ගල් පවුරෙන් ඔබ්බට

භාරතීය ඉතිහාසයේ රාජ්පුත් වංශිකයන්ගේ අභිමානය සහ මාලිගා සංස්කෘතිය පිළිබඳ කතාබහ කිරීමේදී අපගේ මතකයට නැඟෙන්නේ රාජස්ථානයයි. එහෙත්, රාජස්ථානයට එපිටින් බිහාරයේ පෞරාණිකත්වය තුළ රාජ්පුත් වංශිකයන්ගේ නොමැකෙන ගෞරවය සහ අලංකාරය රඳවාගත් අපූරු වාස්තුවිද්‍යාත්මක අරුමයන් සඟවා තිබේ. ඒ අතරින් බිහාරයේ සුන්දරතම සහ ප්‍රෞඩතම රාජ්පුත් උරුමය ලෙස අභිෂේක ලබන්නේ ඔරංගබාද් (Aurangabad) දිස්ත්‍රික්කයේ නිහඬව වැජඹෙන පෞරාණික දේවෝ රාජ මාලිගයයි (Deo Royal Palace / Deo Fort).

ඓතිහාසික ලේඛනවලට අනුව මෙම බලකොටුව සහ මාලිගය, සුප්‍රසිද්ධ මේවාර් හි සිසෝදියා (Sisodia Rajput) රාජ්පුත් රාජවංශයෙන් පැවත එන පරම්පරාවට අයත් වූවකි. සම්ප්‍රදායික රාජ්පුත් වාස්තු විද්‍යා ශෛලිය සහ දේශීය නිර්මාණශීලීත්වය මුසු කරමින් තනා ඇති මෙම මන්දිරය, එකල පැවැති රාජකීය ප්‍රතාපවත් බව හා ආරක්ෂක උපක්‍රම මනාව ප්‍රකාශ කරයි. විශාල ගල් අරුක්කු, කැටයම් සහිත තොරන්, අලංකාර කැටයම් සහිත ජනේල සහ උසස් පවුරු පද්ධතියකින් සමන්විත දේවෝ මාලිගය, අතීත රජවරුන්ගේ වික්‍රමාන්විත භාවයත්, කලාත්මක සුන්දරත්වයත් එකලෙස ප්‍රකට කරන ජීවමාන සාක්ෂියකි.

දේවෝ මාලිග පරිශ්‍රයට තවත් අද්විතීය සහ පූජනීය බවක් එක් කරන්නේ ඒ අසලම පිහිටා ඇති පෞරාණික දේවෝ සූර්ය කෝවිලයි (Deo Sun Temple). ක්‍රිස්තු වර්ෂ 8 වන සියවස තරම් ඈත අතීතයකට හිමිකම් කියන මෙම කෝවිල, එකම එක රාත්‍රියක් ඇතුළත විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් බවට දේශීය ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වේ. සාමාන්‍යයෙන් හින්දු කෝවිල් නැගෙනහිර දෙසට මුහුණලා ඉදිකළ ද, මෙම සූර්ය කෝවිල බටහිර දෙසට මුහුණලා පිහිටා තිබීම විශේෂිත වාස්තුවිද්‍යාත්මක අරුමයකි. රාජ මාලිගයේ අභිමානවත් පෙනුම සහ සූර්ය කෝවිලේ පූජනීය ප්‍රභාව එකිනෙක මුසු වූ විට එම භූමිය තුළ මැවෙන්නේ නරඹන්නන්ගේ සිත් වශී කරවන සුලු අපූර්ව වාතාවරණයකි.

වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ප්‍රසිද්ධ 'ඡත් පූජා' (Chhath Puja) උත්සව සමයේදී දේවෝ රාජ මාලිගය සහ ඒ අවට ප්‍රදේශය උත්සවශ්‍රීයෙන් ඒකාලෝක වේ. පූජනීය සූර්ය දිව්‍ය රාජයාණන් උදෙසා කෙරෙන මෙම වන්දනාමාන සමයේදී, භාරතයේ නො his හිස් වෙනත් ප්‍රදේශවලින් මෙන්ම විදේශීය සංචාරකයන් දහස් ගණනින් දේවෝ භූමියට ඇදී එති. මාලිග පරිශ්‍රයේ පහන් දල්වා, වර්ණවත් ලෙස සරසා ඇති ආකාරය දැකබලා ගැනීම අමතක නොවන අත්දැකීමකි.

කාලයේ වැලිතලාවට යට වී ගියද, දේවෝ රාජ මාලිගය අදටත් බිහාරයේ අතීත ශ්‍රී විභූතියේ සහ රාජ්පුත් සංස්කෘතියේ ඔටුන්න හිමි කුමරුවා ලෙස නොසැලී සිටියි. ඔබ බිහාරයේ ඓතිහාසික සහ සංස්කෘතික සෞන්දර්යය සොයා යන සංචාරකයෙකු නම්, අතීතයේ කථාන්දර මුමුණන මෙම මනරම් රාජ්පුත් මාලිගය නරඹා එහි අසිරිය වින්දනය කිරීම මඟ නොහැරිය යුතුම අත්දැකීමකි.

 මුලාශ්‍ර

Imperial Gazetteer of India

දේශීය ජනප්‍රවාද සහ කලාපීය ඉතිහාස ග්‍රන්ථ