කෝහිනූර් සතු නොකී කතාව

කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසී ගිය අතීතයක, ඉන්දියාවේ සුප්‍රසිද්ධ ගොල්කොන්ඩා පතලෙන් උපන් ඒ මහා ආශ්චර්යය, දෑස් නිලංකාර කරන සුලු විය. සොබාදහම විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඒ අසමසම සුන්දරත්වය දෙස බැලූ බැලූවන් මවිතයට පත් වූයේ එහි වූ අද්භූත ආකර්ෂණය නිසාය. එදා මෙදා තුර ලොව පහළ වූ වටිනාම මෙන්ම වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක දියමන්තිය වන "කෝහිනූර්" හි ඉතිහාසයේ පිටු පෙරළෙන්නේ නිරායාසයෙන්ම කියවන්නා තතිගන්වමිනි

ලෝකයේ මිල අධිකම, සුන්දරම සහ එකසේම බියකරුම මැණික් ගල කුමක්දැයි යමෙකු ඇසුවහොත්, ඉතිහාසයට දිය හැකි එකම පිළිතුරක් ඇත. ඒ "කෝහිනූර්" (Koh-i-Noor) ය. පර්සියානු බසින් "ආලෝකයේ කන්ද" (Mountain of Light) යන අරුත් දෙන මේ දියමන්තිය, හුදෙක් ආභරණයක් නොව, සියවස් ගණනාවක අධිරාජ්‍යයන්ගේ නැගීම, බිඳවැටීම, ද්‍රෝහිකම් සහ රුධිරය තැවරුණු ඉතිහාසයක සලකුණකි.

දැනට බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය ඔටුන්න බබළවන මේ අග්‍රගන්‍ය දියමන්තියේ සැඟවුණු කතාව, ඕනෑම හොලිවුඩ් සිනමාපටයකට වඩා කුතුහලයෙන් පිරී පවතිනු ඇත.

කෝහිනූර් දියමන්තියේ උපත සිදුවන්නේ ඉන්දියාවේ ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් හි ක්‍රිෂ්ණා නදී නිම්නයේ පිහිටි සුප්‍රසිද්ධ ගොල්කොන්ඩා (Golconda) පතලෙනි. එකල ලොව අසිරිමත් දියමන්ති බිහි කළ එකම නිද්‍රාව වූයේ මෙයයි. මුල්වරට හමුවන විට කැරට් 793 ක අතිවිශාල බරකින් යුක්ත වූ මෙම දියමන්තිය, එහි අසමසම දීප්තිය නිසාම එකල ප්‍රාදේශීය පාලකයන්ගේ රාජකීය ආභරණයක් බවට පත් විය.
රුධිරයෙන් ලියැවුණු අයිතිකරුවන්ගේ ලැයිස්තුව

කෝහිනූර් සතු කරගැනීම යනු බලයේ උපරිමයට යෑමයි. 14 වැනි සියවසේදී කාකතීය රාජවංශයෙන් ඇරඹි මෙහි ගමන, පසුව දිල්ලි සුල්තාන්වරුන් අතට පත් විය. පසුව මූඝල් අධිරාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගයේදී ෂා ජහන් රජු සිය සුප්‍රසිද්ධ "මොනර සිංහාසනය" (Peacock Throne) මත මෙය ඔබ්බවනු ලැබීය.

නමුත් 1739 දී පර්සියාවේ නාදිර් ෂා ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කර දිල්ලි නුවර කොල්ලකෑවේය. මොනර සිංහාසනය සමඟින් මේ මහා දියමන්තියද ඔහු සතු විය. ජනප්‍රවාදයට අනුව, පළමු වරට මෙම දියමන්තිය දුටු නාදිර් ෂා, එහි සුන්දරත්වයෙන් මවිතයට පත්ව "කෝ-හි-නූර්!" (අහෝ, ආලෝකයේ කන්දක්!) යැයි මොරගැසුවේය. මැණිකට ඒ නම පටබැඳුණේ එලෙසිනි.

නාදිර් ෂාගෙන් පසු ඇෆ්ගන් පාලකයන් හරහා සිඛ් අධිරාජ්‍යයේ මහරාජා රංජිත් සිං වෙත කෝහිනූර් දියමන්තිය නැවත ඉන්දියාවට පැමිණියේය.

සියවස් ගණනාවක් පුරා කෝහිනූර් මැණික හිමිකරගත් පාලකයන් බොහෝමයක් ඝාතනයට ලක්වීම, සිහසුන අහිමි වීම හෝ දරුණු පරාජයන්ට ලක්වීම සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. මේ නිසාම පැරණි හින්දු ග්‍රන්ථවල පවා සඳහන් වූයේ කෝහිනූර් සතු වන්නේ දරුණු ශාපයක් බවයි.

"මෙම දියමන්තිය අයිති කරගන්නා පිරිමියෙකුට මුළු ලෝකයම දිනාගත හැකි වුවත්, ඔහුගේ ඉරණම අතිශය ඛේදනීය වනු ඇත. මෙහි ශාපයෙන් බේරීමට හැක්කේ දෙවියෙකුට හෝ කාන්තාවකට පමණි."

මූඝල්වරුන්, පර්සියානුවන් සහ ඇෆ්ගන්වරුන්ගේ ඛේදනීය අවසානය මේ ශාපයට සාක්ෂි සපයයි.
බකිංහැම් මාලිගයට ගිය "ආලෝකයේ කන්ද"

1849 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් පන්ජාබය යටත් කරගැනීමෙන් පසු, එවකට 10 හැවිරිදි වියේ පසු වූ දුලීප් සිං මහරාජාව ලවා ලාහෝර් ගිවිසුම හරහා කෝහිනූර් දියමන්තිය වික්ටෝරියා රැජින වෙත "තෑග්ගක්" ලෙස පිරිනැමීමට කටයුතු සම්පාදනය කළේය.

බ්‍රිතාන්‍යයට රැගෙන ආ පසු එහි මතුපිට තිබූ අසමානතා ඉවත් කර, දීප්තිය වැඩි කිරීම සඳහා නැවත කැපීමට ලක් කෙරුණි. එහිදී එහි බර කැරට් 105.6 දක්වා අඩුවූ අතර, එය වත්මන් ආකර්ෂණීය හැඩය ගත්තේය. ශාපය පිළිබඳ කතාව දැනගත් බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුල, එදා සිට අද දක්වාම මෙම දියමන්තිය පැළඳීම රාජකීය කාන්තාවන්ට (රැජිනියන්ට) පමණක් සීමා කිරීමට වගබලා ගත්තේය.

දැනට කෝහිනූර් දියමන්තිය ලන්ඩන් කුළුණේ (Tower of London) පිහිටි බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය මැණික් ගබඩාවේ සුරක්ෂිතව ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.

කෙසේ වෙතත්, කෝහිනූර්හි අයිතිය පිළිබඳ අර්බුදය තවමත් අවසන් වී නැත. ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉරානය යන රටවල් වරින් වර බ්‍රිතාන්‍යයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ තමන්ගෙන් පැහැරගත් මෙම ඓතිහාසික උරුමය නැවත ලබාදෙන ලෙසයි. නමුත් බ්‍රිතාන්‍යය එම ඉල්ලීම් සැමවිටම ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

කෝහිනූර් යනු හුදෙක් කැරට් 105 ක දියමන්තියක් නොවේ; එය මිනිස් ලෝභකම, බල තණ්හාව සහ ඉතිහාසයේ රළු පෙරළිකාරීත්වය මනාව පසක් කරන ජීවමාන ස්මාරකයකි.දේශ සීමා, යුද්ධ සහ ගිවිසුම් මැදින් ආ ගමනේදී කෝහිනූර් සතු මුල් බරෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ගොස් තිබේ. එහෙත්, එහි ඉතිහාසයේ බර තවමත් එලෙසමය. රටවල් කිහිපයක උරුමයන් පිළිබඳ අයිතිවාසිකම් මැද බ්‍රිතාන්‍යයේ සිරවී සිටින "ආලෝකයේ කන්ද", තවත් සියවස් ගණනාවකට පසුත් ලෝකය දෙස බලා මෙලෙසම රහසින් සිනාසෙනු ඇත.ලන්ඩන් කුළුණේ වීදුරු කුටීරයක් තුළ අදටත් සුරක්ෂිතව දිදුලන කෝහිනූර් දෙස බලන අයෙකුට පෙනෙන්නේ එහි අසමසම දීප්තිය පමණි. නමුත් ඒ දීප්තිය පිටුපස සැඟවී ඇත්තේ සියවස් ගණනාවක අධිරාජ්‍යයන්ගේ සුසුම් සහ ලේ වැකි අතීතයයි. අයිතිය පිළිබඳ අර්බුද මැද, කෝහිනූර් තවමත් නිහඬවම කියා පාන්නේ එකම එක සත්‍යයකි; එනම්, මිනිසා දියමන්තිය අත්පත් කරගත්තද, සැබවින්ම දියමන්තිය විසින් මිනිසාගේ ඉරණම පාලනය කර ඇති බවයි.