ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය හැඩගැස්වූ මහා අධිරාජ්‍යයන්

වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසය තුළ ලෝක බලවතුන්ගේ නෙත් සිත් ඇදබැඳගත් මහා භූමිය කුමක්ද?

එම ප්‍රශ්නයට ඇති එකම පිළිතුර ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයයි! ප්‍රබල රජවරුන්ගේ කඩු පහරවල්, දේශපාලන උපක්‍රම සහ අසමසම වාස්තු විද්‍යාත්මක ශ්‍රී විභූතියෙන් පිරුණු ඉන්දියානු ඉතිහාසය යනු හුදෙක් අතීත කතාවක් පමණක් නොවේ. එය ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ ගමන් මග වෙනස් කළ දැවැන්ත අධිරාජ්‍යයන්ගේ නැගී සිටීම සහ ඇදවැටීම පිළිබඳ රෝමාංචකාරී වීර කාව්‍යයකි. අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා ඉන්දියාවේ හැඩතල තීරණය කළ ඒ මහා අධිරාජ්‍යයන් සොයා යන කාල තරණයට ඔබත් එකතු වන්න.

ලෝක ඉතිහාසයේ සංස්කෘතික, දේශපාලනික සහ මිලිටරිමය වශයෙන් වඩාත්ම බලපෑම් සහගත සිදුවීම් රැසක් සිදුවූයේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය තුළයි. සුවිශේෂී රජවරුන්ගේ නායකත්වය, අසමසම වාස්තු විද්‍යාව සහ යුධ උපක්‍රම නිසා වසර දහස් ගණනක් පුරා විවිධ අධිරාජ්‍යයන් මෙහි නැගී සිටිමින් සමෘද්ධිමත් විය. ලබා දී ඇති තොරතුරුවලට අනුව, ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය වෙනස් කළ ප්‍රධාන අධිරාජ්‍යයන් සහ පාලන සමයන් පහත දැක්වේ:

මෞර්ය අධිරාජ්‍යය (Maurya Empire) ක්‍රි.පූ. 322 සිට ක්‍රි.පූ. 185 දක්වා පැවැතුණි.

ගුප්ත අධිරාජ්‍යය (Gupta Empire)  ක්‍රි.ව. 320 සිට ක්‍රි.ව. 550 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය.

මූගල් අධිරාජ්‍යය (The Mughal Empire)  ක්‍රි.ව. 1526 සිට ක්‍රි.ව. 1857 දක්වා උතුරු හා මධ්‍යම ඉන්දියාවේ ප්‍රබල රාජ්‍යයක්ව පැවැතිණි.

චෝල අධිරාජ්‍යය (Chola Empire) ක්‍රි.පූ. 301 සිට ක්‍රි.ව. 1279 දක්වා දීර්ඝ කාලයක් පැවැති බලවත් පාලනයකි.

චාලුක්‍ය අධිරාජ්‍යය (Chalukya Empire) ක්‍රි.ව. 543 සිට ක්‍රි.ව. 1156 දක්වා පාලනය ගෙන ගියේය.

මරාත අධිරාජ්‍යය (Maratha Empire) ක්‍රි.ව. 1674 සිට ක්‍රි.ව. 1820 දක්වා කාලය තුළ ව්‍යාප්ත විය.

විජයනගර අධිරාජ්‍යය (Vijayanagara Empire) ක්‍රි.ව. 1336 සිට ක්‍රි.ව. 1320 දක්වා පැවැති පාලනයකි.

ඛිල්ජි අධිරාජ්‍යය (Khilji Empire) ක්‍රි.ව. 1290 සිට ක්‍රි.ව. 1320 දක්වා පැවැතුණි.

බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය (British Empire) ක්‍රි.ව. 1858 සිට ක්‍රි.ව. 1947 දක්වා සමස්ත ඉන්දියාවම පාලනය කළේය.

පාල අධිරාජ්‍යය (Pala Empire) ක්‍රි.ව. 750 සිට ක්‍රි.ව. 1174 දක්වා පැවැතුණි.

කුෂාන් අධිරාජ්‍යය (Kushan Empire) ක්‍රි.ව. 30 සිට ක්‍රි.ව. 375 දක්වා ව්‍යාප්ත විය.

තුග්ලක් රාජවංශය (Tughlaq Dynasty) ක්‍රි.ව. 1320 සිට ක්‍රි.ව. 1414 දක්වා පාලනය කෙරිණි.

ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය (Indo-Greek Kingdom) ක්‍රි.පූ. 180 සිට ක්‍රි.ව. 10 දක්වා පැවැතුණි.

සාතවාහන රාජවංශය (Satavahana Dynasty) ක්‍රි.පූ. 230 සිට ක්‍රි.ව. 199 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය.

මෙම සෑම අධිරාජ්‍යයක්ම ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ ආගමික, දේශපාලනික සහ සංස්කෘතික හැඩගැස්මට විශාල දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. පූරණ ආසියාතික වෙළඳ මාර්ගවල සිට දැවැන්ත ගොඩනැගිලි හා සාහිත්‍ය නිර්මාණ දක්වා වූ මෙම අතීත උරුමයන්, අදටත් දකුණු ආසියාතික ඉතිහාසයේ නොමැකෙන සලකුණු ලෙස පවතී."අධිරාජ්‍යයන් කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසී ගියද, ඒවා තබාගිය සංස්කෘතික හා දේශපාලනික සලකුණු සදාකාලිකය."

මෞර්යයන්ගේ ධර්ම විජයග්‍රහණයේ සිට බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ පාලන සමය දක්වා වූ මේ සෑම අධිරාජ්‍යයක්ම ඉන්දියානු භූමිය මත තබා ගියේ නොමැකෙන මතකයන්ය. අද අප දකින දකුණු ආසියාතික සංස්කෘතිය, කලාව සහ දේශපාලන හැඩගැස්ම පිටුපස ඇත්තේ මේ මහා අධිරාජ්‍යයන්ගේ එකතුවෙන් නිර්මාණය වූ ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයයි.

මුලාශ්‍ර 

අසිරිමත් ඉන්දියාව - භාෂාම්