හිමාලයේ හදවත විනිවිද ගිය සුන්දර මාවත

සුදු පැහැති හිම සළු පොරවාගත් මහා හිමාල කඳු වැටිය දෙස බලන්නෙකුට දැනෙන්නේ නිසල, එහෙත් අභිරහස් සුන්දරත්වයකි. දශක කිහිපයකට පෙර, ශීත කාලයේ කටුක හිම පතනයත් සමඟ මුළු ලෝකයෙන්ම හුදකලා වූ නිම්නයන් සොයා ගිය මිනිසා, සොබාදහමේ ඒ දැවැන්ත බාධකය හමුවේ පසුබට වූයේ නැත. ඔවුන් හිමාලයේ හදවත විනිවිද යමින් අපූර්ව මාවතක් තැනූහ. ඒ, හුදෙක් කොන්ක්‍රීට් සහ යකඩින් නිම වූවක් නොව, මිනිස් ශ්‍රමයේ සහ නොසැලෙන අධිෂ්ඨානයේ ජීවමාන ප්‍රාතිහාර්යයක් බඳු වූ "අටල් උමගයි" (Atal Tunnel).

හිමාලයේ හිමෙන් වැසුණු කඳු මුදුන් අතරින්, මීදුම් සළු පිරුණු නිම්නයන් යා කරමින් ඉදිවුණු අටල් උමග (Atal Tunnel) යනු හුදෙක් කොන්ක්‍රීට් සහ යකඩින් තැනූ මාවතක් නොවේ. එය මිනිස් ශ්‍රමයේ, නොසැලෙන අධිෂ්ඨානයේ සහ සොබාදහම පරාජය කළ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ජීවමාන ප්‍රාතිහාර්යයකි.


ලොව සුන්දරම මෙන්ම සුවිශේෂීම උමං මාර්ගයක අතීත, වර්තමාන සහ එහි සැබෑ හිමිකරුවන් පිළිබඳ කෙටි විමසුමකි මේ.

හිමාචල් ප්‍රදේශ් හි 'මනාලි' සහ 'ලාහුල්-ස්පිති' නිම්නයන් ශීත කාලයට මාස හයක් තිස්සේ මුළු ලෝකයෙන්ම හුදකලා විය. දැඩි හිම පතනය නිසා රොහ්තන්ග් දුර්ගය (Rohtang Pass) වැසී යාම මීට හේතුවයි.

සංකල්පයේ ආරම්භය: මෙම දුෂ්කරතාවයට විසඳුමක් ලෙස උමගක් තැනීමේ අදහස මුලින්ම ඉදිරිපත් වූයේ 1960 ගණන්වලදීය.

වර්ෂ 2000 දී එවකට ඉන්දීය අගමැති අටල් බිහාරි වජ්පායි (Atal Bihari Vajpayee) මහතා විසින් මෙම ඓතිහාසික ව්‍යාපෘතිය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

 2010 වසරේදී මෙහි කැණීම් කටයුතු ආරම්භ වූ අතර, වසර 10 ක දැවැන්ත වෙහෙස මහන්සියකින් පසු 2020 ඔක්තෝබර් මාසයේදී මෙය ජනතා අයිතියට පත් විය.

අද වන විට අටල් උමග ඉන්දියාවේ ප්‍රධානතම සංචාරක ආකර්ෂණයක් මෙන්ම උපායමාර්ගිකව ඉතා වැදගත් මාවතකි.

ලෝක වාර්තාව: මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 10,000කට (මීටර් 3,048) වඩා ඉහළින් පිහිටි ලොව දිගම මහාමාර්ග උමග මෙයයි. මෙහි දිග කිලෝමීටර් 9.02 කි. උමග ඇතුළත නවීන ආලෝකකරණය සහ ආරක්ෂිත පද්ධති පවතින අතර, උමගෙන් පිටතට පැමිණෙන විට දෑස් අභියස මැවෙන හිමෙන් බර වූ කඳුයාය සංචාරකයන්ට ගෙන එන්නේ සුරංගනා ලෝකයක අත්දැකීමකි.

 මෙම උමග නිසා මනාලි සහ ලේ (Leh) අතර දුර කිලෝමීටර් 46 කින් සහ ගමන් කාලය පැය 4-5 කින් අඩු වී ඇත. දැන් ලාහුල් නිම්නයේ ජනතාවට වසර පුරාම බාධාවකින් තොරව සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන සහ වෙළඳ පහසුකම් භුක්ති විඳීමට හැකි වී තිබේ.

අටල් උමග යථාර්ථයක් කිරීමට ජීවිතය පවා පරදුවට තබා ක්‍රියා කළ පුරෝගාමීන් රැසකි.

 Border Roads Organisation (BRO)

ඉන්දීය දේශසීමා මාර්ග සංවිධානය (BRO) මෙහි ප්‍රධානතම නිර්මාණකරුවා වේ. සෘණ සෙල්සියස් අංශක ගණන් බහින දැඩි සීතල, නායයෑම්, සහ අනපේක්ෂිත ජල උල්පත් මතු වීම් (Seri Nallah බාධකය වැනි) හමුවේ නොසැලී ඔවුහු වැඩ කළහ.

ඉංජිනේරුවන් සහ කම්කරුවන්ව ඇතුළුව සර 10 ක් තිස්සේ රෑ දවල් නොබලා, ඔක්සිජන් මට්ටම අඩු මෙවැනි දුෂ්කර පරිසරයක හිම කටුක බව විඳදරාගනිමින් උමග හැරූ දහස් ගණන් ශ්‍රමිකයන් මෙහි සැබෑ හිමිකරුවන්ය.

 අගමැති අටල් බිහාරි වජ්පායි මෙහි සමාරම්භකයා වූ අතර, වත්මන් අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතාගේ සෘජු අධීක්ෂණය යටතේ මෙහි වැඩකටයුතු කඩිනමින් අවසන් කිරීමට හැකි විය.

අටල් උමග යනු හුදෙක් ගමනාගමන මාර්ගයක් පමණක් නොව, මිනිසා සතු නොපසුබට උත්සාහය සහ සොබාදහමේ සුන්දරත්වය එකිනෙක මුසු වූ අපූර්ව කලාකෘතියකි.

අටල් උමග යනු හුදෙක් කඳු පතුලක් හාරා තැනූ තාර පාරක්ම නොවේ; එය සොබාදහමේ අභියෝග හමුවේ මිනිසා සතු නොපසුබට උත්සාහය සහ දෑතේ ශක්තිය සනිටුහන් කළ ස්මාරකයකි. හිමාලයේ මීදුම් සළු අතරින් නැඟෙන සිහිල් සුළඟ අද අපට කියා දෙන්නේ ඒ නොසැලෙන මිනිස් අධිෂ්ඨානයේ අපූර්ව කතාවයි. කලෙක හුදකලාව ගොළු වී තිබූ නිම්නයන් දැන් ජීවයෙන් පිරී ඉතිරී යන්නේ, මිනිස් සිහිනයකට කිසිදු බාධකයකින් සීමා පැනවිය නොහැකි බව ලොවටම පසක් කරමිනි.