15ක් පමණ දුරින් පිහිටි මෙහි ශීත ඍතුවේදී අශ්වයින් පිටේ යාම සහ හිම පවතී නම් හිම ක්‍රීඩා කළ හැකියි. මෙය සොබාදහමට ලැදි අයට කදිම ස්ථානයකි.
5. වයිස්රීගල් ලොජ් (Viceregal Lodge)

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ ඉදිකරන ලද මෙම මන්දිරය ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුක්තය. එහි ඇති ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ වටපිටාවේ ඇති උද්‍යාන ඉතා සිත්ගන්නා සුළුය.
6. ටෝයි ට්‍රේන් (Toy Train)

කල්කා සිට ශිම්ලා දක්වා දිවෙන මෙම කුඩා දුම්රිය ගමන යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කර ඇත. කඳු හෙල් සහ උමං මාර්ග මැදින් යන මෙම ගමන ජීවිතයට අමතක නොවන අත්දැකීමක් වනු ඇත.

7. හිමාලයානු ස්වභාවික උද්‍යානය (Himalayan Nature Park) .

හිමාලයානු ස්වභාවික උද්‍යානය (Himalayan Nature Park), එසේත් නැතිනම් කුෆ්රි සත්වෝද්‍යානය (Kufri Zoo) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ, හිමාලය කඳුකරයටම ආවේණික දුර්ලභ සතුන් සහ ශාක නැරඹිය හැකි අගනා ස්ථානයකි. මෙය ශිම්ලා සිට කිලෝමීටර් 18ක් පමණ දුරින් කුෆ්රි ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

මෙය සාමාන්‍ය සත්වෝද්‍යානයකට වඩා වෙනස් වන්නේ, සතුන් සඳහා විශාල ස්වභාවික වනාන්තර ප්‍රදේශ වෙන් කර ඇති බැවිනි.අක්කර 90ක් පමණ විශාල මෙම උද්‍යානය පුරා දේවදාර (Deodar) සහ ඕක් වනාන්තර පැතිර පවතී. පැහැදිලි අහසක් ඇති දිනයකදී මෙහි සිට හිමාලයේ හිමෙන් වැසුණු කඳු මුදුන් (Great Himalayan Peaks) ඉතා පැහැදිලිව දැකගත හැකිය.

හිමාලයේ අධික ශීතලට ඔරොත්තු දෙන සතුන් රැසක් මෙහිදී දැකගත හැකිය:

හිම දිවියා (Snow Leopard): ඉතා දුර්ලභ සතෙකි.

දුඹුරු වලසා (Brown Bear) සහ කළු වලසා.

කස්තුරි මුවා (Musk Deer).

මොනාල් (Monal): හිමාචල් ප්‍රදේශ්හි ප්‍රාන්ත පක්ෂියා වන ඉතා වර්ණවත් කුරුල්ලෙකි.

බෙරල් (Blue Sheep) සහ බාර්කිං ඩියර් (Barking Deer).



8. ෆාගු (Fagu) නිම්නය.


ෆාගු (Fagu) යනු ශිම්ලා සිට කිලෝමීටර් 18-20ක් පමණ දුරින්, හින්දුස්ථාන්-ටිබෙට් පාරේ පිහිටි ඉතාමත් නිසල සහ මනරම් ගම්මානයකි. ඔබ කලබලකාරී ශිම්ලා නගරයෙන් මිදී සැබෑ හිමාලයානු ගම්මානයක අසිරිය විඳීමට කැමති නම් යා යුතුම තැන මෙයයි.

මීදුම් පාරාදීසය

"ෆාගු" යන නම ලැබී ඇත්තේ 'ෆොග්' (Fog) හෙවත් මීදුම යන වචනයෙනි. වසරේ වැඩි කාලයක් මෙම ප්‍රදේශය මීදුමෙන් වැසී පවතින බැවින් එය ඉතා සිහිනමය (Dreamy) පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.

ඇපල් වතු (Apple Orchards)

ෆාගු ප්‍රසිද්ධ වී ඇත්තේ එහි ඇති විශාල ඇපල් වතු සහ අර්තාපල් වගාවන් සඳහායි. ඔබ ජූලි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලයේ ගියහොත් ඇපල් ගෙඩිවලින් පිරුණු ගස් දැකගත හැකිය.මෙය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 8,200ක් පමණ උසින් පිහිටා ඇත. මෙහි සිට හිමාලයේ හිමෙන් වැසුණු කඳු පන්ති සහ ගැඹුරු නිම්න ඉතා පැහැදිලිව පෙනේ. සොබාදහමේ සුන්දරත්වය අගය කරන ඡායාරූප ශිල්පීන්ට මෙය කදිම තැනකි.


ඇවිදීම (Nature Walks): පයින් වනාන්තර සහ ඇපල් වතු මැදින් ඇවිද යාම ඉතා සැහැල්ලු අත්දැකීමකි.


වන්තියා පන්සල (Banthia Devta Temple): ප්‍රදේශයේ සංස්කෘතිය සහ ලී කැටයම් කලාව දැකගත හැකි පැරණි පන්සලකි.


කඳවුරු බැඳීම (Camping): මෑතකදී සංචාරකයින් අතර ෆාගු හි කඳවුරු බැඳීම (Camping and Glamping) ඉතා ජනප්‍රිය වී ඇත.

9. චැඩ්වික් ඇල්ල (Chadwick Falls) නැරඹීම (මෙය වනාන්තරයක් මැද පිහිටි නිසල ස්ථානයකි).

චැඩ්වික් ඇල්ල (Chadwick Falls) යනු ශිම්ලා නගරයේ කලබලකාරී ස්වභාවයෙන් මිදී, නිදහසේ සොබාදහම විඳින්නට කැමති අයෙකුට යා හැකි අපූරු ස්ථානයකි. මෙය ඝන පයින් සහ දේවදාර වනාන්තරයකින් වට වී ඇති ඉතා නිසල දිය ඇල්ලකි.මෙය හුදෙක් ජලය වැටෙන ස්ථානයක් පමණක් නොව, එය වටා ඇති ඝන වනාන්තරය නිසා ලැබෙන නිහඬතාව මෙහි ඇති විශේෂත්වයයි. "චැඩ්වික්" යන නම ලැබී ඇත්තේ 'චැඩ්' (Chid) සහ 'වික්' (Wick) යන වචන වලින් වන අතර, ප්‍රදේශවාසීන් පවසන පරිදි මෙහි අර්ථය "ගලක් උඩින් වැටෙන ජලය" යන්නයි.

වනාන්තරය මැද පිහිටා ඇති බැවින් විවිධ වර්ගයේ හිමාලයානු පක්ෂීන් මෙහිදී දැකගත හැකියි.
මෝල් රෝඩ් හි කලබලයෙන් මිදී පොතක් කියවීමට හෝ නිදහසේ කාලය ගත කිරීමට මෙය කදිම තැනකි.
දීය ඇල්ල පාමුල ඇති ගල් සහ ජලය මීදුම මෙන් විසිරෙන දර්ශනය ඡායාරූප සඳහා ඉතා සුදුසුයි.

ශිම්ලා නැරඹීමට යන සංචාරකයින්ට යාමට හොඳම කාලය: මාර්තු සිට ජූනි දක්වා (සොබාදහම නැරඹීමට) සහ දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා (හිම දැකීමට) වේ. නගරය තුළ ඇවිදීම වඩාත් සුදුසු අතර, දුර බැහැර ස්ථාන සඳහා කුලී රථ ලබාගත හැකිය.